Dierendebat 2025: vooral hobbyjacht zorgt voor felle discussie

Kijk het Dierendebat terug

Gekleed in een stijlvol rood pak opent BNR-presentatrice Liesbeth Staats het Dierendebat en heet de deelnemers, het publiek in de zaal en de kijkers via de livestream van harte welkom. De zaal is tot de laatste stoel gevuld, de sfeer is verwachtingsvol en energiek. "Dieren trekken vollen zalen", concludeert Staats veelbelovend.

De deelnemers van het debat

De zes politici werpen elkaar korte nieuwsgierige, strijdvaardige blikken toe. Ze zijn er klaar voor! Vijf stellingen, één debat en één onderwerp dat hen hier vandaag bindt: dierenwelzijn. We delen graag per stelling een samenvatting.

Stelling 1: Dieren verdienen als wezens met gevoel, een plek in de grondwet.

Videofragment Dierendebat stelling 1.

58% van de Nederlanders vindt dat dieren beschermd moeten worden in de Grondwet en 18% is het daar niet mee eens. In landen als België, Duitsland, Zwitserland en Slovenië zijn dieren al wel in de Grondwet opgenomen en daardoor beter beschermd. Wordt het niet eens tijd voor Nederland om zo'n zelfde stap te nemen?

Lisanne van Damme (D66): "Dieren kunnen mentaal en fysiek pijn hebben. Hoe kunnen we dieren nog zien als fiets of boek?"

Alle partijen behalve de VVD zijn het eens met deze stelling. Een verandering in de Grondwet is volgens Dieke van Groningen (VVD) onnodig. De Wet dieren is volgens haar partij een prima instrument en ziet meer in de aanscherping daarvan dan in een hele grondwetswijziging. Volgens haar ligt het probleem bij de handhaving en niet bij de wet zelf. Falco van Hassel (PvdD) noemt het kwalijk dat de VVD zegt tevreden te zijn met de Wet dieren, die volgens hem juist is uitgekleed en de bescherming van dieren heeft verzwakt. Anne van den Ende (Volt) deelt die kritiek: "Dierenbelangen wegen nog te licht en de handhaving schiet tekort, waardoor verboden praktijken (zoals het wegbranden van varkensstaarten) worden gedoogd." Zodoende kunnen dieren in de veehouderij onvoldoende beschermd worden in alleen een wet Dieren.

Stelling 2: De politiek moet zorgen voor een houd- en handelsverbod voor huisdieren met erfelijke schadelijke kenmerken.

Videofragment Dierendebat stelling 2.

Dieren met uiterlijke kenmerken die hun welzijn schaden, mogen momenteel niet meer worden gefokt. Ze mogen echter nog wel worden gehouden en verhandeld, waardoor mensen ze nog steeds uit het buitenland kunnen halen...

Anne van den Ende (Volt): "Ik heb als dierenarts gewerkt. 40 tot 50% van de dieren die de praktijk bezocht was doorgefokt. Ik ben gestopt met de praktijk, want ik vroeg me af waar ik mee bezig was. Problemen oplossen die we er zelf in hebben gefokt..."

Het fokken van dieren met erfelijke aandoeningen is volgens Jade van der Linden (GL-PvdA) onethisch. Ze wijst erop dat er al een motie is aangenomen, maar vindt dat het kabinet te traag handelt en dat de NVWA meer capaciteit nodig heeft om te handhaven. "Dieren zijn geen modeproduct", benadrukt ze, "maar ze verdienen een goed leven." Yurre Wieken (SP) sluit zich daarbij aan en pleit ervoor om helemaal te stoppen met 'doorgefokte huisdieren'. Om dat effectief te doen, moet volgens hem niet alleen het fokken, maar ook het houden en importeren van deze dieren worden verboden. Een keurmerk, zoals de VVD voorstelt tijdens dit debat, zal daar volgens hem weinig aan veranderen. Dieke van Groningen (VVD) benadrukt dat haar partij het probleem serieus neemt en verwijst naar het Dierendagakkoord van 2 oktober, waarin staat dat erfelijke aandoeningen moeten worden voorkomen. Zij ziet zodoende een verplicht keurmerk voor fokkers als een goede stap, zodat mensen weten wat ze in huis halen, maar erkent wederom dat handhaving een hardnekkig knelpunt blijft.

Stelling 3: Hobbyjacht is niet meer van deze tijd.

Videofragment Dierendebat stelling 3.

Hobbyjacht is jacht die niet wordt uitgevoerd voor natuurbeheer, maar puur voor recreatie en consumptie. Tegenstanders wijzen erop dat veel dieren op de wildlijst hierdoor onder druk staan, vaak niet in één keer worden gedood en daardoor lijden. Onderzoek laat zien dat dieren zelfs posttraumatische stress-symptomen ontwikkelen door de jacht. Past hobbyjacht nog in deze tijd?

Falco van Hassel (PvdD): "Ik vind het een bizar en vreselijk idee dat het in Nederland is toegestaan om voor je lol weerloze dieren neer te schieten."

Yurre Wieken (SP) pleit voor een verbod op plezierjacht, omdat het volgens hem alleen maar dierenleed veroorzaakt en geen enkel doel dient. "Ook niet voor het koningshuis." Hij vindt dat de VVD de discussie ontwijkt door te spreken over populatiebeheer, terwijl het hier gaat om hobbyjacht en niet om natuurbeheer. De terugkeer van de wolf laat volgens hem juist zien dat de natuur zichzelf kan herstellen. Anne van den Ende (Volt) deelt die kritiek en wijst erop dat het slecht gaat met de vijf diersoorten op de wildlijst. Jagen voor plezier vindt zij ecologisch onverantwoord en verstorend, en ze vraagt zich af of de VVD luistert naar organisaties als de Dierenbescherming, Vogelbescherming en Natuurmonumenten, die waarschuwen voor de gevolgen. Dieke van Groningen (VVD) stelt dat jacht in Nederland streng gereguleerd is en slechts op vijf soorten mag plaatsvinden. Volgens haar helpt jacht juist om de ecologische balans te bewaren en gebeurt dit zorgvuldig, vaak door mensen met hart voor de natuur. Ze ziet geen reden om de hobbyjacht af te schaffen, maar sluit verbeteringen niet uit. Lisanne van Damme (D66) neemt een gematigd standpunt in: jacht mag alleen als populaties er niet onder lijden. D66 wil liever dat de natuur zichzelf reguleert, maar is niet voor een volledig verbod.

Stelling 4: De nieuwe aangekondigde wet- en regelgeving leidt tot een dierwaardige veehouderij in 2040.

Videofragment Dierendebat stelling 4.

Onlangs is het Convenant Dierwaardige Veehouderij ondertekend, met als doel een dierwaardige veehouderij in 2040. Maar is dat haalbaar?

Yurre Wieken (SP): "Boeren moeten een eerlijke prijs krijgen, daarom moet de macht van de ketens ertussen kleiner. Circulaire landbouw; liever vandaag dan morgen!"

Lisanne van Damme (D66) benadrukt dat haar partij met het amendement voor dierwaardige veehouderij in 2040 stappen wil zetten richting kringlooplandbouw en innovatie, zoals kweekvlees, om dierenleed te verminderen. Jade van der Linden (GL-PvdA) vindt dat tempo echter veel te laag en pleit voor krachtigere maatregelen en een forse krimp van de veestapel, omdat dieren niet nog vijftien jaar kunnen wachten. Falco van Hassel (PvdD) noemt het huidige beleid tegenstrijdig. Terwijl er wordt gesproken over dierwaardige veehouderij, blijft de intensieve veehouderij bestaan. Hij wil de bio-industrie afschaffen vanwege het structurele dierenleed en vindt dat er na jaren van beloften eindelijk echt iets moet gebeuren.

Stelling 5: Er moet specifieke wetgeving komen om onderwaterdieren beter te beschermen.

Videofragment Dierendebat stelling 5.

48% van de mensen vindt dat deze wetgeving er moet komen, terwijl slechts 18% tegen is. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat onderwaterdieren, zoals vissen, pijn en stress kunnen ervaren. Toch worden zij veel minder beschermd dan zoogdieren. Vissen krijgen vaak weinig aandacht, maar met duidelijke wetgeving kan daar verandering in komen...

Jade van der Linden (GL-PvdA): "Vissen, kreeften en krabben zijn intelligente dieren die ook pijn en stress voelen. Daar moet wat voor geregeld worden."

Over het welzijn van onderwaterdieren waren de meeste partijen het opvallend eens. Dieke van Groningen (VVD) vindt de bestaande Wet dieren en Wet natuurbescherming voldoende, al mag de uitvoering beter. Lisanne van Damme (D66) wil dat ook vissen rechtsbescherming krijgen. Jade van der Linden (GL-PvdA) benadrukt dat vissen, kreeften en krabben intelligente dieren zijn die pijn en stress ervaren, en dat er strengere regels nodig zijn om overbevissing en verstoring van ecosystemen te voorkomen. Falco van Hassel (PvdD) pleit zelfs voor een aparte vissenbeschermingswet als dat nodig is, omdat het welzijn van vissen in viskwekerijen nauwelijks wordt gecontroleerd. Yurre Wieken (SP) wil dat de wet beter aansluit bij wetenschappelijke inzichten over pijn en stress bij vissen en verzet zich ook tegen sportvisserij. Ten slotte wijst Anne van den Ende (Volt) erop dat de EU-dierenwelzijnsregels binnenkort worden herzien en dat kweekvissen daarin moeten worden meegenomen, omdat ze nu vrijwel onbeschermd zijn.