Wil jij ratten aanschaffen of heb je al ratten, maar heb je daar een vraag over? We informeren je graag over het gedrag van ratten, geven je verzorgingspunten en nog veel meer. Klik op het onderwerp waar je meer over wilt weten.
Over ratten
Ratten zijn sociale, slimme knaagdieren die erg tam kunnen worden. Als je rat eenmaal gewend is aan mensen zal hij je niet snel bijten en graag bij je in de buurt zijn. Je kunt ratten zelfs leren om op je schouder te zitten. Tof he? Leuk dat jij je verdiept in ratten.

Onderwerpen

De voorouders van tamme ratten
Wilde ratten leven in de natuur voornamelijk bij oevers, maar hebben zich goed aangepast aan de mens en zijn inmiddels ook dichterbij huizen te vinden. De mens is leuk, want: er is altijd wel iets te eten te vinden! In het wild zijn ze vooral enkele uren na zonsondergang en enkele uren voor zonsopgang actief. Ze lopen heel wat af op zo’n nacht, ze kunnen wel vier kilometer afleggen. Dat is best wel veel als je zulke kleine pootjes hebt. Als huisdier hebben ze geleerd zich aan te passen aan het ritme van de mens en zijn ze overdag vaak actief. Vrouwtjes zijn vaak iets drukker en gaan graag ontdekken, terwijl mannetjes wat rustiger zijn en daardoor makkelijker te knuffelen.
Welke soorten ratten bestaan er?
Onder onze huisdier ratten spreken wij niet van rassen, maar er zijn wel veel verschillende kleuren, vachtsoorten en patronen. Qua kleur kan je bijvoorbeeld denken aan agouti (wildkleur bruin), albino (volledig wit) en beige (effen beige). Er zijn zelfs ratten met allemaal tekeningen op hun vacht! Deze hebben ook allemaal een eigen benaming zoals husky (wit met grijs wat vervaagd wanneer ze ouder worden) of japanner (wit met een streep op de rug, vaak bruin of zwart). Sommige ratten hebben bijna geen haar, dit noemen we fuzz. Er zijn zelfs verschillende oorstanden, namelijk de normale oren en zogenaamde 'dumbo' oren.
Ratten worden tussen 21 en 29 centimeter lang. Ze hebben een lange staart, deze is tussen 15 en 23 centimeter lang. Mannetjes zijn iets groter en zwaarder, zij wegen tussen de 350 en 600 gram, vrouwtjes zijn wat kleiner en wegen tussen de 250 en 400 gram. Ratten worden meestal tussen de 2 en 2,5 jaar oud.
Kunnen ratten alleen leven?
Ratten zijn hele sociale dieren en leven het liefst met meerdere maatjes. Ratten poetsen elkaar en slapen en spelen samen. Bij de Dierenbescherming vinden we het daarom belangrijk dat ratten minimaal met zijn tweetjes geplaatst worden. Je zou er ook aan kunnen denken om minimaal drie ratten te nemen, mocht er dan één wegvallen heb je nog even de tijd om na te denken over nieuwe maatjes zonder dat je een ratje alleen hebt wonen.
Is een rat een knaagdier?
Jazeker, ze behoren tot de familie van muisachtigen. In het latijn wordt de tamme rat ook wel rattus norvegicus domestica genoemd. Het is de gedomesticeerde (dus tot huisdier versie van de bruine rat.
Hoe leven ratten in de natuur?
Ratten komen oorspronkelijk uit Oost-Azië. Ze hebben zich gedurende de jaren over bijna de hele wereld verspreid. Ratten wonen graag in een vochtige, niet al te warme omgeving. Bij voorkeur in de buurt van mensen. Ratten leven van nature in kleine groepen, die bestaan uit een dominant mannetje, een harem vrouwtjes en enkele ondergeschikte mannetjes. Ratten in het wild zijn echte nachtdieren, ze zijn vooral een aantal uur na zonsondergang en aantal uur voor zonsopgang actief. En ze lopen heel wat af, ze kunnen ’s nachts wel vier kilometer afleggen.
Kunnen mannetjes- en vrouwtjesratten samen?
Je kan zowel een mannengroep als een vrouwengroep ratjes maken, dit doe je door ratten op een verantwoorde manier aan elkaar te koppelen. Wij doen dit bij Het Knaaghof op locatie. We gebruiken dan een neutrale ruimte waarin de dieren met elkaar kennis maken. Het klikt niet altijd, dus het is belangrijk om de dieren goed in de gaten te houden tijdens de koppeling. Nieuwe ratten zomaar in een kooi bij andere ratten zetten is niet aan te raden: ze kunnen elkaar flink verwonden.
Een gemengde groep van mannen met vrouwen is mogelijk, mits de mannetjes gecastreerd zijn. Dit kan je laten doen bij de dierenarts. Let op dat het na de castratie wel even duurt voordat ze zich niet meer kunnen voortplanten.
Leven ratten binnen of buiten?
Ratten die wij als huisdier houden leven graag binnen. Ze vatten snel kou en gaan dan niesen en reutelen. Ook kunnen ze niet goed tegen teveel hitte. Zet de kooi daarom nooit op de tocht of juist naast de verwarming of in de volle zon.
Wat eten ratten?
Ratten zijn niet erg kieskeurig, het zijn alleseters. Je kunt in de dierenspeciaalzaak speciaal voer kopen voor je ratten. Omdat ratten niet erg lastige eters zijn, kun je ze tal van snackjes geven. Zoals bijvoorbeeld fruit en groenten. Jonge ratten hebben behoefte aan extra dierlijke eiwitten, dit kan je geven in de vorm van (gedroogde) meelwormen of bijvoorbeeld een hardgekookt ei. Zorg er wel voor dat je je ratten niet teveel verwend, ze worden snel dik. Weeg je ratten regelmatig om in de gaten te houden of ze niet teveel aankomen.
Let op! Geef je ratten geen gekruid, vet, gezoet of gezouten voedsel en ook geen melkproducten.
Het voer voor je ratten kun je in een etensbakje doen of rondstrooien. Hiernaast is het belangrijk dat je ratten voldoende te drinken hebben. Je kunt dit water in een drinkflesje doen en dat aan de kooi hangen. Kies hierbij voor een glazendrinkfles of een plastic drinkfles die buiten de kooi hangt, zodat ratten er niet aan kunnen gaan knagen. Een bakje aanbieden kan ook, al maken sommige ratten daar wel een kliederboel van.Wat moet je doen als je ratten niet eten?
Ga direct naar de dierenarts! Ratten horen gewoon goed te eten. Eten ze niet of nauwelijks? Hebben ze te lange tanden en kunnen ze hun bek niet meer goed sluiten? Dan hebben ze misschien pijn, last van stress of problemen met hun gebit.
Waar mogen ratten op knagen?
Ratten vinden het fijn om veel te knagen, dit is ook erg goed voor hun tanden. Wist je dat de tanden van ratten altijd door blijven groeien? Leg voldoende knaagmateriaal in de mooi zoals verse twijgen van fruitbomen of wilgen. Je kunt ook speciale knagersnacks kopen.

Het rattenhok
Ratten zijn sociale dieren die gewend zijn in groepjes te leven. Als huisdier moet de rat daarom altijd met tenminste een maatje zijn en uiteraard moet het verblijf groot genoeg zijn voor beide ratten. Volgens LICG behoort een rattenkooi minimaal 100 x 50 centimeter bodemoppervlak te zijn en 70 centimeter hoog voor twee ratten. Bij extra ratten moet dit verblijf dus ook groter zijn. Uiteraard hoe groter de kooi, hoe beter! Ratten houden ervan om lekker rond te rennen en te klimmen en klauteren. Hier willen ze graag de ruimte voor hebben. Een kooi met meerdere verdiepingen waar de ratten omhoog en omlaag kunnen klimmen is ideaal.
Een gezellige volle kooi met verschillende verdiepingen, huisjes, hangmatjes en knaagmateriaal is aan te raden: ratten zijn actief, nieuwsgierig en graag bezig met klimmen en knagen. Ook een graafbak is enorm leuk voor ze.
Bedek de bodem van de kooi met een bedekker die niet stoft, zoals ecobed of back2nature. Gebruik geen materiaal van naaldhout of zaagsel, dit is niet geschikt voor ratten.
Voorbeeldverblijven

Dit zijn drie kooien naast elkaar, dit zijn Savic Royal Suite 95 kooien. Tegenwoordig heb je meerdere kooien die eigenlijk precies hetzelfde model hebben maar een andere naam zoals de keddoc animal home penthouse, TIAKI knaagdierenkooi en critter nation.
Waar doen ratten hun behoeften?
Ratten doen hun behoefte in de kooi. Je kunt een wc-bakje in de kooi plaatsen en zo proberen je ratten zindelijk te maken. Leg hiervoor keutels in de wc-bak, zodat de ratten leren dat ze hier hun behoeften kunnen doen. Ratten kunnen best wel zindelijk worden, al zal je vaak wel door de hele kooi keutels vinden. Wanneer je in de wc een steen legt zullen ze er snel voor kiezen om daar te plassen.
ANTI-GEURTJES-TIP: Maak de kooi niet steeds helemaal met schoonmaakmiddel schoon, de ratten zijn dan hun geur kwijt en gaan heel erg hun best doen om hun territorium (de kooi) weer te markeren. Hierdoor gaan ze sneller stinken.Wat hebben ratten nodig in hun verblijf?
Ratten vinden het leuk om veel te bewegen en nieuwe dingen te ontdekken. Leg in het verblijf dingen als takken van wilg of fruitbomen, lege wc-rolletjes, buizen en schone glazen potten. Zorg er ook voor dat ze heen- en weer kunnen klauteren en tussendoor uit te rusten op zitplankjes. Wissel het speelgoed regelmatig af om je ratten uit te blijven dagen. Hangmatten zijn ook erg belangrijk zodat ratten lekker kunnen uitrusten. Plastic huisjes zijn goed schoon te houden, een sputnik is een rond huisje die je zowel kan neerzetten als ophangen en veel ratten zijn er gek op.
Wil je jouw ratten een looprad geven? Neem er dan een die héél groot is, ze moeten er namelijk met een rechte rug in kunnen lopen om gezondheidsproblemen te voorkomen.
Hoe vaak maak je het rattenverblijf schoon?
Haal elke dag voedselresten die kunnen bederven uit de kooi. Leeg ook elke dag de inhoud van het wc-bakje als je ratten hierin hun behoeftes doen. Ververs het drinkwater dagelijks. Maak de hele kooi regelmatig schoon. Dit kan je doen met een niet-geurende zeep, bijvoorbeeld groene zeep. Vergeet hierbij niet de voerbak en het drinkflesje. En let erop dat je ook de tuit van het flesje goed schoonmaakt om bacterievorming tegen te gaan. Zorg ervoor dat je de bodembedekking van de kooi regelmatig vervangt, maar wel een deel van het nestje laat liggen, zodat het verblijf vertrouwd blijft voor je rat.

Kun je ratten makkelijk optillen?
Ratten vinden het vaak leuk om te worden opgepakt. Tamme ratten kruipen vaak spontaan op de hand van hun verzorger. Je kunt een rat ook oppakken door voorzichtig je hand onder zijn buik te schuiven. Pak een rat nooit bij het puntje van zijn staart. Is een rat toch bang voor handen? Dan kan je ze leren om in een knuffelzak te lopen bijvoorbeeld. Ratten zijn nieuwsgierige dieren en vinden het leuk om ook de omgeving buiten de kooi te verkennen. Pas wel op met losliggende kabels: ratten zijn knaagdieren en zo'n kabel is érg aanlokkelijk om aan te knagen. Houd er rekening mee dat zij goed klimmen en in kleine hoekjes passen, werk elektriciteitskabels daarom veilig weg in kabelgoten.
Zijn ratten geschikte huisdieren voor kinderen?
Ratten zijn zeker geschikt voor kinderen. Ze vinden het leuk om opgepakt te worden en kunnen ook spontaan op je hand klimmen. Wel is het belangrijk dat de ouders de dieren ook leuk vinden en willen verzorgen.

Als asiel fokken wij niet met dieren. Wel kan het voorkomen dat er een drachtige (zwangere) rat binnen wordt gebracht.
Wanneer zijn ratten vruchtbaar?
Vrouwtjes zijn vanaf vijf à zes weken vruchtbaar, dat is al erg jong! Wanneer je een nestje hebt is het verstandig om de dieren op geslacht te scheiden vóór deze tijd: de mannetjes zijn vaak al eerder vruchtbaar en de moeder is dit ook. Ratten kennen geen familiebanden en zullen zich onderling gewoon voortplanten wanneer ze de kans krijgen. Een moederrat is gelijk nadat ze is bevallen weer vruchtbaar.
Hoelang is een rat drachtig?
Jonge ratten (ook wel rittens genoemd) worden na een draagtijd van 21 tot 23 dagen kaal en blind geboren. Vanaf een dag of 10-14 gaan de ogen open en gaan ze wat meer ontdekken, ze zullen dan ook al voorzichtig mee proberen te eten met het harde voer. Een moederrat extra witlof geven is een goed idee, dit bevordert de melkproductie.
Hoeveel jongen krijgt een rat?
Een nestje bestaat gemiddeld uit zes tot twaalf jonge ratten.

Hoe herken je een gezonde rat?
Een gezonde rat is:
- schoon;
- actief;
- onderzoekend;
- heeft een glanzende vacht;
- heeft schone en droge ogen
Hoe zie je dat je rat ziek is?De meest voorkomende aandoeningen bij ratten zijn ademhalingsziekten, gezwellen van de melkklieren en huidproblemen als gevolg van parasieten zoals mijten, teken, luizen en vlooien. Knobbeltjes op de staart en oren van de rat kunnen wijzen op schurftmijt.
Sommige aandoeningen komen bij ratten met een specifiek kenmerk vaker voor. Zo hebben bepaalde kleurslagen eerder last van megacolon (een dodelijke aandoening van de darmen die vaak al fataal is als de rittens nog in het nest verblijven), terwijl naakte ratten meer huidwondjes hebben. Raadpleeg altijd de dierenarts als je vermoedt dat de rat ziek is.Symptomen van een zieke rat zijn:
- niezen
- reutelend ademhalen
- wondjes en korstjes
- opgezette vacht
- verlies van eetlust
- lange of scheve tanden
- apatisch zijn (lusteloos, geen energie, niet alert)
Zorg ervoor dat je ratten altijd voldoende en gezonde voeding krijgen en het water dagelijks wordt ververst. Controleer de vacht en tanden van de rat regelmatig en wees alert als je rat begint te niezen, lastig ademhaalt of minder actief lijkt.
Welke rattenziekten zijn er?
Ratten kunnen last krijgen van ademhalingsziekten en huidproblemen als gevolg van parasieten. Als je ratten niet meer eten, uitslag krijgen of jeuken neem dan altijd contact op met je dierenarts!

