Kunnen we met insectenbescherming ganzenleed voorkomen?

Femmie Smit Door Femmie Smit Programmamanager In het Wild Levende Dieren 6 november 2017

Het is je vast niet ontgaan dat we, als we niks doen, afstevenen op een insectloze wereld. In 27 jaar tijd is 75% van alle insecten verdwenen. Een eerste reactie kan nog zijn dat je dat niet zo erg vindt. Heb je tenminste geen last meer van irritante vliegjes in je oog tijdens het fietsen, smerige vlekken op je autoruit of een wespensteek als je net lekker buiten op het terras zit. Hopelijk besef je in tweede instantie dat het helemaal niet zo mooi is! Insecten zijn belangrijk als voedsel voor kleine zoogdieren en vogels, maar ook voor ons eigen voedsel. Maareuh…wat heeft dat met ganzenleed te maken?

Stevenen we af op het einde der tijden?

Het is best ingewikkeld om verbanden te zien tussen onderwerpen die in eerste instantie ver van elkaar af lijken te staan. Neem de afname van insecten versus hoe we in ons land omgaan met ganzen. Wat is het verband?
Als je kijkt naar een plaatje waarin alles staat wat onze omgeving ons kan leveren (zie hiernaast), dan zie je in één oogopslag dat we niet zonder insecten kunnen. Behalve dat insecten als voedsel dienen voor andere dieren, spelen insecten een essentiële rol in het bestrijden van plagen en het bestuiven van bloemen en planten. Zonder deze diensten verdwijnt dan ook op den duur een belangrijk onderdeel van ons voedsel.

Een lastige patstelling is dat het intensieve landgebruik met kunstmest en gif om voedsel te produceren, de hoofdreden lijkt te zijn voor het verdwijnen van zoveel insecten. Het landgebruik is op dit moment eenzijdig en gewassen en grassen worden op grootschalige en monotone wijze verbouwd. Dit is nu nog productief. Maar er valt voor insecten steeds minder te halen. Om nog maar te zwijgen over de effecten van het gebruik van landbouwgif, om de gewassen tegen ziektes en schimmels te beschermen, omdat insecten het niet meer (kunnen) doen. Kan het zo lopen dat er straks een gifresistente schimmel komt die al ons voedsel wegvaagt en tussentijds niet aangevallen kan worden door een natuurlijk schimmeletend insect? Het lijkt ons geen onwaarschijnlijk scenario. Hou vol, ik kom zo op het verband met de ganzen.

Dierenbescherming wil het tij keren

Gaan we zo door tot het einde der tijden of zijn we in staat om het tij te keren? Wij van de Dierenbescherming zetten ons in elk geval hard in voor het laatste. Wij hebben in ons werk te maken met complexe verbanden tussen dierenwelzijnsissues. Want het is voor ons logisch dat je de onderwerpen: koeien, ganzen, vossen, weidevogels en insecten aan elkaar koppelt. Wij willen toe naar een gezond en gebalanceerd ecosysteem met plek voor al deze dieren én onze eigen belangen. Wij zien kansen als de landbouw zou overschakelen op kruidenrijke grasmengsels waar insecten, weidevogels en koeien zich thuis voelen -en nu kom ik op het verband- maar ganzen in mindere mate gebruik van kunnen maken.



We hebben opdracht gegeven aan Altenburg & Wymenga om agrariërs die het kruidenmengsel Pure Graze ® gebruiken, al dan niet in combinatie met het Natuurlijk werken®, te bevragen op hun ervaringen met ganzen. Boeren hebben last van deze ganzen en daarom worden jaarlijks zeker een kwart miljoen dieren gedood. En misschien is dit wel op te lossen door andere type grassen en kruiden te gebruiken. Het lijkt erop dat kruidenrijk grasland ganzen niet per se tegenhoudt, maar wel degelijk een ganzenwerend effect heeft. Het is dan wel zaak dat het gras lang kan groeien en de koeien steeds een ander stuk land begrazen. Of dit ook aantrekkelijk is voor weidevogels, dat weten we nog niet. Maar dat een kruidenrijk grasland meer insecten bevat dan het nu gangbare monotone en voor ganzen erg aantrekkelijke Engels raaigras, dat is wel zeker.

Wat kan jij doen om het tij te keren?

Natuurlijk helpt het ook om bij je dagelijkse boodschappen goed op te letten wat je koopt. Biologische groenten en zuivel zijn niet bespoten en insecten en uiteindelijk hele ecosystemen hebben daar baat bij.