Debat veehouderij: laten we stoppen met brandjes blussen

Lisanne Stadig Door Lisanne Stadig Beleidsmedewerker veehouderij 28 oktober 2020

Deze week debatteert de Tweede Kamer over dierenwelzijn in de veehouderij. Een onderwerp waarbij we van crisis naar crisis en van incident naar incident gaan. Van dieren die bezwijken onder de hitte, tot levend gekookte varkens in slachthuizen. En van de inmiddels 68 met corona besmette nertsenhouderijen, tot stalbranden. Welke crisis komt hierna? Gebeurtenissen waar geen boer en geen dier bij gebaat zijn. Beiden verdienen een beter systeem. En als we het daar over eens zijn, dan kunnen we er ook iets aan doen.

Om die reden stuurden we vlak voor dit debat ook ons Deltaplan Veehouderij aan de Tweede Kamer. Hierin schetsen we hoe de veehouderij er in 2050 volgens ons moet uitzien en geven we vier transitiepaden hoe we daar kunnen komen. We zetten het dier centraal en komen met win-win oplossingen voor een diergerichte, integraal duurzame veehouderij. Dit plan is werk in uitvoering waarin we allemaal aan de slag moeten. We hebben de politiek gevraagd om een krachtige bijdrage aan dit plan. De Dierenbescherming hoopt dat het Deltaplan zorgt voor het doorbreken van de incidentenpolitiek zodat er in de toekomst minder sprake zal zijn van crisis op crisis.

Tijd voor een toekomstbestendige veehouderij!Als we het eigenlijk allemaal met elkaar eens zijn. Kunnen we er ook iets aan doen! Tijd voor een toekomstbestendige veehouderij. Tijd voor het Deltaplan Veehouderij. 

Er staan nog genoeg incidenten op de agenda:

Bandsnelheid in slachthuizen 
Het staat ons nog helder op het netvlies: de beelden van levend gekookte varkens, enkele weken later gevolgd door beelden van varkens die hard geslagen werden omdat ze geen haast hadden op weg naar hun dood. De voltallige Kamer was verontwaardigd, en terecht. De perverse prikkels die hieraan ten grondslag liggen: steeds wisselend, goedkoop en onkundig personeel dat steeds meer moet slachten in steeds kortere tijd. Dit gaat voorbij aan het feit dat dit gaat over levende wezens waarvan we de intrinsieke waarde wettelijk hebben vastgelegd. Je kunt niet op een vriendelijke manier 800 varkens per uur slachten. Voor andere dieren ligt die snelheid vaak nog veel hoger. Tijd voor maatregelen volgens de gehele Tweede Kamer: verplicht cameratoezicht in alle slachthuizen en de bandsnelheid moest omlaag. Die bandsnelheid is omlaag, niet door dit kabinet maar door het coronavirus. Misstanden in slachthuizen bleven de rest van het jaar naar voren komen, maar de toegezegde fundamentele herbezinning bleef uit. Ook de maatregelen die de minister deze week aankondigde zorgen niet voor structurele oplossingen. Dus is het wachten op de volgende beelden van misstanden en de volgende golf verontwaardigde politici. Laten we dat nou eens niet doen. Kom de toezegging na: een fundamentele verandering van de slacht, met een lagere bandsnelheid. Beter voor mensen, beter voor dieren.

NB: De minister heeft aangegeven deze fundamentele herbezinning ook samen met oa de Dierenbescherming te bespreken. Dit gesprek heeft nog altijd niet plaatsgevonden, en dat vinden we jammer.

Hittestress: voer ten minste bestaande aanbevelingen uit
Door de klimaatverandering worden onze zomers steeds warmer, en daardoor ligt hittestress bij dieren op de loer. Er zijn vreselijke beelden van dieren die naar adem snakken. Een kleine eerste stap is gezet met een verbod op transport boven de 35 graden, maar al ver daarvoor treedt hittestress op. Eerder al pleitten wij voor enkel wagens met airco boven de 30 graden. Dat gaat deze minister niet doen helaas, maar er liggen wel al door haarzelf gevraagde aanbevelingen op de plank die ze nog kan uitvoeren. Het Bureau Risicobeoordeling & Onderzoek van de NVWA heeft deze ontwikkeld, ze bevelen onder andere aan om ‘’om mechanische ventilatie voor alle transporten van vleesvarkens en vleeskuikens boven de 27 graden Celsius verplicht te stellen.’’ Het wordt tijd dat de minister actie onderneemt op dit onderwerp, en deze aanbeveling nog voor de zomer van 2021 uitvoert.

hittestress dieren

Het bedrijfsleven heeft nieuwe sectorprotocollen opgesteld, die veelal verduidelijkingen zijn, maar geen aanscherpingen t.o.v. eerdere versies. Het gaat hier dus in feite om oude wijn in nieuwe zakken. Nog steeds zijn de protocollen vrijblijvend en nog steeds is pas ingrijpen bij 27°Celsius veel te laat, dieren kunnen al vanaf 21°Celsius problemen met de hitte krijgen.

Verduurzaam de veehouderij integraal: voorkom de stikstofcrisis van morgen
Wanneer je nu  de stikstofproblematiek op wilt lossen met bijvoorbeeld slechts een luchtwasser, ben je symptoombestrijding aan het plegen. We zagen het eerder bij de veevoermaatregel. Er werd geld uitgetrokken voor brongerichte emissiebeperkende maatregelen, nu ligt er een rapport over stalbeoordelingen die puur en alleen sturen op emissies, en niet kijken naar eventuele effecten op dierenwelzijn. De randvoorwaarde voor elk systeem zou moeten zijn dat stallen integraal duurzaam zijn. Voor mens, milieu en dier. Eenzijdig kijken naar emissies zoals ook dit rapport weer doet, daarmee creëer je de crisis van morgen. We zagen het eerder bij de veevoermaatregel: eenzijdig en niet getoetst op dierenwelzijn, daarom onhoudbaar. We moeten leren van het echec van de veevoermaatregel en emissiebeperkende maatregelen ook op dierenwelzijn laten beoordelen. De minister zou de Raad voor Dierenaangelegenheden, met steun van Wageningen Livestock Research en de Faculteit Diergeneeskunde, een kader moeten laten ontwikkelen voor het toetsen van emissiebeperkende maatregelen op eventuele gevolgen voor dierenwelzijn. Alleen zo gaan we naar een integraal duurzame veehouderij met win-win voor mens, dier en milieu.

duurzame veehouderij