“Deze kittens horen hier niet te zijn”

Het is een onweerstaanbaar tafereel: op een pastelkleurig kleed ligt een piepklein kitten met een rond buikje te slapen, zijn kopje rust tegen de dikke vacht van hond James. Daarnaast buitelen twee nestgenootjes onhandig over elkaar heen. James steekt nieuwsgierig zijn neus tussen het gespuis. De kittens kruipen onbevangen tegen hem aan, spelen wiebelig met zijn zwarte lokken en accepteren gedwee de grote hondenlik die ze af en toe krijgen.

“Ach”, lacht Mandy terwijl James opnieuw uitbundig doch voorzichtig een kitten likt. “Ik was ze toch al één à twee keer per dag.” Het ziet er allemaal zeer aandoenlijk uit. Alsof deze dieren precies zijn waar ze horen. Knus, warm en omringd door liefdevolle verzorgers. Maar het klopt niet. “Eigenlijk zouden ze bij hun moeder moeten zijn.” Toch belanden er jaarlijks duizenden (vaak) moederloze kittens in de opvangcentra van de Dierenbescherming. Voor hen biedt een gastgezin zoals Mandy tijdelijk een veilige haven.

Plotseling gastgezin

Mandy is moeder van twee kinderen, werkt al zo’n achttien jaar als dierenartsassistente en vangt sinds vorig jaar moederloze flessenkittens op voor Kerbert Dierentehuis. Dat begon toevallig, toen er op haar werk een nestje binnenkwam dat werd aangetroffen met de placenta er nog aan. “Er was op dat moment geen gastgezin beschikbaar vanuit het dierenasiel, dus nam ik ze tijdelijk mee naar huis. Na een week vonden we het zó bijzonder, dat we ons meteen hebben aangemeld als gastgezin.”

Mandy de moederpoes

Sindsdien draait Mandy’s leven tijdens het kittenseizoen ook ‘s nachts door. “Ik moet echt een wekker zetten, de allerkleinsten moeten om de paar uur drinken. Hun maagjes zijn aan het begin nog zo klein, dat ze niet te veel melk tegelijk aankunnen.” Na iedere voeding is het werk nog niet klaar. Een moederpoes likt haar kittens normaal gesproken schoon en stimuleert ze om te plassen en poepen. Dat kunnen de kleintjes aan het begin nog niet zelf. Mandy neemt ook die zorg over met een zacht doekje. “Tja, je doet alles wat de moeder ook zou doen. Als ze later wennen aan de kattenbak, moet ik zelfs voordoen hoe je na het doen van je behoefte graaft”, glimlacht ze.

Naarmate de kittens groeien, leert Mandy ze steeds meer. Ze laat ze voorzichtig aan vast voedsel wennen en socialiseert de dieren door ze aan huiselijke geluiden, andere mensen en dieren te laten wennen. Zo krijgen ze een goede basis voor de rest van hun leven.

"Je wilt ze juist redden"

Ondertussen scharrelen de kittens nieuwsgierig door de woonkamer. James houdt ze met een kalme oogopslag in de gaten. Soms kruipen ze weer even tegen hem aan, plagen ze zijn staart of vallen ze elders plotseling in slaap. Hoe vertederend ook, Mandy vergeet nooit waarom de kittens hier zijn. Dat maakt het werk soms zwaar. Ook omdat niet iedere kitten het redt. “Bij een eerder nest overleden er twee. Hun temperatuur was goed, ze dronken goed, er was niets mis met de melk; we vonden geen duidelijke oorzaak. Daar baal ik dan echt van. Je doet dit werk juist om ze te redden.” De dieren zijn nog zo klein en kwetsbaar, er kan zomaar iets misgaan.

Afscheid nemen hoort erbij

Ook afscheid nemen van de kleintjes als ze het gastgezin verlaten, blijft een dingetje. Mandy en haar gezin geven de kittens bewust geen naam. “We noemen ze allemaal ‘kitten’. Zo kunnen nieuwe baasjes straks zelf een naam kiezen. Natuurlijk krijgen we wel een band met de dieren en heb je voor sommige kleintjes echt een zwak. Kijk, je ziet dat hij daar een doerakje is en dat zwarte meisje is zo’n poppetje! Maar we weten vanaf het begin dat ze niet van ons zijn en dat ze vertrekken. Dat helpt als het moment aanbreekt waarop de kittens naar hun nieuwe huis vertrekken. Ik moet altijd wel even slikken, maar als je ziet hoe verliefd mensen zijn als ze komen kennismaken, weet je dat ze goed terecht komen en daar doen we het voor!”

Laat je kat steriliseren of castreren!

Volgens Mandy ligt de uitdaging niet bij de nachtelijke voedingsbeurten, diarree-uitbarstingen of het vele wassen van de kleintjes. De échte uitdaging begint al veel eerder. “Veel van de kittens hadden nooit in de opvang hoeven te belanden.” Ze ziet regelmatig de gevolgen van katten die ongecastreerd of ongesteriliseerd buiten lopen. Moederpoezen die nest na nest werpen en verwilderde katten die zich ongecontroleerd voortplanten. “Soms krijgen kittens zelfs alweer kittens. Zulke jonge moederdieren zijn vaak nog niet sterk genoeg. Ze moeten steeds zogen, krijgen zelf te weinig binnen en worden steeds zwakker. Net als hun nageslacht. En dat maakt ze ook vatbaarder voor allerlei ziekten. Dat is ontzettend zielig.”

Daarom heeft Mandy een duidelijke boodschap voor katteneigenaren: “Denk goed na voordat je een huisdier verwelkomt. Verdiep je er goed in en kijk of je naast tijd, energie en ruimte ook genoeg geld hebt om de kosten te dekken. En als je geen nestjes wilt, laat je dier dan steriliseren. Daarmee voorkom je zo ontzettend veel dierenleed!”

Trots en tevreden

Ondanks de slapeloze nachten, het verdriet als een kitten het niet redt en het onvermijdelijke afscheid, weet Mandy precies waarom ze dit werk doet. “Ik ben héél trots als een kitten groot en sterk genoeg is om naar een eigen gezin te verhuizen.”