Maximale aandacht voor melk en kaas

Omdat zuivelreus Friesland Campina 'excellent' zou zijn, kreeg de coöperatie vorig jaar de Koning Willem I Prijs en mocht ik woensdag afreizen naar het hoge noorden. Daar kwam Koningin Máxima, erevoorzitter van de stichting achter de prijs, namelijk op bezoek bij de melkveehouderij van de familie Stokman in het Friese Koudum. Vervolgens mochten in een zuivelfabriek in de buurt de pumps uit en de haren in een speciaal mutsje om te zien hoe dagelijks drie miljoen kilo melk (!) in kaas verandert.

Dierenbescherming

Door: Dierenbescherming Directie

Maximale aandacht voor melk en kaas

Het decor was keurig aangeharkt, de koeien kregen vers gras en de gastheren toverden een vriendelijke glimlach op hun gezicht. Ook ik natuurlijk, maar dat neemt niet weg dat mijn boodschap een serieuze was. Daarvoor was ik immers ook uitgenodigd: om als vertegenwoordiger van de grootste dierenbeschermingsorganisatie van het Koninkrijk aan de Koningin tijdens een zogeheten 'keukentafelgesprek' te vertellen wat ik versta onder een duurzame melkveehouderij.

Het bedrijf van de sympathieke en zonder meer innovatieve Anton Stokman is niet toevallig uitgezocht door Friesland Campina als 'etalage' voor de duurzame stappen die het bedrijf zet. Er is aandacht voor natuur, milieu en dierenwelzijn. En toch past een kritische noot: het bedrijf is zeker niet 'gemiddeld' te noemen en zou haast verbloemen met welke hete hangijzers de sector momenteel kampt. Wat dat betreft hoop ik dat de terecht aan Friesland Campina toegekende prijs een stimulans is om duurzaamheid en dierenwelzijn hoog in het vaandel te houden, ook in de moeilijke periode die de bedrijven nu teistert.

Woedende boeren
Er is de laatste weken maximale aandacht voor de problemen in de melkveehouderij: woedende boeren die in Brussel komen duidelijk maken dat ze meer geld willen voor hun witte motor en dat de overheid dat moet regelen. Als de dag van gisteren kan ik me herinneren hoe blij ze waren toen het melkquotum van diezelfde overheid in april werd afgeschaft. Ze konden nu zoveel produceren als ze wilden! 'Bevrijdingsdag' werd de datum van afschaffing genoemd. Het tegenovergestelde is momenteel het geval: melkveeboeren zijn gevangen in een systeem waarbij de melkopbrengstprijs keldert door een torenhoge productie en afnemende vraag.

De trend is hoe dan ook zeer zorgelijk. Melkveehouders kiezen voor nog hogere productie, met meer dieren en ook in het geval van koeien gaat dat ten koste van hun welzijn. Vooral omdat de dieren steeds vaker het hele jaar op stal staan en nooit meer in de wei komen. Ik heb het er op deze plaats al vaker over gehad en wie nog eens wil teruglezen hoe het zit, hier staat alles op een rijtje. Vorige week schreef ik nog dat boeren het roer om moeten gooien en ook onze programmamanagers hebben in dagblad Trouw betoogd dat het anders moet in de melkveehouderij.

Vraagtekens
Ondanks alle waardering die ik voor de man voel, vraag ik mij oprecht af of het bedrijf van Stokman in Friesland model moet staan voor de melkveehouderij van de toekomst. Niet dat zijn intenties verkeerd zijn, of zoals gezegd dat het bedrijf geen duurzame elementen bevat, maar qua dierenwelzijn heb ik vraagtekens. Er is weliswaar weidegang, maar de dieren worden gestimuleerd op stal te blijven door ze daar lekker voer aan te bieden, tot vers gemaaid gras aan toe dat koeien écht beter zelf buiten bijeen kunnen grazen. Niet ideaal. Dat geldt ook voor de ligboxen voor de koeien. Ik zie toch echt liever een stal zonder die ondingen, maar wel met een dikke laag zand of stro om op te liggen.

Spanning
Heeft de Koningin dan wel een representatief beeld gekregen? Daar vertrouw ik eigenlijk wel op. Het was opvallend hoe goed ze zich op haar werkbezoek had voorbereid en ik vermoed dat ze zeer wel in staat is om de puzzel te leggen. Op haar vraag aan de boer wat hij als zijn grootste uitdaging ziet voor de komende jaren, antwoordde hij dat melkveebedrijven uit economische noodzaak steeds groter moeten worden en dat de uitdaging bestaat in het vinden van een oplossing voor 'de spanning die dit kan opleveren met de maatschappij'. Ik zie mezelf dan maar even als representant van die maatschappij, zeker voor wat betreft dierenwelzijn, en ik geef de melkveehouders op een briefje dat die spanning alleen maar zal toenemen als het aan de Dierenbescherming ligt. Het aantal koeien dat nog weidegang krijgt is inmiddels al tot 70% gezakt en dreigt steeds verder te dalen. Mijn ambitie is om die trend weer om te buigen. Daar zullen wij als Dierenbescherming de komende jaren onze schouders onder blijven zetten! En ik denk dat ook onze Koningin dat weet te waarderen.