Lessen uit de coronacrisis

Bert van den Berg Door Bert van den Berg Programmamanager Veehouderij 22 januari 2021

Door de coronacrisis heeft de discussie over de intensieve veehouderij een nieuwe dimensie gekregen. In ons land leven heel veel dieren uit de veehouderij dicht op elkaar, wat er zomaar voor kan zorgen dat de volgende pandemie uit Nederland komt. Kijk maar eens deze aflevering terug van de Keuringsdienst van Waarde. Corona heeft ook blootgelegd dat we niet altijd even zorgvuldig met de dieren in de veehouderij én de mensen die daarin werken omgaan. Laten we daarom lering trekken uit deze misère en kijken naar structurele oplossingen.

De vijf belangrijkste lessen, mét win-winoplossingen voor mens, dier en natuur, sommen we hieronder op.

Les 1. De veehouderij moet extensiever en natuurinclusief 

De coronapandemie is de zoveelste wake-up call. Eerder hadden we grote uitbraken van de vogelgriep en q-koorts. De intensieve veehouderij is een groot risico als het gaat om het ontstaan, de verspreiding en het muteren van virussen. We moeten ons echt gaan realiseren dat we onderdeel zijn van de natuur. Dat het niet werkt om hier tegen te vechten, maar dat het ons helpt als we daarmee samenwerken. Kies daarom niet voor nog meer megastallen maar voor een extensievere, natuurinclusieve veehouderij.

Les 2. Zorg voor een vaccin tegen vogelgriep

In een recordtempo zijn een groot aantal vaccins ontwikkeld tegen het COVID-19-virus om de pandemie in te dammen en hopelijk snel te beëindigen. Een goede zaak. Maar waarom worden er geen vaccins tegen vogelgriep ontwikkeld? Een virus dat niet alleen voor vogels levensgevaarlijk is, maar waarvan varianten ook mensen kunnen besmetten. Vrijwel elk najaar duikt vogelgriep in Europa op waardoor miljoenen kippen, eenden en kalkoenen voortijdig gedood moeten worden. Bovenop dit enorme dierenleed en het risico voor mensen, kosten maatregelen de overheid en het bedrijfsleven veel geld. En andere delen van de wereld kampen met hetzelfde probleem. Tijd dus om de krachten te bundelen en snel vaccins tegen vogelgriep te ontwikkelen.

kippen vogelgriep

Les 3. Verbeter de werk-, leef- en transportomstandigheden van arbeidsmigranten

Tijdens de coronapandemie blijken slachthuizen te kunnen veranderen in een coronahaard. Slachthuizen worden gesloten en stallen raken overvol, omdat dieren niet naar het slachthuis kunnen. Om herhaling te voorkomen, moet daarom zo snel mogelijk wat gedaan worden aan de werkdruk en de transport- en leefomstandigheden van de arbeidsmigranten in slachterijen. Dit zorgt ook na de crisis voor betere borging van het dierenwelzijn. Want hoe kan slachthuispersoneel goed voor dieren zorgen als ze zelf zo onder druk staan?

Les 4. Stap als horeca over op diervriendelijker geproduceerde producten

De Nederlandse supermarkten bieden op grote schaal diervriendelijker geproduceerde producten aan. Maar toen de vraag in supermarkten toenam door sluiting van de horeca moesten ze dit aanvankelijk opvangen met vlees en eieren uit de gangbare intensieve veehouderij. Oorzaak: de horeca serveert voornamelijk dieronvriendelijke producten. Laat de heropening van de horeca niet alleen een feest zijn voor de horecaondernemers en de mensen die graag buiten de deur eten. Neem als horeca je verantwoordelijkheid voor verduurzaming van voedsel en stap over op diervriendelijker geproduceerd voedsel.

Les 5. Eenden- en kalversector moeten veranderen of verdwijnen

Vooral de eenden- en de kalversector ondervinden grote gevolgen door sluiting van de horeca en flinke afname van de export. De eendenhouderij en de enige eendenslachterij in Nederland gingen daarom zelfs een half jaar dicht. De kalversector zag zich genoodzaakt de slacht fors te verminderen. De oorzaak is dat eenden- en kalfsvlees in Nederland nauwelijks gegeten wordt en dan nog hoofdzakelijk in de horeca. Feitelijk hebben deze twee sectoren onvoldoende draagvlak in de Nederlandse samenleving. 

Minister Schouten pleit dan ook terecht voor een einde van aanvoer van jonge kalfjes over lange afstanden naar de Nederlandse vleeskalverhouderij en laat alternatieve scenario’s voor de kalverhouderij ontwikkelen. Zaken als kalveren langer op het melkveebedrijf van geboorte laten, weidegang geven en in open frontstallen op stro afmesten, kunnen op meer sympathie in Nederland rekenen, dan de huidige kalverhouderij waarbij krappe stallen, roostervloeren en een ijzerarm dieet de norm zijn. De eendenhouderij kan wat de Dierenbescherming betreft beter helemaal verdwijnen als men zelfs niet bereid is de eenden op z’n minst zwemwater en een (overdekte) uitloop te geven.
 
Veel van bovenstaande punten komen ook terug in het Deltaplan Veehouderij, waarin we onze visie op een duurzame en diergerichte veehouderij uiteen zetten. Wil jij op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rondom het Deltaplan Veehouderij? Schrijf je dan hier in voor onze nieuwsbrief (onder ‘Contact’).