“We zijn verbaasd en verrast over het voornemen de dierenpolitie te schrappen”, zegt directeur Frank Dales van de Dierenbescherming. “Er zijn nu 125 animal cops opgeleid. Ons voorstel is: houd het daarbij. Uitbreiding naar 500 agenten hoeft niet meer, maar samen met onze eigen inspecteurs en hun expertise komen we met die 125 agenten een heel eind. Het zou niet goed zijn om helemaal te stoppen met de dierenpolitie. Dat zou zonde zijn van alle investeringen die tot nu toe zijn gedaan, zoals meldnummer 144.''

Samenwerking
Het maakt de Dierenbescherming niet uit hoe en met wie dierenbeulen worden aangepakt, áls ze maar gepakt worden, stelt Dales. “En als de mishandelde en verwaarloosde dieren maar geholpen worden, ook nadat de dader is gepakt. Dat lukt nu goed dankzij de samenwerking tussen de Dierenbescherming en de inmiddels opgeleide agenten.”

Motie
Nu de dierenpolitie als zodanig wordt opgeheven, wil de Dierenbescherming snel praten met de overheid over concrete invulling van de nieuwe situatie. “Het gaat bijvoorbeeld om de manier waarop aandacht en prioriteit bij de politie geregeld worden”, legt Dales uit. “Voor zover wij weten blijft de politie wetgeving op het gebied van dierenwelzijn wel degelijk handhaven. Een aangenomen motie van D66 en PvdA van vrijdag 27 april regelt dat de politie met vijfhonderd man speciale aandacht blijft schenken aan de bestrijding van dierenleed. Daar willen wij de overheid aan houden.”

De veehouderij is gericht op een zo hoog mogelijke productie tegen zo laag mogelijke kosten. Verlaging van de opbrengstprijs trachten veehouders op te vangen door schaalvergroting en intensivering. Dit heeft volgens de Dierenbescherming ernstige aantasting van het welzijn van dieren in de vee-industrie tot gevolg. Megastallen zijn de volgende stap in dit proces: meer van hetzelfde, dat al niet goed is, vindt de Dierenbescherming, die tijdens aan de Tweede Kamer.

‘Minder en beter’
Om meer ruimte voor dierenwelzijn te bewerkstelligen moet de veehouderij zich richten op het creëren van duurzamer vlees, eieren en zuivel. Niet ‘mega’ maar ‘minder en beter’ is volgens de Dierenbescherming de weg naar een maatschappelijk aanvaardbare veehouderij met toekomst. Met die boodschap zal zij het rondetafelgesprek ingaan, waarbij onder andere ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de dierenartsenorganisatie KNMvD aanschuiven.

Het touw in de snuit van de eerste pony is op kosten van de eigenaar verwijderd door een dierenarts. Daar bovenop krijgt de eigenaar een proces-verbaal van de dierenpolitie. Volgende week voert de LID een hercontrole uit; als dan wordt geconstateerd dat de eigenaar heeft verzuimd de beide andere dieren adequaat te helpen, volgen passende maatregelen.

De week van het huisdier wordt sinds 2002 georganiseerd. Het LICG is al enkele jaren organisator. Het LICG is bedoeld om de (toekomstige) houder van huisdieren te voorzien van objectieve informatie over huisdieren. Zo heeft het een groot aantal dierenbijsluiters ontwikkeld, waarin de belangrijkste informatie over het houden van veel verschillende diersoorten bijeen is gebracht. Voor kinderen zijn aangepaste versies ontwikkeld. Het LICG wordt gefinancierd door onder andere de overheid, de Dierenbescherming, Wageningen UR en de veterinaire faculteit.

Aangetroffen zwerfdieren worden naar een opvangcentrum gebracht, waar zij medische verzorging krijgen en tijdelijk worden gehuisvest. Op papier gebeurt dat de eerste twee weken op kosten van de gemeente. Helaas komen veel gemeenten met te weinig over de brug, andere negeren deze verplichting volledig. Jaarlijks betalen alle gemeenten samen voor het waarnemen van deze taak vijf miljoen euro aan de opvangcentra van de Dierenbescherming, terwijl de jaarlijkse onkosten voor de wettelijk verplichte opvang voor deze centra oplopen tot negen miljoen euro.

EenVandaag
En dan heb ik het alleen over de onkosten voor die eerste twee weken huisvesting en verzorging, terwijl een zwerfdier gemiddeld 28 dagen in de opvang zit en onze centra de kwalitatieve lat hoger leggen dan de opvang waarvoor de gemeenten moeten betalen. Goed, de kosten van die bovenwettelijke inspanningen neemt de Dierenbescherming zonder morren voor haar rekening. Maar voor onkosten voorkomend uit wettelijke verplichtingen geldt een ander verhaal: een bedrijf dat vuilnis ophaalt namens de overheid krijgt toch ook niet maar de helft van de onkosten vergoed?

Tegen die praktijk verzet de Dierenbescherming zich al jaren. Tot nu toe deden we dat steeds achter de schermen, door in overleg met gemeenten te proberen tot een oplossing te komen. In de actualiteitenrubriek EenVandaag van afgelopen dinsdag heb ik voor het eerst publiekelijk een hogere vergoeding voor ons werk geëist. Ik heb de noodklok geluid, omdat de opvangcentra door de onwil van gemeenten om aan hun verplichtingen te voldoen het water inmiddels aan de lippen is komen te staan; als gemeenten niet aan hun verplichtingen gaan voldoen, zijn faillissementen onvermijdelijk.

Alleszins redelijk
Stel dat de opvangcentra, die vorig jaar 24 duizend zwerfkatten en 7.500 zwerfhonden opvingen, failliet gaan; de gemeenten zouden met de handen in het haar zitten: waar moeten ze dan  naartoe met al die zwerfdieren? Boontje komt om hun loontje, ware het niet dat de dieren de echte slachtoffers zouden zijn. En dieren, die laten we nooit in de steek. En dus moet er een oplossing komen. Met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen in september voer ik daarom de druk op de politiek op: zorg er nu eindelijk eens voor dat gemeenten de daadwerkelijke kosten voor de opvang van zwerfdieren gaan compenseren!

Onze roep om geld voor de opvangcentra, geld waar zij recht op hebben, is gezien de penibele situatie waarin de centra verkeren ondanks de huidige crisis alleszins redelijk. Onze achterban roep ik op deze kwestie op lokaal niveau aan te kaarten. U betaalt belasting! Gemiddeld draagt u op die manier zeventig cent per jaar bij aan de onkostenvergoeding aan de opvangcentra; dat zou twee euro moeten zijn. Eis van uw gemeente dat twee euro van uw belastinggeld naar de opvang van zwerfdieren gaat. Dat doet u niet voor de Dierenbescherming, dat doet u voor de dieren.

De welzijnsstrategie van de EU is volgens Van den Berg te weinig concreet en veel dieren, zoals wild, proefdieren en gezelschapsdieren, blijven nagenoeg buiten beschouwing. Ook worden te weinig verbanden gelegd tussen landbouw, milieu en wetenschap.  De Dierenbescherming vindt dat de Europese Unie met communicatie en economische instrumenten marktpartijen moet stimuleren om hun verantwoordelijkheid te nemen op het gebied van dierenwelzijn. Achterblijvers moeten worden aangepakt.

Gezamenlijke inspanning
Van den Berg deed zijn uitspraken tijdens een gezamenlijke bijeenkomst van de Dierenbescherming en de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) Nederland waar aan werd deelgenomen door Europarlementariërs van CDA, VVD en GroenLinks, fractiemedewerkers van verschillende partijen en directeur Sonja van Tichelen van  Eurogroup for Animals. De bijeenkomst stond in het teken van het actieplan voor de Europese Dierenwelzijnsstrategie 2012 – 2015, dat de Europese Commissie begin dit jaar presenteerde.

Voorzitter Albert Jan Maat van LTO Nederland concludeerde na afloop van de bijeenkomst dat het welzijn van dieren op agrarische bedrijven in Europa beter kan en beter moet. “Het is echter niet reëel en bovendien een achterhaalde opvatting om die opdracht alleen bij boeren neer te leggen”, vond hij. “Er is een gezamenlijke inspanning nodig van politiek en afzetmarkt. Veehouders kunnen het niet alleen en hebben andere partijen in de produktieketen keihard nodig om het dierenwelzijn op hun bedrijven te verbeteren.”

Aanbevelingen
In het actieplan van de Commissie staat onder meer de noodzaak van één kaderwet, waarin alle regels en voorschriften op het gebied van dierenwelzijn worden opgenomen.  Zowel het Europees Parlement als de Raad van EU-landbouwministers kunnen nu aanbevelingen doen om dat plan nog aan te passen. Naast de nieuwe strategie stonden donderdag nog twee onderwerpen centraal. Dat waren de verplichting om met ingang van 2013 alle drachtige zeugen in groepen te huisvesten en het functioneren van de bestaande EU-veetransportregeling.  

LTO Nederland bleek positiever over de nieuwe Europese strategie voor dierenwelzijn. De landbouworgansiatie is het met de Dierenbescherming eens dat bestaande EU-regels voor dierenwelzijn beter nageleefd en gecontroleerd moeten worden, maar beschouwt de strategie als een stap naar gelijke regels voor dierenwelzijn in alle lidstaten. Tevens is volgens LTO meer snelheid nodig met de harmonisatie van de regels. Het Europees Parlement en de Raad van EU-landbouwministers kunnen aanbevelingen doen om het plan aan te passen.

Europese kopgroep
Meerdere lidstaten nemen volgens LTO een loopje met de regels voor dierenwelzijn. Dit valt niet te rijmen met een open markt met gelijke concurrentieomstandigheden voor veehouders in Europa. Aan die controle moeten Europa en de lidstaten meer doen, stelde Maat. Voor alle veehouders dezelfde basiseisen stellen voor dierenwelzijn wil overigens niet zeggen, voegde hij daar aan toe, dat lidstaten zelf geen hogere eisen mogen stellen. De lat hoger leggen dan Europa kan wel, als de overheid de goede prikkels geeft en ook de afzetmarkt er echt werk van maakt.

Maat stelde dat Nederlandse veehouders wat betreft dierenwelzijn in de Europese kopgroep zitten. Hij prees het Beter Leven kenmerk van de Dierenbescherming als een herkenbaar teken voor de consument, dat bij steeds meer producten met een één of meer sterren meer wordt gedaan aan dierenwelzijn. LTO is er voor dat een hogere standaard voor dierenwelzijn ook wordt meegenomen bij het internationale handelsoverleg.“ Aan importproducten moeten wat dierenwelzijn betreft dezelfde eisen worden gesteld als die in Europa.”

Ruimtelijke ordeningsregels
De EU moet strikt vasthouden aan de eis van groepshuisvesting per 1 januari 2013, vinden LTO en de Dierenbescherming. LTO becijfert dat rond de zeventig procent van de zeugen in Nederland al in groepen wordt gehouden. Van de overige bedrijven zal ruwweg een derde deel bijtrekken, een derde deel wordt gehinderd door ruimtelijke ordeningsregels en de resterende varkensbedrijven zullen stoppen. Beide organisaties zijn het er over eens dat diertransporten in Europa niet langer mogen duren dan acht uur. Beter is het om dieren zo dicht mogelijk te slachten bij de plaats waar ze zijn gehouden.

Wettelijk gezien is het de taak van gemeenten om de dierenopvang volledig te financieren. In de praktijk weigeren veel gemeenten dit volgens Dales echter te doen. Jaarlijks betalen zij vijf miljoen euro aan de dierenopvangcentra, wat neerkomt op iets meer dan de helft van de kosten van ongeveer negen miljoen euro per jaar.

Faillissement
De Dierenbescherming vult de rest aan uit eigen budget, maar krijgt door de economische crisis in Nederland minder geld binnen. Elk opvangcentrum staat nu veertigduizend tot zeventigduizend euro in het rood op een gemiddeld jaarbudget van twee ton. Veel centra balanceren daardoor op de rand van een faillissement.

Bovenwettelijke inspanningen
Lokale overheden moeten hun verplichtingen nakomen, vindt Dales, en de kosten voor basale verzorging en huisvesting volledig dekken. Wanneer dat niet gebeurt, kunnen de opvangcentra, die per jaar 7.500 honden en 24 duizend katten opvangen, niet voortbestaan. Bovenwettelijke inspanningen die zij leveren, wil de Dierenbescherming wel blijven betalen.

Bekijk hieronder de uitzending van EenVandaag.

Een op de vijf Nederlanders zegt volgens Milieu Centraal expliciet te letten op keurmerken voor duurzaamheid. “Duurzaamheidkeurmerken spelen dus een rol bij het winkelen”, zegt Milieu Centraal. “Vier op de tien Nederlanders heeft beduidend meer vertrouwen in een product als er een voor hen bekend keurmerk op staat. Ook is een kwart van de consumenten bereid om meer te betalen voor een product met een keurmerk voor duurzaamheid dan een vergelijkbaar product zonder keurmerk.

Het wetsvoorstel voor een verbod op de nertsenhouderij is in 2009 aangenomen door de Tweede Kamer. “Het is tijd dat er zekerheid komt, zowel voor de nertsenhouders als voor de ruim 5 miljoen nertsen die jaarlijks worden vergast in Nederland”, schrijft Bont voor Dieren in een persbericht. “De nertsenhouders worden ruimschoots gecompenseerd en de enige schade die nog geleden kan worden is verdere onzekerheid over de toekomst. Opname van het verbod in de verkiezingsprogramma’s zal duidelijkheid geven.” Bont voor Dieren gaat partijen benaderen om het verbod in hun programma op te nemen.

Raad van State
De claim waarmee de NFE dreigt, is volgens Bont voor Dieren buitensporig en onaanvaardbaar. Eerder, stelt de organisatie, werd de afbouwperiode voor de nertsenfokkers door de indieners van het wetsvoorstel immers al verlengd met 5 jaar. De fokkers hebben nu tot 2024 om over te schakelen op een andere bron van inkomsten. Ook worden sloopkosten vergoed. Door de Raad van State is duidelijk gemaakt dat verdere financiële compensatie niet mogelijk is. Bont voor Dieren verwacht dan ook dat de politiek zich niet laat afschrikken door de claim van de nertsenfokkers.

Na een overlijden wordt regelmatig de zorg voor dieren overgedragen aan de Dierenbescherming. “De praktijk wijst uit dat steeds meer mensen het een gerust gevoel geeft dat de Dierenbescherming de zorg voor een huisdier of zelfs een groot hobbydier als een paard overneemt”, zegt relatiebeheerder nalatenschappen Wim Koedijk van de Dierenbescherming. “Om na een overlijden goed en snel de opvang van en zorg voor een dier in te vullen, heeft de Dierenbescherming tijdens leven al een goed contact met de eigenaar van het dier. Je bouwt een vertrouwensband op. En dan blijken steeds vaker ook de volgende stappen te worden gezet: na een overlijden worden ook de nalatenschap en zelfs de afwikkeling van de nalatenschap in onze handen gelegd. Dit helpt het eigen dier, maar ook andere dieren waarvoor de Dierenbescherming zich sterk maakt.”

Innovatieve samenbundeling
De samenwerking die de Dierenbescherming is aangegaan met Executeursdiensten.nl is uniek in Nederland. Koedijk: “Met deze innovatieve samenbundeling van krachten zijn wij er van overtuigd dat de Dierenbescherming gesteld staat om iedereen na een overlijden bij te staan. Maar minstens zo belangrijk: de zorg voor een achterblijvend dier en het welzijn van dieren in het algemeen kunnen wij verder uitbouwen met het vertrouwen dat wij van velen krijgen.”