Wat je niet wilt, maar wel zou moeten weten over vissen eten…

Femmie Smit Door Femmie Smit Programmamanager In het Wild Levende Dieren 31 oktober 2018

Nederlanders eten eigenlijk niet veel vis in vergelijking met andere landen. Ik denk niet dat dit te wijten is aan de kennis die wij hebben ten aanzien van de misstanden rondom het kweken van vissen en het vangen van vissen uit zee. We houden er gewoon niet zo van. Het hele huis stinkt ernaar als we thuis vis bereiden of we weten niet zo goed hoe je het überhaupt moet klaarmaken. Houden zo, zou ik zeggen, want eet je het toch, dan werk je een portie dierenleed naar binnen. Bovendien is het een potentieel gevaar voor je gezondheid.

Voor diegene die zich toch nog wel eens wagen aan een stukje zalm of zeebaars, kan ik het niet laten om toch enige ontmoedigende berichten te delen. De afgelopen maanden zijn er zeker drie studies naar buiten gekomen die aangeven dat het vissenleed onder de zalmen en andere kweekvissen enorm is en dat bestaande keurmerken onvoldoende in staat zijn dit leed te beperken.

Schokkende undercoverbeelden

Essere Animali bracht undercoverbeelden naar buiten waarin je kunt zien hoe zeebrasem, zeebaars en forel ruw uit het water worden gehaald en verwerkt en langzaam stikken aan de lucht of op ijs. Wetende dat vissen pijn en stress bewust ervaren, en dat het ook mogelijk is om dieren snel en met veel minder leed te doden, is een dergelijke behandeling echt onacceptabel.

Undercoverbeelden dierenleed vissen

Het ellendige leven van de kweekzalm

Maar het gaat niet alleen om het behandelen van de dieren tijdens de oogst. Ook gedurende het leven van de dieren is er veel mis. Uit de afgelopen jaren blijkt wel dat het stukje vis dat wij als Nederlander het meest consumeren, zalm, het niet best heeft in zijn of haar kweekbak op zee. Want wat gebeurt er?
  • Behalve dat de zalmen hun hele leven opgesloten zitten in een ruimte waarin ze nauwelijks kunnen zwemmen, terwijl het trekdieren pure sang zijn, is het ook op andere vlakken fysiek een pure kwelling.
  • Het ergste zijn de zeeluizen die de dieren levend oppeuzelen.
  • Maar daarnaast lopen zalmen beschadigingen op tijdens stormachtige dagen. Ze klappen dan steeds keihard tegen het net.
  • Verder lopen ze onder andere beschadigingen op tijdens het verplaatsen van de ene naar de andere bak.
  • En als ze binnen de rangorde een ondergeschikte vis zijn, raken ze ondervoed en blijkt de strijd voor voedsel elke keer te vergeefs.
  • Zalmen hebben ook last van oogverwondingen.
  • Zalmen hebben last van verschillende ziektes die ze kunnen oplopen.
  • En van vervormingen aan hun rug, hart of gehoor, omdat ze te maken hebben met een pool van vissen die bestaat uit inteelt en selectie voor snelle groei, waardoor bepaalde eigenschappen die normale wilde vissen nodig hebben om te overleven, onderdrukt worden of per ongeluk erin geteeld worden.
(meer informatie hierover vind je hier)

Groeisnelheid i.p.v. gezondheid

Om dat laatste iets beter te visualiseren vraag ik je te denken aan misvormde hondenrassen die wij op uiterlijke kenmerken fokken, met alle gezondheidsproblemen van dien. Dergelijke processen vinden in de vee-industrie en zeker ook in kweekvissen plaats. Het gaat daar niet om uiterlijk, maar om groeisnelheid. Het fokken op snelle groei gaat altijd ten koste van andere waardevolle eigenschappen, en in het geval van vissen lijkt dit dus o.a. ten koste te gaan van een goed hart, goed gehoor en een goede ruggengraat. Fijn hoor. En dat alles om de mens te dienen.

Zalmen zijn van nature trekdieren en hebben de behoefte kilometers te zwemmen. In een kweekbak hebben ze nauwelijks bewegingsvrijheid.

Meer zeedieren de dupe van zalmkwekerijen

Naast het feit dat het kweken van zalm echt een onprettige ervaring is voor de vissen zelf, zijn er zeker nog vijf andere diergroepen die te lijden hebben onder deze vorm van viskweken:
  1. De zeehonden worden ervoor afgeschoten.
  2. De zeezoogdieren worden met nare onderwatergeluiden weggehouden uit het gebied waar gekweekt wordt, dit terwijl dit toch ook echt hun leefgebieden zijn.
  3. De visjes die ingezet worden om zalmen te ontdoen van zeeluis hebben ook geen fraai perspectief: zij komen niet eens tot voortplanten en zijn binnen no time zelf dood.
  4. Omdat er vissen uit de kweek ontsnappen, besmetten zij wilde vissen met zeeluis, die vervolgens ook weer sterven.
  5. En tot slot zijn er ook aanwijzingen dat krabben en kreeften te lijden hebben onder de chemicaliën die gebruikt worden om de kweekvissen enigszins luisvrij te houden.

Keurmerken vallen tegen

Nu denk je misschien dat bovengenoemde problemen niet voorkomen als de vis een label heeft. Ook dat geeft helaas geen garanties, zo bleek een paar dagen geleden. Keurmerken stellen standaarden op voor de viskweek om de impact op het milieu te beperken. Ook staan zij voor een goede gezondheid van de vissen. Dit zal ook zeker tot verbeteringen leiden. Maar uit onderzoek blijkt dat zij vooralsnog vaak niet kunnen voorkomen dat zalmen onder de zeeluis terecht komen.

Geen vis eten

Al deze kennis bij elkaar genomen heeft mij er, eigenlijk jaren geleden al, toe besloten om vissen maar niet te eten. Wat jij als consument doet moet je zelf weten, maar mocht je overwegen om vissen te schrappen van het menu, weet dat er goede niet-dierlijke alternatieven zijn die je ook voorzien van alle goede gezonde eigenschappen die vissen kunnen leveren.