De auto: gemak voor de mens, doodvonnis voor het dier

Femmie Smit Door Femmie Smit Programmamanager In het Wild Levende Dieren 9 mei 2021

Wat doe je als je zaterdagochtend, nog in je bed liggend, gebeld wordt door je biologenvrienden, om een actie zo ongeveer om de hoek van je huis te komen steunen? Ze willen er alle doodgereden dieren van het afgelopen jaar mee herdenken. Gehoor aan geven natuurlijk! Want ook mij (en de Dierenbescherming) gaat het enorm aan het hart dat er jaarlijks zo ontiegelijk veel dierlijke verkeersslachtoffers zijn. Om hoeveel dieren het precies gaat per jaar in Nederland, weet geen hond, want dat wordt enkel incidenteel bijgehouden. Dat het om heel veel dieren gaat, dat is wel zeker.

De meeste slachtoffers halen de krant niet

Meestal halen de doodgereden dieren het nieuws helemaal niet. Alleen de bijzondere situaties krijgen de aandacht. Als je een zeldzamere soort, zoals de otter, bever of das bent. Of is gezien dat de ‘dader’ niet eens de moeite nam om te stoppen om te kijken of je nog te redden was, dan haal je de krant. Over de vele kikkers, padden, hazen en wilde eenden die hetzelfde lot ondergaan, horen we vaak niet zoveel. En dat dit er heel veel zijn, dat is wel zeker.

Meestal halen de doodgereden dieren het nieuws helemaal niet.
Foto's: Bram Koese.

Dode dieren langs de weg

Dat zie ik ook met eigen ogen als ik op pad ga. Ja, ja, met de auto. Want hoewel ik het liefste zo min mogelijk in de auto stap, moet ik eerlijkheidshalve bekennen dat dit in de praktijk toch best vaak ‘moet’ gebeuren. Met een prachtige dochter die zeer fanatiek traint om de top in de schaatssport te bereiken (ook alweer zo’n milieuonvriendelijke activiteit…), zijn de ritjes vanuit mijn woonplaats naar de Uithof in Den Haag al niet meer na te tellen. En het aantal dieren dat ik dood langs de weg zie liggen, helaas ook niet.

Kruizen ter nagedachtenis aan verkeersslachtoffers

Een groep bewoners rond Zwammerdam met een warm hart voor wilde dieren wilde verandering brengen in het gebrek aan aandacht voor alle dierlijke verkeerslachtoffers. Voor dag en dauw gingen zij op pad en plaatste kruizen ter nagedachtenis voor elk gevonden gesneuveld dier in de afgelopen jaren. 642 dieren om precies te zijn (waarvan 492 in het afgelopen jaar, met een schatting van 4 slachtoffers per dag). 35 zoogdieren, 90 vogels en 515 amfibieën. En ik moet toegeven, het was een zeer indrukwekkend en triest gezicht. Elk kruis werd voorzien van de diersoort waar het om ging, de datum én een QR-code met link naar waarneming.nl. Daarin is de locatie geregistreerd inclusief bewijslast, namelijk een foto van het dode dier.

Elk kruis werd voorzien van de diersoort waar het om ging, de datum én een QR-code met link naar waarneming.nl. Daarin is de locatie geregistreerd inclusief bewijslast, namelijk een foto van het dode dier.
Foto: Bram Koese.

Ook fietsen zorgen voor platte padden en kikkers

De actie werd juist nu door initiatiefnemer Bram Koese op poten gezet, omdat de gemeente Alphen aan den Rijn plannen heeft om óf de weg autoluw te maken en enkel bestemmingsverkeer toe te laten óf te verbreden met een fietspad. Beiden zouden de verkeersveiligheid moeten verbeteren. Voor mensen wel te verstaan. Voor de dieren is er eigenlijk maar een van de opties een verbetering, en dat is de autoluwe versie. De weg verbreden en een fietspad aanleggen zal voor de dieren alleen maar meer gevaar opleveren. Nog hogere snelheden en een nog breder oppervlakte om te overbruggen, want vergeet niet, ook fietsen zorgen met regelmaat voor platte padden en kikkers. Een rampzalige ontwikkeling langs een van de meest bijzondere natuurgebieden van Zuid-Holland, de Nieuwkoopse plassen.

De autoluwe versie

Natuurlijk, wij weten ook wel, de auto dient het gemak van de mens, en we zijn aan dat gemak inmiddels zo gewend dat het bijna niet denkbaar is om de auto uit ons dagelijks leven te schrappen. Toch zouden we juist hiermee heel wat dieren een enorm plezier doen. De auto laten staan gaat dus niet zo 1, 2, 3 gebeuren. Ook niet na deze mooie ludieke actie voor de dierlijke slachtoffers tussen de weg van Zwammerdam naar Nieuwkoop. Natuurlijk hopen wij dat de gemeente Alphen aan den Rijn in elk geval kiest voor de autoluwe versie. Om zo voor mens en dier een veiligere situatie te creëren.

Natuurlijk hopen wij dat de gemeente Alphen aan den Rijn in elk geval kiest voor de autoluwe versie. Om zo voor mens en dier een veiligere situatie te creëren.
Foto: Wilbert Collet.

Wegaanpassingen voor dieren

Voor welke versie de gemeente ook kiest, het zou daarnaast zeker de moeite waard zijn om te investeren in wegaanpassingen die ervoor zorgen dat ook de dieren de weg veilig over kunnen steken. Duidelijk is dat vooral padden en kikkers in dit waterrijke gebied het slachtoffer zijn. En juist voor die dieren zijn goede voorzieningen, namelijk paddentunnels met geleidende wand. De weg zo aanpassen dat dieren veilig over kunnen steken vergt een flinke investering, die langs de gehele weg moet worden ingezet, maar gezien de grote hoeveelheid dieren die langs dit natuurgebied sneuvelen, is dat zonder meer het geld dubbel en dwars waard! Laten we hopen dat niet alleen Alphen aan den Rijn, maar ook veel andere gemeentes bij wegbeheer en wegaanpassingen ook deze maatregelen meeneemt!