Spreekbeurt

Wil jij een spreekbeurt houden over egels? Dan vind je hier alle informatie die je nodig hebt!

Algemene egelkennis

Misschien heb je weleens een egel gezien in de tuin. Het is een klein rond stekelig beestje dat rustig door bladeren en struiken schuifelt om eten te zoeken. De haren op zijn buik zijn bruin en de harde stekels op zijn rug zijn iets donkerder met lichte puntjes. Hij heeft grappige kleine donkere kraaloogjes. Met die oogjes kan hij niet goed zien. Gelukkig kan hij met zijn zwarte neus wel goed ruiken. De egel heeft korte pootjes met klauwtjes aan zijn tenen. Een egel kan 25 centimeter groot worden en weegt ongeveer een kilo. In de natuur wordt de egel ongeveer vier jaar oud.



Schemerdier

De egel gaat het liefst op zoek naar voedsel als de zon net opkomt of als hij ondergaat. Hij eet dan torren, slakken, larven, duizendpoten, muggen en vliegen. Als hij ze kan vinden pakt hij ook kikkers, padden en soms zelfs jonge vogels. Tijdens het eten geniet hij zonder schaamte. Met een luid gesmak en gegrom werkt hij zijn maaltjes naar binnen. Als hij klaar is met eten zoeken, gaat hij slapen. Dat doet hij wel 18 uur per dag!

Plantenliefhebber

De egel komt overal in Nederland voor. Vooral in parken, bossen en tuinen. Als er maar voldoende begroeiing is, kan de egel er leven. Hij schuilt namelijk graag onder heggen en bosjes. Bovendien zijn er voldoende insecten tussen de planten te vinden. De egel wordt steeds zeldzamer. Steeds meer mensen nemen tegels en schuttingen in de tuin. De egel kan hier nergens schuilen en al helemaal geen eten vinden. Gelukkig zijn egels in Nederland een beschermde diersoort. Je mag ze niet lastig vallen, doodmaken of wegjagen.


Vaste patronen

Egels doen veel uit gewoonte. In hun eigen gebied lopen ze iedere keer dezelfde route om eten te zoeken. Zelfs als er iets verandert in de omgeving blijft hij steevast hetzelfde parcours aanhouden. Ook als hij dan een stukje moet klimmen. Egels kunnen zo een gat knagen in een houten schutting en ze kunnen aardig zwemmen.

Ieder jaar houdt de egel een winterslaap, van eind oktober/begin november tot begin maart. Sommige egels worden tussendoor even wakker om wat te eten. Want tijdens het slapen verliezen ze veel gewicht. In oktober eten ze daarom zoveel mogelijk. Dan hebben ze later wat vet om op te teren en zich warm te houden.

Egelvriendelijk

Als je een egelvriendelijke tuin wilt hebben, zorg dan dat je de blaadjes en takken in de tuin niet weghaalt. Daar kunnen ze een lekker holletje in maken. Als je een vijver met steile wanden hebt, maak er dan een loopplankje in. Anders komt de egel niet meer uit de vijver (als hij erin terecht kwam) en verdrinkt hij!


Vijanden

De egel kan zichzelf goed beschermen met zijn stekels. Vossen en dassen vinden het lastig om een opgerolde egel te pakken, maar soms lukt het wel. Grote roofvogels, zoals sperwers en uilen, hebben er minder moeite mee. Bovendien zijn die lastiger te horen en te ruiken. De grootste vijand van de egel is de mens. Vaak worden egels overreden door auto’s of raken ze vergiftigd door slakken- of rattengif.

Egelliefde

Ieder jaar gaan mannetjesegels op zoek naar een vrouwtje. Het mannetje komt dan een tijdje bij het vrouwtje logeren. Het vrouwtje laat het meestal niet bij deze ene man! Zodra er kleintjes geboren worden, is de liefde over. Dan schopt moeder egel de vader(s) uit huis, want straks steelt hij hun eten nog!

Egelbaby’s

Egels krijgen per keer 5 tot 8 kleintjes die kaal en roze geboren worden. Het zijn dan net wormen met pootjes. Ze hebben hun oogjes nog dicht en zijn doof. De stekels zijn verborgen onder een huidlaagje en zijn zacht. Zodra ze tevoorschijn komen, zijn ze wit en buigbaar. Na twee dagen verschijnen de eerste donkere stekels. Na drie weken hebben de egeltjes al tweeduizend stekels en gaan af en toe samen met de moeder het nest uit. Zo leren ze hoe ze zelf eten moeten zoeken. Na twee maanden moeten ze voor zichzelf zorgen. Moeder jaagt ze dan weg.


Wat doet de Dierenbescherming voor dit dier?

De Dierenbescherming steunt een aantal opvangcentra voor egels en beschikt over een egelopvang: Egelopvang Papendrecht. Hier kunnen verzwakte, aangevallen of aangereden egels aansterken. Ook egels die hun moeder zijn kwijtgeraakt, krijgen hier de nodige hulp, zoals speciale melk voor baby-egels.
De dierenambulances van de Dierenbescherming halen gewonde egels op en brengen ze naar de opvang.

De Dierenbescherming

Er leven veel dieren in Nederland. Dieren in de natuur, zoals vogels en vissen, maar ook huisdieren. Daarnaast houden we dieren voor hun vlees, eieren of de melk.

Helaas gaat het niet altijd goed met de dieren. De Dierenbescherming is een organisatie die zich inzet voor alle dieren die hulp nodig hebben. Hiervoor heeft de Dierenbescherming bijvoorbeeld dierenasielen en rijden onze dierenambulances het hele land rond. En onze inspecteurs houden de gezondheid van dieren goed in de gaten. De Dierenbescherming vraagt ook aan de regering om strengere regels en wetten te maken om de dieren te beschermen, zoals wetten over proefdieren.


Quiz

Maak een mooie quiz voor op het digibord of schrijf de vragen op het schoolbord. Laat je klasgenoten de antwoorden op een blaadje schrijven met hun naam erboven. Dan kun je bij het nakijken van de antwoorden zien welke klasgenoten goed hebben opgelet bij de spreekbeurt!

Vragen

1. Hoe oud wordt een egel ongeveer?
2. Wat eten egels?
3. Hoe maak je een tuin egelvriendelijk?
4. Wie zijn vijanden van de egel?
5. Hoeveel maanden duurt het voor baby-egels zelfstandig zijn?

Antwoorden

1. Ongeveer vier jaar oud.
2. Torren, slakken, larven, duizendpoten, muggen en vliegen. Soms ook kikkers, padden en zelfs jonge vogels.
3. Met veel struiken en bladeren. Als er een vijver is moet de egel eruit kunnen klimmen.
4. Vossen, dassen, uilen en roofvogels. Maar ook verkeer en vergif.
5. Twee maanden.


Weetjes

  • Een volwassen egel heeft tussen de zevenduizend en achtduizend stekels.
  • Als een egel valt, wordt hij beschermd door zijn stekels.
  • Egels kunnen niet tegen melk. Daar krijgen ze diarree van en ze kunnen er zelfs dood van gaan.
  • Met hun voeten kunnen egels trillingen opvangen van voetstappen.
  • Egels hebben een zesde zintuig om nieuwe geuren in zich op te nemen.
  • Al vijftig miljoen jaar leven er egels op aarde.
  • De verpakking van de McFlurry is aangepast omdat egels erin verstrikt raakten.

Meer informatie

Hier vind je nog veel meer informatie voor je spreekbeurt: