Rituele slacht: hete aardappel terug in Kamer

Bert van den Berg Door Bert van den Berg Programmamanager Veehouderij 24 september 2019

Het dossier rond het zonder voorafgaande verdoving slachten van dieren is als een hete aardappel die binnenkort weer in de Tweede Kamer ligt. Woensdag is er een hoorzitting waarbij de parlementariërs zich opnieuw laten informeren. Blijkbaar bestaat de behoefte bij de volksvertegenwoordigers om nogmaals te horen wat we eigenlijk al lang weten: dieren lijden onnodig als je hun keel bij vol bewustzijn doorsnijdt. Alweer acht jaar geleden besloot de Tweede Kamer daarom dat geloofsovertuiging geen argument is om dit feit terzijde te schuiven. En toch deed de Eerste Kamer dat vervolgens wel.

En nu ligt er dan een nieuw wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren. De steun voor een verbod groeit; ook de koepel van dierenartsen in Nederland heeft al meermaals verklaard dat het leed dat gepaard gaat met het onverdoofd slachten van vee ontoelaatbaar is. Verder ontstaat een steeds langer wordende rij landen waar ook al een verbod geldt: Denemarken, Zweden, Finland, Letland, Zwitserland, Noorwegen en IJsland. Daar kwam dit jaar België bij. In Estland, Oostenrijk en Slowakije geldt nog geen verbod, maar moeten de dieren wel direct na het doorsnijden van de hals buiten bewustzijn worden gebracht.

Schokkende feiten

Voormalig staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft de twijfelachtige eer dat het aan hem te danken is dat we in Nederland nog steeds hinken op twee gedachten. We willen weliswaar dierenleed voorkomen, maar ook de geloofsbelijdenis van mensen respecteren. En dus kwam er een convenant uit Blekers koker dat niet bleek te werken. Een evaluatie van de situatie in 2016 liet ronduit schokkende feiten zien. De halssnede werd soms bij geobserveerde runderen in tot maar liefst zes snijbewegingen uitgevoerd. Slechts in 42% van de gevallen lukte het in één keer. Bij schapen volstond bij slechts 70% één aansnijding. Het merendeel van de runderen verloor bovendien niet binnen de afgesproken 40 seconden het bewustzijn en na twee minuten was dit nog steeds niet bij alle dieren het geval.

De ‘oplossing’ is dat er voortaan een keuringsdierenarts van de NVWA bij onbedwelmd slachten aanwezig moet zijn. Die moet er nu onder meer op toezien dat het dier wél binnen 40 seconden het bewustzijn verloren heeft. Of dat werkt blijft gissen. Het BuRo risicobeoordeling van de NVWA adviseerde in 2015 overigens dat onbedwelmd slachten het beste maar verboden kan worden, want "bij onbedwelmd doden is er een reëel gevaar dat de dieren, na aansnijden, het bewustzijn niet verloren hebben binnen een tijdspanne van 45 seconden. Onderzoek en systematische registraties hierover ontbreken."

Groeiend draagvlak

Belangrijker wellicht nog dan slappe compromissen of de afwijzing van dierenartsen van de rituele slacht is het feit dat een groeiende groep mensen binnen de Islamitische geloofsgemeenschap bereid zegt te zijn om het zogeheten ‘reversibel bedwelmen’ te accepteren. Dat betekent in feite dat een dier wordt verdoofd, maar in theorie weer bij bewustzijn zou kunnen komen als het niet zou worden geslacht. Het draagvlak voor een verbod is dus gestaag groeiende.

En toch wil de Kamer zich verder oriënteren, gelet op de agenda van de volksvertegenwoordigers van aanstaande woensdag. Daarop staat namelijk onder meer een heuse live videoverbinding met Prinses Alia bint Hussein van Jordanië. Zij wijst het ritueel slachten van dieren af. Hopelijk worden haar vorstelijke argumenten niet afgedaan als de sprookjes van 1001 nacht en kan ze de Kamer ervan overtuigen dat dieren respect verdienen, ook vlak voor hun onafwendbare dood als consumptiedier. Dan kan het voorliggende wetsvoorstel zo door naar de Senaat. Hebben ze hun aardappel daar ook weer terug.