Breng je EU-stem uit en help dieren!
Op 6 juni aanstaande kun je als EU-burger je stem uitbrengen en zo meebeslissen over wie je mag vertegenwoordigen in het Europees Parlement. Dat is van groot belang, zo ook voor dierenwelzijn, want in Europa wordt veel Europese regelgeving gemaakt waaraan lidstaten moeten voldoen.
Door: Cynthia VerwerDierinhoudelijk Expert In Het Wild Levende Dieren
De Dierenbescherming vindt het belangrijk dat dierenwelzijnszaken op Europees niveau worden vastgelegd in wettelijke kaders en regelgeving. En dat geldt niet alleen voor onze gehouden dieren, maar ook zeker voor onze in het wild levende dieren.
We verliezen plant- en diersoorten
Op dit moment hebben we te maken met grote uitdagingen zoals klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit. Biodiversiteit, ofwel soortenrijkdom, gaat over alle levensgemeenschappen die samen werken in ecosystemen en zo de balans in de natuur houden. Deze levensgemeenschappen en ecosystemen staan behoorlijk onder druk door toenemende menselijke activiteiten (bewust en onbewust) die al grote gevolgen hebben. Zo ook in Nederland.
Waarom verstoort de mens het leven van in het wild levende dieren?
Door ontbossing voor bouw en infrastructuur en de cultivatie van gronden voor intensieve landbouw verdwijnen ook in Nederland plant- en diersoorten. Of we laten ze, de dieren, ‘verdwijnen’, omdat ze door verkleining van hun(!) leefgebied ons(?) leefgebied betreden. Dat wordt ervaren als overlast of schadelijk. Wist je bijvoorbeeld dat er jaarlijks vanuit faunabeheer 4 miljoen dieren worden gedood om praktische redenen als schade aan gewassen; gewassen die als open koekdozen staan te wachten op een gast. Of schade aan een golfbaan gelegen in de bossen waar voor de greens speciale grassen ingezaaid worden die een enorme aantrekkingskracht hebben op de omwonende bosdieren. Of schade aan onze voertuigen als dieren een weg oversteken, omdat deze nu net hun territorium en foerageergebied onderbreekt en wij ze niet snel genoeg opmerken, omdat we toch echt op een provinciale weg 80 willen rijden. En dan hebben we het nog niet eens over de jacht. De zogenaamde benuttingsjacht kost jaarlijks een miljoen dieren het leven, omdat jagers deze dieren mogen oogsten uit de natuur. Klinkt ook heel mooi; vlees uit de natuur, natuurlijk vlees, ook wel betiteld als het meest gezonde stukje vlees… Met alles wat we in de grond vinden heb ik daar sterk mijn twijfels over, maar nog twijfelachtiger is dat het met alle vijf de wildsoorten die vrij bejaagbaar zijn in een voor hun aangewezen jachtseizoen, slecht gaat. Ze bevinden zich in een allerminst gunstige staat van instandhouding.
Dieren spelen een belangrijke rol in de natuur
Dus vangen, doden en beperken van dieren. Er lijkt eerder sprake te zijn van faunabestrijding. Hoe zit het dan met die biodiversiteit en de doelen van de Europese Biodiversiteitsstrategie 2030? Hierin staat het terugdringen van biodiversiteitsverlies en herstel van de natuurlijke leefomgeving voorop. Dragen onze in het wild levende dieren hier dan niet hun steentje aan bij? Zijn zij geen onderdeel van een leefgemeenschap die samen met andere levensgemeenschappen een ecosysteem vormen? Jazeker wel! In het wild levende dieren hebben juist belangrijke functies in onze natuur, zoals het verspreiden van zaden die de dieren met hun vacht of uitwerpselen meenemen. Of het openmaken van de grond met hun snuit of hoeven waardoor er meer licht, lucht en vocht in de bodem kan komen, waardoor pioniersvegetatie weer een kans krijgt. Als kadaver dienen ze als voedsel voor aaseters en insecten.
Deze functies en belangrijke rol van onze in het wild levende dieren moeten we koesteren. In plaats van dat wij gaan bepalen welke dieren en welke soorten in mindering ‘moeten’ worden gebracht, moeten we zorgen dat deze dieren ruimte krijgen. We moeten als Europa, maar ook zeker als Nederlanders streven naar een natuurinclusieve en biodiverse samenleving, waarin de omgang met in het wild levende dieren zo conflictarm mogelijk is. Het natuurinclusieve startpunt is acceptatie van in het wild levende dieren zoals die zich aandienen (fauna-inclusief), mét hun eigen belangen.
Deze kunnen strijdig zijn met menselijke belangen. Als conflicten niet te voorkomen zijn hoeven dieren als kwetsbaarste partij niet noodzakelijk aan het kortste eind te trekken. Er zijn compromisoplossingen denkbaar om met belangentegenstellingen om te gaan, zoals werende en verjagende maatregelen en het elders geschikt maken van leefgebieden. Faunabeheer moet bezien en uitgevoerd worden als Natuurbescherming; bescherming i.p.v. beheer middels maatregelen die co-existentie tussen mens en natuur bevorderen, waardoor soorten betere kansen krijgen op (over)leven en die schade en overlast beperken (naar WUR 2021-2023, project ‘Faunabeheer in de praktijk’).
Realiseer de doelen van de EU Biodiversiteitsstrategie!
De Europese verkiezingen van 2024 moeten we aangrijpen om stil te staan bij wat we echt belangrijk vinden: een prettige leefomgeving voor mens, dier en plant. Laten we ons committeren aan veranderingen die er echt toe doen. Dat kan door te beginnen om de doelen van de EU Biodiversiteitsstrategie 2030 te realiseren. Hierin staat het terugdringen van biodiversiteitsverlies en herstel van de natuurlijke leefomgeving voorop. Laten we voor onszelf als Nederlanders de lat nog iets hoger leggen door hier ook co-existentie met in het wild levende dieren aan toe te voegen. Met wat respect voor het er mogen zijn van mens en dier en acceptatie dat we elkaar weleens lastig vallen, maar dat niet kwaad bedoelen, moeten we toch een heel eind komen naar een florerend ecosysteem genaamd Holland.
