‘Einde dierproeven’ klinkt veelbelovend, maar wanneer?

Elly von Jessen Door Elly von Jessen Sr. Beleidsmedewerker 11 juni 2018

Onder ruime belangstelling, zowel vanuit de politiek (twee ministeries) als het publiek, vond op donderdag 7 juni een algemeen overleg plaats in de Tweede Kamer over dierproeven. Een maatschappelijk beladen onderwerp, omdat het altijd gekoppeld wordt aan de belofte van minder ziekte en een betere gezondheid. Bij zo’n 50% van alle proeven gaat het echter om veiligheidstesten, toxicologisch onderzoek dat wettelijk vereist is voor allerlei substanties zoals botox of schoonmaakmiddelen.

Plannen van de ministers

Ministers Schouten (ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) en Engelshoven (ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) stuurden de kamerfracties een brief, die mondeling werd toegelicht in het debat.
Hoewel de minister van LNV aangeeft de regie te willen nemen over het afbouwen van dierproeven, werd niet duidelijk gemaakt wat die regie inhoudt. Wel werd duidelijk dat te weinig geld wordt vrijgemaakt om aan te kunnen sturen op dierproefvrije methoden.
Collega-minister Engelshoven (OCW) richtte zich vooral op onderzoekscentrum BPRC in Rijswijk. Dit centrum krijgt staatssteun, en aan hen is de opdracht gesteld om het aantal proeven met apen met 40% terug te brengen. Mooie stappen, maar tot 2019 zit hier helaas weinig vaart in omdat dan pas duidelijk wordt hoe de plannen er daadwerkelijk uit gaan zien.

2025 stip op de horizon

Al in 2016 werd door het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) geconcludeerd dat in 2025 bij toxicologisch onderzoek de levende dieren in een laboratorium vervangen kunnen zijn door alternatieve methoden. 50% minder dierproeven: dat zou geweldig zijn!  Helaas kwam het jaartal 2025 tijdens het algemeen overleg geen enkele keer ter sprake.

Is de teenknip echt nodig?

De kamerfracties hadden nog een reactie tegoed op een motie, die vraagt om te stoppen met het verminken van kleine dieren om ze in een experiment van elkaar te kunnen onderscheiden. Dit gebeurt door een teen af te knippen. Het was verrassend om de minister van LNV te horen zeggen dat er geen andere opties zijn, die zijn er wel. De Dierenbescherming zal de minister vragen om het NCad te vragen hier versneld een advies over te geven.

Het moet concreter

Het is de taak van de Tweede Kamer om het werk van de regering te controleren op de voortgang en het nakomen van afspraken. Enkele fractieleden merkten terecht op dat ze deze taak alleen kunnen vervullen als er concrete plannen zijn in plaats van een voortdurend ‘wordt vervolgd.’

Nederland als innovator?

Zowel de huidige minister als haar voorganger hebben aangegeven voortrekker te willen worden op het gebied van proefdiervrije innovaties. In de rest van Europa bestaat grote belangstelling voor de Nederlandse plannen voor proefdiervrij onderzoek. Hoewel het jaartal 2025 niet meer ter sprake kwam bij het algemeen overleg, is dit een goede stip op de horizon om ervoor te zorgen dat de energie er niet uit gaat. Daar zijn dit onderwerp, en vooral: alle betrokken dieren té belangrijk voor.