Evaluatie Europees dierenwelzijnsbeleid binnen landbouw

Elly von Jessen Door Elly von Jessen Sr. Beleidsmedewerker 23 november 2018

Voor het eerst is het Europese dierenwelzijnsbeleid binnen landbouw uitgebreid geëvalueerd. Dit gebeurde door de Europese Rekenkamer, de instantie die controleert of de financiële middelen van de Europese Unie correct worden gebruikt en op een efficiënte manier worden ingezet. Zij is het financiële geweten van Europa dat erop toeziet dat de burgers 'waar voor hun geld krijgen'.

De titel van het onderzoek dat werd gedaan is: Dierenwelzijn in de EU: het dichten van de kloof tussen ambitieuze doelstellingen en praktische uitvoering.

725 miljoen landbouwsubsidie
Hoe hebben burgers daarmee te maken? Laten we ons land als voorbeeld nemen. Nederland heeft een pot van 725 miljoen landbouwsubsidie, waar zo’n 45.000 bedrijven geld uit haalden. Zo kreeg Lidl bijvoorbeeld 1,3 miljoen omdat ze fruit uitdeelt op scholen, ontving de gemeente Noordoostpolder 4 miljoen om toeristische activiteiten te ontplooien en kreeg Van Rooi Meat uit Helmond met een winst van 13,4 miljoen een subsidie van € 880.000 om meer vlees te kunnen opslaan. Ieder moet voor zichzelf maar bepalen of dit ‘waar voor ons geld is’.



De Europese rekenkamer controleerde of er door de Europese Commissie voldoende toezicht werd gehouden op de afspraken over dierenleed dat niet meer zou mogen voorkomen (zoals het onverdoofd slachten en het afknippen van varkensstaarten), hoe de lidstaten de algemene spelregels hebben vertaald naar het eigen beleid, met name ook of ze zich bij uitgevoerde inspecties binnen de vee-industrie hebben gehouden aan afgesproken minimale welzijnsnormen en sancties zoals die binnen Europa zijn afgesproken.

Adviezen voor verbetering
Volgens de Europese Rekenkamer schiet de controle op de naleving van afspraken tekort, is onduidelijk of het systeem van ‘cross compliance’ (gelijke randvoorwaarden voor iedereen) zijn doel bereikt en bijdraagt aan meer dierenwelzijn in de veehouderij. De beheers- en controlesystemen kunnen nog verder worden vereenvoudigd. Volgens de Rekenkamer heeft de Europese Commissie geen zicht op de kosten van de controle en de uitvoering van de regels. Bovendien houdt de Europese Commissie niet of nauwelijks bij waar de problemen liggen bij de naleving en welke maatregelen daarvoor kunnen worden genomen. Natuurlijk worden er ook adviezen gegeven voor verbetering.

Wat vindt de Dierenbescherming?
De veeteelt in ons land kan niet los worden gezien van Europa en de spelregels die daar worden bepaald gelden ook bij ons. We maken ons daarom – samen met de leden van Eurogroup for Animals - ook steeds hard voor goede wet- en regelgeving, waarin dierenwelzijn voorop staat. Dat het lopende gemeenschappelijke landbouwbeleid nu zo uitgebreid geëvalueerd is, zien we dan ook als een teken dat het lot van dieren op de Europese agenda staat. We hebben een belangrijke kanttekening bij het rapport, namelijk dat het niet laat zien dat het Europese wet- en regelgeving over de veehouderij op punten achterhaald is en de afgesproken standaarden zouden moeten worden herzien aan de hand van de huidige wetenschappelijke inzichten over dieren en hun welzijn. Nu gaan sleutelen om inmiddels achterhaalde uitgangspunten te verbeteren, zou eigenlijk een onwelkome uitkomst zijn van deze evaluatie.