Over cavia's

Waar komt de cavia vandaan

De cavia komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Bijna 10.000 jaar geleden aten de Inca’s al cavia’s. Ze zijn er dus al een tijdje. Cavia’s worden inmiddels ook al honderden jaren gehouden als huisdier. Spaanse ontdekkingsreizigers namen cavia’s rond 1500 mee naar Europa. Koningin Eliszabeth I uit Engeland had rond 1600 een cavia, dat was destijds een enorme luxe. Vooral na de Tweede Wereldoorlog werd de cavia plots een populair huisdier.

Hoe leven cavia's in de natuur?

Cavia’s zijn echte groepsdieren, iedere cavia vervult binnen de groep zijn eigen rol. Zo kunnen ze veilig samenleven en beter vluchten of optreden tegen roofdieren. Het grootste deel van de dag zoeken cavia’s naar eten. Ze zijn vooral actief in de ochtend en avond, als het schemert. Cavia’s dutten in holletjes die ze zelf maken of vinden.

Hoe oud wordt een cavia?

Cavia’s worden meestal tussen de vier en acht jaar. Er zijn soms zelfs uitschieters die nog ouder worden, een flinke verantwoordelijkheid dus!

Hoe zwaar is een cavia?

Een volwassen cavia weegt tussen de 800 gram en 1,5 kilo en is zo’n 30 cm lang. Een zeugje (vrouwtje) is meestal wat lichter dan een beertje (mannetje).

Kan een cavia goed alleen leven?

Cavia’s zijn groepsdieren en moeten daarom samen met één of meerdere andere cavia’s leven. Een cavia alleen voelt zich onveilig en vereenzaamt.

Hoe zie je het verschil tussen een beertje en een zeugje?

Bij jonge cavia’s is het soms moeilijk te zien of je met een beertje of een zeugje te maken hebt. Om het geslacht te bepalen kijk je naar de onderkant van je cavia. Let op, want als je cavia niet gewend is op z’n rug te liggen, kan hij behoorlijk tegenspartelen. Laat hem iets omhoog staan, dat is minder bedreigend voor hem. Zeugjes hebben een Y-vormige opening en beertjes hebben een penis net boven hun anus. Die is als ze jong zijn slecht te zien. Een beertje heeft ook balletjes, maar die trekken ze soms terug waardoor ze ook slecht te zien kunnen zijn. Twijfel je? Raadpleeg een dierenarts of caviakenner.

Kunnen zeugjes en beren bij elkaar?

Je kunt een mannetjescavia (een beertje) samen met een vrouwtje (een zeugje) houden. Dit is de meest stabiele combinatie. Zorg er dan wel voor dat je het beertje castreert, anders blijft je caviafamilie eindeloos groeien. Let op: het beertje is na de castratie nog vier weken vruchtbaar. Je kunt ook meerdere zeugjes bij elkaar houden (het liefst vanaf een jonge leeftijd). Twee beertjes kunnen soms goed samenleven als er geen zeugjes in de buurt zijn en ze al vanaf jongs af aan samen zijn gebleven. Wij raden aan beren die samen zitten extra ruimte te geven, hierdoor is de kans op opstootjes kleiner. Een combinatie van één gecastreerd beertje met meerdere zeugjes gaat over het algemeen goed.

Kun je een cavia tussen 'vreemde' cavia's zetten?

Cavia’s leven van nature in groepen en daarin bestaat een zekere rangorde. Daardoor kunnen de meeste cavia’s niet probleemloos bij elkaar in het hok gezet worden. Twee cavia’s die elkaar niet kennen moeten altijd eerst de rangorde bepalen en elkaar leren kennen op een neutraal terrein. Laat ze langzaam aan elkaar wennen en let op of het goed gaat. Haal je bij ons dierenopvangcentrum een maatje voor jouw cavia? Dan kunnen we je helpen koppelen.

Kun je cavia's zowel binnen als buiten houden?

Over het algemeen worden cavia’s binnen gehouden, want de beste omgevingstemperatuur van een cavia is rond de 20 graden Celsius (tussen de 18 en 21 graden). Is het zomer en binnen warmer dan 26 graden? Let dan goed op, want cavia’s kunnen snel oververhit raken. Cavia’s kunnen ook buiten gehouden worden. Dan is het wel belangrijk dat je je cavia’s in het voorjaar al buiten zet, zodat de overgang naar winterse temperaturen geleidelijk verloopt. Gaat het echt vriezen? Dan raden we je aan de kooi in de schuur te zetten. In de zomer moet je ook opletten dat het niet te heet wordt in de kooi, zorg voor voldoende schaduw. Een buitenhok moet wind- en waterdicht zijn. Leg ook een extra laag bodembedekking en hooi in de kooi.

Bijten cavia's?

Cavia's kunnen wel bijten, maar doen dit bijna nooit. Het kan zijn dat ze je vingers verwarren met het groenvoer dat je bijvoorbeeld door de tralies aangeeft. Cavia’s die pijn hebben of zich niet lekker voelen kunnen bijten, maar zelfs dan is die kans klein.

Hoe til je een cavia op?

Til een cavia met twee handen op en ondersteun altijd het 'achterlijfje'. Cavia's kunnen het eng vinden dat je ze oppakt en proberen dan misschien te vluchten. Wees je daarvan bewust. Laat je een cavia vallen? Dan kan hij ernstige verwondingen oplopen. Pakken je kinderen cavia's geregeld op? Leer ze cavia's niet onverwachts op te pakken en laat ze dit voorzichtig doen, leg goed uit hoe het moet of doe het zelf voor ze wanneer ze dit nog niet veilig zelf kunnen. Blijf altijd opletten.

Kunnen cavia's en konijnen bij elkaar?

Sommige mensen zetten cavia’s en konijnen bij elkaar. We raden dit af, omdat cavia’s en konijnen elkaar niet begrijpen. Konijnen kunnen ‘per ongeluk’ met hun grote poten de cavia verwonden. Bovendien hebben beide diersoorten ander soort voer nodig en hebben cavia’s de neiging om aan de vacht van konijnen te knagen. Konijnen kunnen daarnaast de bacterie Bordetella bij zich dragen en dat kan levensgevaarlijk zijn voor een cavia. Geef een cavia dus gewoon één of meerdere caviamaatjes.

Het belangrijkste voer voor een cavia is het hooi, dit moeten ze altijd tot hun beschikking hebben. Cavia's eten de hele dag door en dit is ook erg belangrijk voor de darmen: wanneer ze stoppen met eten is dit een teken dat ze zich niet lekker voelen. Stopt een cavia met eten? Bel dan direct een dierenarts.

Qua droogvoer raden we aan een pellet te geven en geen gemengd voer. Cavia’s hebben de neiging bij gemengd voer vooral te eten wat ze het lekkerst vinden en dat is niet per se het gezondst, bij een pellet krijgen ze alle nutriënten binnen die ze nodig hebben uit een brok. Denk hierbij aan Versele Laga, Science Selective of een bikskorrel waar vitamine C aan is toegevoegd. De brokjes zijn niet het hoofdvoer en ze mogen hier 10-15 gram van eten per dag per kilo cavia.

Vitamine C is erg belangrijk voor cavia’s. Zelf kunnen ze dat niet aanmaken, daarom moet je ervoor zorgen dat je cavia’s dat wel binnenkrijgen. In bovenstaande brokken zit vitamine C, maar meestal is dat nog niet genoeg, ook kan het snel vervliegen uit droogvoer waardoor het belangrijk is om extra toe te voegen in het dieet. Je kunt speciale vitamine C pilletjes kopen voor cavia's. Een cavia heeft 40-70 mg vitamine C per dag nodig. Wanneer ze langdurig niet voldoende krijgen kan dit voor ernstige gezondheidsproblemen zorgen: lees hier meer.

Naast hooi, brokjes en vitamine C is een dagelijkse salade ook belangrijk voor een cavia. Deze kan bestaan uit kruiden en groenten en heeft het liefste minimaal 3 verschillende soorten per dag. Denk bijvoorbeeld aan wortelloof, andijvie, paprika, witlof, bleekselderij, komkommer, venkel, weegbree of munt. Wortel en fruit mogen ze met mate, omdat hier veel suiker in zit. Er zijn op het internet lijsten te vinden met wat je wel en niet mag geven.

Verder mag je cavia's regelmatig wat extra's te knabbelen geven wat wel gezond is, denk hierbij aan wilgentakken, fruitboomtakken, bamboe en gras. Naast voeding is het ook een manier om de dag door te komen voor cavia's.

Hoe groot moet een caviahok zijn?

Een verblijf voor twee cavia’s (beer en zeug of twee zeugjes) moet minimaal 140 x 60 cm zijn. Maar eigenlijk is dit al heel erg krap als je je bedenkt wat er nog meer in het hok komt te staan. Hoe groter hoe leuker voor ze natuurlijk! Wil je ze echt veel ruimte geven? Probeer dan te gaan voor 1m2 per cavia. Cavia's moeten wel voldoende ruimte hebben om te kunnen rennen. Je kunt ook een ren aan het hok vastmaken om een mooie ruimte te maken of de cavia’s regelmatig in een aparte ren zetten als verrijking.

Wat hebben cavia's nodig in hun kooi?

Allereerst heeft een kooi bodembedekking nodig. Je kunt hier hennepvezel of ecobed voor gebruiken. Daarboven op kun je dan een microvezel badmad leggen zodat de ondergrond zacht genoeg is voor de gevoelige pootjes. Heb je een grote ren zoals op de foto? Dan kan je zogenaamde cageliners laten maken of fleecedekens gebruiken. Verder moeten cavia's zich altijd kunnen verstoppen. Zet per cavia één huisje in het verblijf + één extra huisje.Verder heeft je cavia een voerbakje, drinkbakje en een hooibak of hooizak nodig.

Hoe vaak moet je het caviahok schoonmaken?

Verschoon het verblijf regelmatig, het is afhankelijk van de grootte van het verblijf en de hoeveelheid cavia's hoe vaak dit is. Vaak is dit één of twee keer per week. Geef je cavia’s dagelijks schoon water en haal de restjes groenvoer iedere dag weg, de drink- en waterbak moet regelmatig worden afgewassen.

Zijn cavia's makkelijk te verzorgen?

Als je je van tevoren goed inleest en laat informeren, is de verzorging van een cavia goed te doen. Het zijn vriendelijke dieren die makkelijk tevreden te houden zijn. Als ze maar lekker samen met andere cavia’s hun gang kunnen gaan en de hele dag over het juiste voedsel beschikken. Houd er wel rekening mee dat de schoonmaak veel werk is bij cavia's: het zijn geen zindelijke dieren en ze keutelen de hele dag door.

Moet je cavia's borstelen?

Langharige cavia’s hebben vachtverzorging nodig, het is verstandig elke week even goed te kijken of er geen klitten in de vacht zitten en ze borstelen. Je kunt de haren ook af en toe bijknippen om klitvorming te voorkomen. Het is vooral handig om de haren bij de billen goed kort te houden, omdat ze hun ontlasting gewoon laten lopen en hier doorheen lopen. Kortharige cavia's hebben vaak geen vachtverzorging nodig, wel kan je ze af en toe aaien of borstelen met een zachte borstel om de losse haren weg te halen.

Hoe knip je de nagels van een cavia?

De nagels van je cavia moeten regelmatig bijgeknipt worden. Je hebt hier speciale schaartjes voor. Zijn de nagels van je cavia’s licht van kleur? Dan kun je precies zien tot waar je kunt knippen. Je wilt namelijk niet in het ‘levende’ deel van de nagel knippen (waar zenuwen en bloedvaten lopen). Bij donkere nagels is dit slecht te zien. Vind je het spannend om zelf te doen? Neem gerust contact op, wij kunnen dit voor jou doen. Woon je verder weg? Vraag dan om advies bij de dierenarts of laat het de dierenarts doen.

Hoe herken je een zieke cavia?

Een cavia hoort de hele dag door lekker te eten, rond te wandelen en te keutelen. Symptomen van een zieke cavia’s zijn:

• slecht/niet eten
• futloosheid
• veel krabben
• diarree
• gedragsverandering

Als een cavia niet eet, kunnen de darmen minder goed werken en zelfs stil komen te liggen. Dat is levensgevaarlijk voor een cavia! Merk je dat je cavia niet helemaal lekker is? Wacht niet en ga direct naar de dierenarts. Het kan razendsnel bergafwaarts gaan met je cavia.

Wat zijn veelvoorkomende cavia ziektes?

Een cavia kan helaas van alles gaan mankeren, zo veel dat we niet alles op kunnen noemen. Wel zijn er een aantal kwalen die wij regelmatig tegenkomen in het asiel waar we meer over kunnen vertellen. Herken je één van deze kwalen? Raadpleeg altijd eerst een dierenarts.

• Pododermatitis: een heel moeilijk woord, maar dit staat voor ontstekingen onder de voetzooltjes. Ze zijn dan rood en pijnlijk en er kunnen zelfs wonden ontstaan. Om dit te voorkomen zet je jouw cavia's het liefste op een zachte ondergrond.
• Mijt: Dit uit zich in schilfertjes op de huid en tussen de vacht. Mijten zijn kleine beestjes die zich nestelen in de huid van de cavia waardoor de huid gaat schilferen. Dit is makkelijk te behandelen maar kan soms wel een tijdje duren, een dierenarts kan jou helpen aan de juiste medicatie.
• Blaasproblemen: Heb je het idee dat jouw cavia pijn heeft als hij of zij plast? Dit kan je merken doordat ze vaak kleine plasjes doen, veel de billen optillen om te gaan plassen zonder dat er veel gebeurt of dat ze piepen bij het plassen. Soms kan je ook bloed in de urine zien. Jouw cavia heeft een dierenarts nodig.
• Gebitsproblemen: de tanden van een cavia zijn enorm belangrijk. Maar soms groeien de snijtanden niet zoals ze zouden moeten of groeien de kiezen naar elkaar toe. Dit laatste noemen we brugvorming. Merk je dat jouw cavia zijn eten weer uit zijn mond laat vallen, niet kan eten of minder trek lijkt te hebben? Dit is een spoedsituatie!

Cavia’s zijn van nature groepsdieren. Wij helpen jouw eenzame cavia dan ook heel graag aan een maatje. Helaas kan je een nieuwe cavia niet zomaar bij jouw cavia in het verblijf erbij zetten, maar moeten ze eerst kennis maken op neutraal gebied. Ze gaan dan kijken of ze elkaar leuk vinden.

Om de kans van slagen zo groot mogelijk te maken, hebben we de volgende informatie voor je samengesteld. Mochten er desondanks vragen of problemen zijn, dan kan je natuurlijk altijd contact met ons opnemen.

De ontmoeting thuis

De ontmoeting thuis verloopt bij elk caviakoppel of elke caviagroep verschillend. Cavia’s accepteren elkaar over het algemeen vrij snel. Toch is het niet altijd even makkelijk om cavia’s te koppelen en soms lukt het koppelen niet. Dat komt omdat cavia’s in een strikte hiërarchie leven. Cavia’s die elkaar nog niet kennen, zijn vreemden voor elkaar. Als ze samen in één hok geplaatst worden, willen ze de onderlinge hiërarchie (rangorde) bepalen. Het is belangrijk hun gedrag goed in de gaten te houden zodat de koppeling vreedzaam verloopt.

Er zijn verschillende koppelmanieren die we hier gaan bespreken.

De langzame losse kooien methode
Bij thuiskomst staan twee hokken naast elkaar klaar, met 10 centimeter tussenruimte. De tussenruimte is belangrijk omdat de cavia’s soms kunnen proberen elkaar door de tralies heen te bijten. Het is belangrijk dat de hokken wel in dezelfde ruimte staan, zodat ze met elkaar kunnen communiceren.

Groenvoer en brokjes kunnen het best zo dicht mogelijk bij het andere hok gegeven worden. Eten is een sociale bezigheid voor cavia’s en bevordert een succesvolle koppeling. Het is goed om de cavia’s elke 24 uur van hok te laten wisselen, zodat ze elkaars geur leren kennen. Wanneer je ze samen gaat zetten doe dit dan weer op een andere plek, zo voorkom je dat ze te bezitterig worden op het eigen hok en zich dominant opstellen.

De neutrale ruimte
Dit is de manier die wij hier toepassen. We zetten de cavia's die elkaar moeten leren kennen samen in één ruimte die ze nog niet kennen, ze zijn hier beiden nog niet geweest: het is dus niemand zijn territorium. Wij voegen dan wat hooi en een bak water toe zodat ze wel kunnen blijven eten en drinken. We geven vaak ook gelijk lekkere groenten omdat ze zich verbonden voelen als ze samen aan het eten zijn. Vervolgens gaan we goed kijken wat ze qua gedrag naar elkaar laten zien om te kijken of het een match is.

Rangorde bepalen en caviataal

Omdat cavia’s in een hiërarchie leven, kunnen ze dominant zijn. De cavia wil dan de baas zijn over de andere cavia. Als de andere cavia dat goed vindt en zelf niet de baas wil zijn, is de rangorde bepaald. Het is vaak echter zo, dat beide cavia’s dominant willen zijn. Ze zullen dan wat bekvechten en dreigen om uiteindelijk de rangorde toch te bepalen.

Wees alert als één van de cavia’s begint te klappertanden. Dit kan een voorteken zijn van aanvallen. Doen ze vervelend naar elkaar? Haal de dieren dan even uit elkaar om de rust terug te brengen. Dit houdt in dat ze uit elkaar gezet moeten worden in de koppelruimte, dus niet meteen terug naar het hok. Haal de dieren ook niet te snel helemaal uit elkaar. Ook al wordt er flink gekibbeld en achter elkaar aan gezeten, is het beter om ze hun gang te laten gaan zo lang ze elkaar geen pijn doen.

Als het een paar uur goed gaat, kun je wat schuilhuisjes in de koppelruimte neerzetten. Zorg ervoor dat de huisjes meerdere openingen hebben, zodat ze elkaar niet klem kunnen zetten.

Er kan veel gepiep, gebrom en andere geluiden te horen zijn, waarbij de dieren met de kop omhoog en de kinnen tegen elkaar aan staan. De cavia’s kunnen achter elkaar aan rennen of ze kunnen op elkaar rijden. Dit kan de beer op de zeug doen maar ook andersom: dit heeft niks met voortplanting te maken maar wel met wie de baas mag zijn. Ook kunnen ze gezellig rustig samen gaan eten, popcornen (vreugdesprongen maken) of rustig rondlopen.

Vooruitgang

Als de cavia’s hun onderlinge rangorde bepaald hebben, zal het gekibbel afnemen en zullen ze vaker tegen elkaar aan liggen of samen eten. Hoe snel dit punt bereikt wordt, is voor elk caviakoppel weer anders. Sommigen hebben er een dag voor nodig, anderen een week.

Wanneer de rangorde bepaald is, kun je de twee cavia’s voor het eerst samen in het uiteindelijke verblijf zetten. Het is belangrijk om het verblijf waar ze samen in moeten komen, heel goed schoon te maken voordat je ze er samen in zet. Geur is voor cavia’s ontzettend belangrijk en als het hok naar 1 van beide cavia’s ruikt omdat het niet schoongemaakt is, dan bestaat de kans dat die cavia het verblijf wil claimen en het als zijn territorium ziet. Als je ze dan samen in het verblijf zet, kan er alsnog een gevecht ontstaan. Maak het daarom goed schoon met iets wat de geurtjes wegneemt zoals schoonmaakazijn. Zorg dat de dieren voldoende bewegingsvrijheid hebben op het moment dat ze er voor het eerst samen in gaan. Blijf er nog minimaal een uur bij om er zeker van te zijn dat er geen gevecht ontstaat. Als dit toch gebeurt, is het zaak om ze snel uit elkaar te halen en toch nog wat langer door te gaan met het koppelen op het neutrale terrein.