Europese verkiezingen op komst; wolf in vizier

Dat is een opmerkelijke keuze van de VVD-minister, gezien haar demissionaire status én het ambtelijk advies dat op inhoudelijke gronden negatief was over dit voorstel, maar op strategische gronden de minister adviseerde om zich te onthouden van stemmen in Europa. Een onthouding zou volgens het ambtelijk advies het meest recht doen aan de verdeelde standpunten in de Tweede Kamer (die in december 2022 enkele tegenstrijdige wolvenmoties aannam, allemaal met steun van nu de grootste Kamerfractie, PVV), provincies, maatschappij en stakeholders – en in lijn zijn met de middenpositie van het demissionaire kabinet eerder in Europa. Het zou het nieuwe rechtse kabinet (onder leiding van beoogd premier Schoof) dat in de maak is ook ruimte bieden een eigen positie in te nemen over de wettelijke bescherming van wolven.

Draai

Hoewel een gunstige staat van instandhouding voor de wolf ook bij een minder strikt beschermde status een doelstelling blijft, is de draai van de demissionaire minister een verkeerd signaal. Alsof de staat van instandhouding van de wolf – die nog niet zo lang geleden in grote delen van Europa was uitgeroeid – zoniet gunstig dan zo langzamerhand toch wel ‘goed genoeg’ zou zijn, en Europa de beschermende touwtjes wel een beetje kan laten vieren. En alsof inmiddels al het mogelijke is gedaan om gehouden dieren te beschermen tegen wolvenaanvallen, en er nu zou kunnen worden overgegaan tot het actief ver- en bejagen van wolven.

Het tegendeel is het geval. Het gros van het kwetsbare kleinvee staat nog altijd niet beschermd, en als dat wél zo is, dan meestal onvoldoende. Gelukkig benoemt ook het RDA-advies het beperken van de kans op aanvallen van wolven op vee als één van de prioriteiten.

Prooiaanbod

Ook de minister erkent in haar Kamerbrief gelukkig de noodzaak van ‘een veilige plek voor gehouden dieren’. En daarnaast stelt zij terecht dat er ook voldoende natuurlijke ruimte voor de wolf moet zijn, met voldoende natuurlijk prooiaanbod. De minister van LNV werkt op zijn beurt – samen met de NVWA, provincies en stakeholders – aan het nader invullen van de nu nog ‘open’ norm in de wet (artikel 1.6, Besluit houders van dieren), om meer duidelijkheid te verschaffen over de minimale maatregelen die door dierhouders genomen moeten worden.

Met het instemmen met een lagere beschermde status voor de wolf zegt de minister ‘rekening te houden met de beleving van diegenen die het hardst worden getroffen door wolvenaanvallen’. Zonder iets aan die beleving van daadwerkelijk getroffen kleinveehouders af te willen doen, is er natuurlijk ook een andere kant van de medaille. Veel mensen verwelkomen de wolf wél en erkennen wél dat het dier positieve effecten heeft. Daarnaast weet iedereen ook inmiddels dat de wolf overal in Zuid-, Midden-, Oost- en Noord-Nederland nou eenmaal op zoek kan zijn naar makkelijke prooien.

Kuddebewakingshonden

Ook kan iedereen weten wat de optimale beschermende maatregelen voor gehouden dieren zijn: een raster met stroomdraad van minimaal 1,20m zonder onderdoorgang. Daarnaast bieden kuddebewakingshonden bescherming, in het bijzonder bij schaapskudden. En in steeds meer provincies zijn de mogelijkheden om subsidies aan te vragen voor wolfwerende maatregelen verruimd. Gelukkig maken zo langzamerhand steeds meer dierhouders daar dan ook gebruik van. Nu is het zaak de inspanningen van zulke welwillende dierhouders ruimhartig te blijven ondersteunen, financieel, materieel én personeel.

Het lijkt erop dat met de Europese verkiezingen van donderdag 6 juni in zicht Van der Wal door de eindrapportage van de maatschappelijke dialoog over de wolf ervan overtuigd is geraakt dat de strikt beschermde status van de wolf niet bij álle kiezers even populair is. Bovendien is de eindstreep van haar ministerschap in zicht en lijkt ze zich zo al wat meer op te stellen als Kamerlid van een van de partijen die de nieuwe, meer conservatieve coalitie mogelijk maken. Daarmee sluit ze aan bij het opportunisme van de huidige commissievoorzitter Von der Leyen, die zich – sinds een wolvenaanval op haar eigen pony’s – tégen de strikt beschermde status van de wolf begon te keren. Overigens speelt bij deze Duitse christendemocrate waarschijnlijk ook de angst voor de boerenprotesten een rol.

Verkiezingen

En wat kan dierenminnend Nederland nu doen om wolven en gehouden dieren optimaal beschermd te houden of te krijgen? Om te beginnen kan iedereen bij de Europese verkiezingen rekening houden met de standpunten van partijen ten aanzien van dierenwelzijn en -bescherming. Ga in ieder geval stemmen!