Een hond wil niet alleen zijn

Deze duik leidde tot een interessant inkijkje in de Zweedse wetgeving. Voor honden hebben ze regels over huisvesting, verzorging, sociaal contact, fokkerij en beweging. Daar kunnen we hier in Nederland nog wat van leren. Er blijkt echter geen wet te zijn die het verbiedt om een hond langer dan zes uur alleen te laten, maar het is wel verplicht om een hond die binnen gehouden wordt overdag tenminste elke zes uur uit te laten. Voor deze honden komt dit er inderdaad op neer dat ze niet langer dan zes uur alleen kunnen zijn, maar dus ook dat ze regelmatig uitgelaten moeten worden. En wat mij betreft is dat net zo belangrijk als het alleen thuisblijven.

Mensen en honden leven al 15.000 jaar samen

We zijn gek op onze trouwe viervoeters, omdat ze precies dat zijn: trouw. We vinden het heerlijk dat ze blij zijn als we thuiskomen en dat ze graag tijd met ons doorbrengen. Dit gedrag komt voort uit het feit dat honden sociale dieren zijn die van oorsprong in een roedel leven. Tijdens de domesticatie, het proces waarin dieren zich op genetisch niveau aanpassen aan het leven met mensen, is bovendien geselecteerd op honden die het goed doen in de nabijheid van mensen en die bepaalde werktaken goed konden uitvoeren. Naar schatting vond de domesticatie van honden zo'n 15.000 jaar geleden plaats. Al die tijd hebben honden samen met mensen gewerkt en geleefd. Ze waren veel in beweging en weinig alleen. Pas de laatste 100 jaar is er verandering gekomen in de rol van de hond en zijn we honden vooral voor gezelschap gaan houden in plaats van als werkdier. Dit lijkt een luxeleventje, maar voor een diersoort die gewend is om constant bij zijn roedel te zijn en heel veel te bewegen, kan dit een grote afwijking van zijn natuurlijke gedrag. Niet elke afwijking van natuurlijk gedrag is slecht, want de veiligheid en zekerheid die het leven in huis bieden zijn positief voor hun welzijn. Bepaalde gedragingen zijn echter zo belangrijk voor de overleving dat de motivatie ervoor is vastgelegd in het brein. Honden wíllen dit gedrag dus echt uitoefenen en hebben het nodig om positief welzijn te ervaren.

Overgeleverd aan de beslissing van het baasje

Sommige mensen vinden het heerlijk om op hun vrije dag de hele dag op de bank te Netflixen en komen dan het liefst ook hun huis niet uit, maar honden hebben toch een iets ander idee over een ideale dag. Ze gaan liever met hun baasje lekker naar buiten, wandelen, ravotten, snuffelen, spelen. Zelfs voor mensen is één zo’n dag misschien wel leuk, maar als dit dag in, dag uit je realiteit is, dan wordt het toch minder leuk, en bovendien ook niet zo goed voor je gezondheid. Een ander belangrijk aspect hierin is keuzevrijheid. Wij kunnen er zelf voor kiezen om de hele dag niks te doen en als we er behoefte aan hebben, gaan we lekker naar buiten of spreken we af met vrienden. Honden hebben deze keuze niet. Die zijn volledig overgeleverd aan de beslissingen van hun baasjes. Als je binnen moet blijven en er geen mogelijkheid is om contact te hebben met je vrienden of familie, dan is zo’n hele dag op de bank toch minder leuk.

Alleen thuisblijven

Het verschilt uiteraard per hond hoe goed deze alleen kan blijven. Dit is onder andere afhankelijk van karakter, de socialisatie tijdens de puppytijd en verdere training. Sommige honden kunnen prima een paar uurtjes alleen zijn, terwijl andere honden na een paar minuten al doodongelukkig zijn. Deze laatste groep honden ervaart veel stress, of zelfs verlatingsangst, als ze alleen thuis wordt gelaten. Ze blaffen, janken, slopen, zijn onzindelijk of vertonen ander afwijkend gedrag. Dit heeft effect op de algemene gesteldheid van de hond en kan leiden tot gedrags- of zelfs gezondheidsproblemen. Een goed voorbeeld van de gevolgen van de socialisatie tijdens de puppytijd hebben we kunnen zien in navolging van de covid-19-pandemie. Tijdens de pandemie waren veel mensen thuis aan het werk en hebben toen een hond aangeschaft om ze gezelschap te houden. Sinds het normale leven weer is opgepakt en mensen weer buitenshuis zijn gaan werken, krijgen we signalen dat er meer honden zijn met gedragsproblemen. Ze zijn er niet aan gewend om alleen thuis te zijn en deze abrupte verandering is voor hen erg moeilijk.

Zelfs honden die goed hebben geleerd om alleen te zijn en ogenschijnlijk ontspannen zijn, zouden niet te lang alleen gelaten moeten worden. Dat een hond het prima lijkt te doen en hele dagen alleen stilletjes en braaf ondergaat, betekent namelijk niet dat hij er geen last van heeft. Honden zijn nou eenmaal roedeldieren die het meeste op hun gemak zijn als ze bij hun roedel zijn. Daarnaast ligt verveling op de loer. Dit uit zich in sommige gevallen als meer gaan slapen, want wat moeten ze anders? Een hond die ‘lekker’ de hele dag ligt te slapen als je weg bent, kan zich dus eigenlijk gewoon heel erg vervelen.

Paar uurtjes samen per dag?

Reken even met me mee en stel je een eigenaar voor die fulltime buiten de deur werkt. Hij of zij is minimaal acht uur per dag weg voor werk, daarnaast slaapt deze persoon nog zo’n acht uur per nacht. In totaal gaat het dus om zestien uur per dag dat de hond alleen is en blijft er dus slechts acht uur over waarin ze samen tijd kunnen doorbrengen. Maar in die acht uur hebben mensen vaak nog veel andere dingen te doen: eten, sociale activiteiten, ontspanning, huishouden, sporten, noem het maar op, waardoor er helemaal weinig tijd overblijft die actief met de hond wordt doorgebracht. Het grootste deel van de tijd dient de hond zichzelf maar te vermaken in een beperkte ruimte met een paar speeltjes waar hij inmiddels wel op is uitgekeken. Hoewel honden in Nederland nog maar weinig worden ingezet als werkdier, zijn ze in dit soort gevallen eigenlijk nog steeds in dienst van de mens. De hond staat paraat als zijn eigenaar behoefte heeft aan gezelschap en de rest van de tijd moet hij braaf wachten. We kunnen niet aan de ene kant verwachten dat honden het heel leuk vinden om tijd met ons door te brengen en ze tegelijkertijd een groot deel van de dag alleen laten. Honden hebben meer nodig en verdienen dit. Gelukkig zijn er ook veel voorbeelden waarin het wel goed gaat en waarin het welzijn van de hond centraal staat. Helaas zijn er nog genoeg honden die elke dag vele uren alleen thuis zijn en/of die nauwelijks buiten komen voor een wandeling.

Neem tijd voor je hond!

Aangezien Nederland niet van die mooie wetgeving hierover heeft als Zweden, moeten we het hier als dierenliefhebbers samen doen. Als je overweegt om een hond aan te schaffen, realiseer je dan dat het hebben van een hond veel tijd kost en bedenk wat het voor de hond betekent als je dit niet volledig kan bieden. Doe het niet als je fulltime buitenshuis werkt, de hond niet mee naar het werk kan en er niemand anders is die dan voor de hond kan zorgen. Heb je al een hond? Regel dan een oppas, een uitlaatservice, probeer vaker thuis te werken of misschien kan de hond wel mee naar je werk. Probeer in ieder geval zoveel mogelijk te voorkomen dat je hond meer dan een paar uurtjes alleen thuis is. Je hond zal je dankbaar zijn.