Vogelmarkt Zwolle: treurigstemmend ouderwets en risicovol

Elly von Jessen Door Elly von Jessen Sr. Beleidsmedewerker 2 maart 2020

Afgelopen zaterdag bezocht ik voor het eerst in mijn leven de vogelmarkt in de IJsselhallen in Zwolle (kennelijk de grootste vogelbeurs van Europa). Ik heb wel geaarzeld om te gaan. Dat een dergelijke internationale verzamelplaats van mensen en dieren gewoon wordt toegestaan in een tijd van vogelgriep en het coronavirus vond ik opmerkelijk. Op zo’n markt is ook nog eens een serieuze kans op de voor mensen besmettelijke papegaaienziekte. Of snavel- en verenrot, een virus dat papegaaiachtigen treft. Maar vooruit, de officiële instanties zaten daar kennelijk allemaal niet mee, dus begaf ik me naar de plaats waar op 12.500m2 duizenden mensen bij elkaar komen om te handelen in tienduizenden 'wettelijk toegestane' vogels. Uitgestald op zo’n 3 km aan tafels, dat is de lengte van zo’n 30 voetbalvelden. Het is zeker imposant, ook voor de vogels.

Stilletjes in een kaal verblijf

Het evenement maakt reclame met de belevenis van vrolijk kwetterende vogels; dat vrolijke gekwetter viel nogal tegen. Zeker zitten er ook dieren die niet onder de indruk lijken te zijn van het transport dat vooraf ging, of het kleine hokje waar ze soms dagen in zitten. Maar veel dieren zitten stilletjes in hun kale verblijf, waar ze meestal van alle kanten zichtbaar zijn en zich dus op geen enkele manier kunnen onttrekken aan de grote stromen mensen. Van een sluitende controle op zieke en niet-fitte vogels kan op de schaal van deze markt door de grote omvang geen sprake zijn. Ik weet veel van kippen, maar weinig van andere vogels. Toch wees ik de controleurs op dieren waarvan ik dacht dat het niet goed ging en dan had ik het helaas goed gezien. Denk nu niet dat het om de goedkopere/doorsnee soorten gaat, er wordt gehandeld in dure vogels van €1700,- per dier. Vogels zijn prachtige dieren, dat ze zo boeiend zijn voor veel mensen is begrijpelijk. Omdat veel vogelsoorten er in zoveel maten en kleuren zijn, zal er bij de liefhebbers al snel de wens tot verzamelen zijn. Dat is ook waar deze markt mij het meest aan deed denken: aan een verzamelaarsbeurs, maar dan niet met postzegels. Dat iemand uit Frankrijk er een hele voorraad kanaries komt halen,  zal dan wel gewoon inkoop zijn, niet verzamelen.

"Veel dieren zitten stilletjes in hun kale verblijf, waar ze meestal van alle kanten zichtbaar zijn en zich dus op geen enkele manier kunnen onttrekken aan de grote stromen mensen."

Waarom niet gewoon op de foto?

Het concept van de internationale verzamelaarsbeurs is toch niet meer van deze tijd! Waarom zou je dieren op transport zetten en in kleine kooitjes tentoonstellen als je ze ook met een mooie foto en goede beschrijving kunt presenteren en rechtstreeks kunt kopen bij iemand, of een bedrijf? Waarom staan er maar zo weinig vogels op www.avimarkt.nl of is dit misschien een heel onbetrouwbare site? Dat zou een beetje gek zijn, want die site is van een van de organisatoren van de vogelmarkt. Zowel de aanvoer van vogels, het verblijf van de dieren in de hallen, als een goede afvoer van vogels als ze de markt weer verlaten, zijn op deze schaal niet goed te organiseren of te controleren. Zo werd aangegeven dat er extra maatregelen waren genomen voor het coronavirus, na overleg met de GGD. Het waren in ieder geval geen opvallende maatregelen, ik ben ze niet tegengekomen. Maar de vraag is ook of die ook maar enige zin hebben in een situatie als deze, waarin geen enkele maatregel goed kan worden gecontroleerd.

"Zowel de aanvoer van vogels, het verblijf van de dieren in de hallen, als een goede afvoer van vogels als ze de markt weer verlaten, zijn op deze schaal niet goed te organiseren of te controleren."
Dit type evenementen met dieren zijn niet meer van deze tijd, in ieder geval zijn dergelijke markten ook met het oog op dierenwelzijn, niet wenselijk. Wij denken dat wat er kan (of juist niet kan) op dit soort evenementen beter geregeld moeten worden in de wet. Het aan de sector zelf overlaten lijkt altijd een optie, vaak hebben bonden of verenigingen best aardige regels. Maar papier is altijd geduldig, de praktijk is anders. Over het voortbestaan van dergelijke markten moet ook de politiek zich buigen: dit zijn heel verkeerde en risicovolle voorbeelden van handel in dieren.