Eindelijk einde aan onverdoofde rituele slacht?

De staatssecretaris zei vanmorgen desgevraagd tegen RTL Nieuws 'met veel interesse, heel serieus en met open vizier' te kijken naar een wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren (PvdD) over een einde aan onverdoofde, rituele slacht. We zijn blij met deze toezegging, omdat we hier al jaren voor pleiten. Tegelijkertijd hopen we dat de belofte van de staatssecretaris niet alleen blijft bij 'kijken naar' maar ook leidt tot een 'handelen naar'.

"Een dier dat wordt geslacht, verdient een zo stress- en pijnloos mogelijke dood”, aldus Ellen Bien, directeur van de Dierenbescherming. "Dat betekent wat ons betreft: geen uitzonderingen op het principe dat dieren voorafgaand aan de slacht worden bedwelmd. We zijn daarom blij dat de staatssecretaris nu wil onderzoeken hoe we een einde kunnen maken aan de onverdoofde rituele slacht.”

Jarenlange inzet

We zetten ons al jarenlang in voor een einde aan de uitzondering voor onbedwelmde rituele slacht. Al in 2008 werd samen met Europese dierenwelzijnsorganisaties gelobbyd voor een verbod in de Europese slachtwetgeving. Ook in Nederland werd in 2008 al een initiatiefwet voor een verbod bij de Tweede Kamer ingediend, maar later verworpen door de Eerste Kamer. Sindsdien zijn er convenanten, evaluaties en aanvullende regels gekomen. Die hebben het fundamentele bezwaar van de Dierenbescherming niet weggenomen: een dier dat bij bewustzijn een halssnede krijgt met als doel dood te bloeden, ervaart daarbij een doodstrijd met pijn, angst en stress.

Niet voor niets is dit verboden en moeten dieren normaliter verdoofd worden voor de slacht. Maar voor religieuze slacht is daar een uitzondering voor gemaakt, die nog steeds geldt. Dit terwijl er in 2024, door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) werd geoordeeld dat een daadwerkelijk verbod mag. We hopen dat met dit voornemen van de staatssecretaris Nederland snel het voorbeeld gaat volgen van Denemarken, Zweden, Finland, Letland, België, Noorwegen, Zwitserland en IJsland. In deze landen is de onbedwelmde slacht van dieren al verboden.

Maatschappelijk draagvlak

Ook de samenleving lijkt die uitzondering steeds minder vanzelfsprekend te vinden. Uit onderzoek in opdracht van de Dierenbescherming en de Dierencoalitie bleek vorig jaar dat maar liefst tachtig procent van de Nederlanders vindt dat er een einde moet komen aan de onverdoofde rituele slacht. In De Telegraaf viel toen te lezen dat er in 2024 nog steeds ruim 26.000 dieren op deze manier geslacht werden, en er ook nog eens een politieke meerderheid was om dit te stoppen.

"Gezien de uitkomst van het onderzoek is er hier een breed maatschappelijk draagvlak voor”, aldus Bien. "Waarom zouden we dieren bij de slacht een uitzondering blijven opleggen als we weten dat bedwelming vooraf pijn en lijden kan voorkomen?”

Onnodig dierenleed

Dit standpunt is niet gericht tegen een religie of een geloofsgemeenschap en maakt dan ook geen onderscheid in welke manier van ritueel slachten dan ook. De Dierenbescherming erkent godsdienstvrijheid, maar trekt de grens bij het veroorzaken van onnodig dierenleed. Ook bij rituele slacht moet namelijk hetzelfde uitgangspunt gelden: voorkom vermijdbare pijn, angst en stress.

Bien: "De staatssecretaris heeft vandaag een belangrijke stap gezet. Wij roepen hem op om die stap nu ook daadwerkelijk door te zetten richting een verbod. Op dierendag is het een mooi voornemen om dierenwelzijn op het punt van onverdoofd slachten verder te verbeteren. Nog mooier is het als dieren daar straks daadwerkelijk iets van merken.”

Daarvoor is het bovendien belangrijk om de discussie niet te beperken tot de vraag of de huidige regels al goed werken en worden nageleefd. Ook de uitzondering die nu bestaat voor religieuze slacht, is aan regels gebonden. Bij onbedwelmde rituele slacht moet een dier alsnog worden bedwelmd als het binnen veertig seconden na de halssnede niet het bewustzijn heeft verloren. Dergelijke regels beschermen dieren echter niet tegen een veertig seconden lange pijnlijke doodstrijd die voor de Dierenbescherming überhaupt al onaanvaardbaar is.