Geachte heer Rummenie,

Positie Nederland

U heeft bij meerdere gelegenheden aangegeven dat Nederland volgens u op het vlak van duurzame landbouw, waaronder dierenwelzijn, internationaal vooroploopt. Ons land kent inderdaad tal van voorbeelden waarin dit het geval is, maar ook nog veel situaties waarin nog veel te verbeteren valt. Dat heeft er alles mee te maken dat Nederland een dichtbevolkte delta is, waarin de vele claims op de ruimte met elkaar schuren en botsen. Dat kan tot glans leiden, maar ook tot te lang voortslepende problemen.

De landbouw worstelt al decennia met de duurzaamheidsgrenzen. De veehouderij is economisch succesvol voor de consument door de lage prijzen, maar diezelfde veehouderij heeft negatieve effecten op o.a. natuur en dierenwelzijn. Doordat in de veehouderij de investeringen in de miljoenen lopen, terwijl de prijs wordt bepaald op tienden van centen, is de verandercapaciteit (zonder steun van markt en overheid) laag.

Bij de Dierenbescherming werken we dagelijks aan het verbeteren van het welzijn van dieren in ons land. Van huisdieren tot landbouwhuisdieren en van dieren in het wild tot proefdieren; wij zetten ons in voor alle dieren en zoeken daartoe altijd de dialoog met betrokken partijen en de overheid. Om te vernemen wat ze er zelf van vinden én om onze hulp aan te bieden. Dit leidt tot overleg en samenwerking met tal van stakeholders.

Zo heeft de Dierenbescherming in diverse provincies zitting in het bestuur van de Faunabeheereenheden (FBE's) om in gesprek te gaan over het faunabeheer en ervoor te zorgen dat dierenwelzijnsaspecten worden meegenomen in beslissingen over het beheer van dieren in het wild.

Blij zijn we dan natuurlijk ook met het feit dat de term ‘Natuur’ is gehandhaafd in de nieuwe naam van uw ministerie. Het gaat, aantoonbaar, slecht met de natuur in Nederland en in Europa. Het is daarom een goede zaak dat de Europese Natuurherstelwet alsnog werd aangenomen. Een sterke natuur betekent namelijk een goed leefgebied voor de in het wild levende dieren, en hoewel sommige boeren vrezen dat deze wet geld en werk gaat kosten, geloven wij erin dat dat mes aan twee kanten kan snijden: een goede natuur die óók voordelig kan zijn voor een natuurinclusieve landbouw.

Faunabeheer

Wij vragen uw aandacht voor de wildlijst van vijf vrij bejaagbare soorten: konijn, haas, houtduif, wilde eend en fazant. Elk van deze soorten heeft door verschillende oorzaken geen gunstige staat van instandhouding. Bejaging van deze soorten vindt plaats vanuit oogpunt van benutting en is onnodig vanuit oogpunt van faunaschade en -beheer. Wij verzoeken u daarom om de jacht op al deze soorten te sluiten en liever nog, deze lijst af te schaffen.

Schadebestrijding en -beheer

Niet alleen de benuttingsjacht, maar ook het beheren van dieren door afschot sluit niet aan bij de groeiende maatschappelijke wens om op een duurzame en ethisch verantwoorde manier met onze natuur en de dieren die daarin leven om te gaan. Faunabeheer zou ook gericht moeten zijn op verbetering van de leefomstandigheden en overlevingskansen van in het wild levende dieren door diervriendelijke preventieve, werende en verjagende maatregelen; maatregelen die co-existentie tussen mens en natuur bevorderen, waardoor soorten betere kansen krijgen op (over)leven en die schade en overlast beperken.

Wolf

Daarnaast vragen we uw aandacht voor alles wat er speelt rondom de terugkeer van de wolf. Nu de wolf definitief is teruggekeerd in ons land, staan wij voor de uitdaging om conflictarm samen te leven met de wolf. Dat betekent dat we deze soort moeten beschermen en maatregelen nemen die helpen de gunstige staat van instandhouding van deze (eerder in grote delen van Europa uitgestorven) soort te herstellen.

Tegelijk betekent het dat we gehouden dieren (en de mens) adequaat dienen te beschermen tegen deze predator. Dierhouders dienen ruimhartig (financieel, materieel, personeel) ondersteund te worden bij het nemen van beschermende maatregelen, en zijn er ook aan gehouden deze te nemen (Besluit houders van dieren, artikel 1.6, lid 3).

Daarnaast is betrouwbare en proactieve informatievoorziening nodig over hoe om te gaan met wolven – en in het wild levende dieren in zijn algemeen – om co-existentie te bevorderen.

Ook moet er serieus aandacht komen voor de ontstane polarisatie in het land; deze moet ingedamd worden, onze burgers moeten zich vrij en veilig kunnen voelen ongeacht een verschil van mening.

Plaagdieren en (invasieve) exoten

Tot slot vragen we onder faunabeheer aandacht voor het voortzetten en verder uitbouwen van geïntegreerde plaagdierbeheersing (IPM); ook andere diersoorten dan de knaagdieren die als dierplaag ervaren kunnen worden, waaronder ook insecten, verdienen bescherming en de meest welzijnsvriendelijke aanpak in geval men moet bestrijden. M.b.t. de (invasieve) exoten pleiten wij voor een goed afgewogen beleid mét oog voor dierenwelzijn. Dit betekent dat een risicobeoordeling op de mate van invasiviteit hieraan ten grondslag moet liggen en dat er in geval van benodigde opvang er ook voldoende kwalitatief goede opvangplaatsen zijn. Daar is geld voor nodig.

Wildvangst, aquacultuur en sportvisserij/hengelsport

Het welzijn van vissen wordt vaak over het hoofd gezien in discussies over dierenwelzijn. Wij verzoeken u vriendelijk om zowel specifiek aandacht te besteden aan het verbeteren van de omstandigheden waaronder consumptievissen gevangen, gehouden en gedood worden als aandacht voor het leed dat vissen in vrije wateren en visvijvers wordt aangedaan onder de noemer sport en hobby.

NVWA en keuringsdiensten

U bent ook portefeuillehouder voor de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en voor de keuringsdiensten. Als Dierenbescherming hebben wij groot respect en waardering voor het door de NVWA bevorderen en waar nodig handhaven op de publieke belangen diergezondheid en dierenwelzijn. Met lede ogen hebben wij in de afgelopen decennia aangezien hoe het voor de NVWA door opeenvolgende fusies, reorganisaties, bezuinigingen en een oplopend tekort aan dierenartsen steeds moeilijker werd deze taken goed uit te voeren en hebben wij erop aangedrongen hiervoor meer middelen in te zetten. Sinds een paar jaar krijgt de NVWA meer geld en wordt het grote tekort aan dierenartsen geleidelijk teruggedrongen. Wij verzoeken u deze trend met kracht door te zetten zodat er een dienst ontstaat die zijn taken naar behoren kan uitvoeren.

Daarbij zijn wij er groot voorstander van de NVWA met nieuwe opsporingsmogelijkheden uit te rusten, zoals bijvoorbeeld cameratoezicht op slachthuizen en verzamelplaatsen, waarbij met hulp van kunstmatige intelligentie beelden met mogelijke inbreuken op het dierenwelzijn eruit worden geselecteerd. Een veetransporteur of een slachthuis kan zo de dierenwelzijnsprestaties beter ten goede aansturen, en anders kan de NVWA waarschuwend en bestraffend optreden.

Tot slot

Wij geloven dat een nauwe samenwerking tussen uw ministerie en de Dierenbescherming essentieel is om op deze dossiers vooruitgang te boeken

Wij vertrouwen op voortzetting van een open en constructieve dialoog met uw ministerie. Wij geloven dat door nauwe samenwerking en regelmatige overlegmomenten, we samen grote stappen kunnen zetten voor het welzijn van dieren in Nederland. De bijeenkomst van dinsdag jl. was daarvan een goede start.

Bij de Dierenbescherming staan wij altijd klaar om u te ondersteunen met onze kennis en expertise. Samen kunnen we zorgen voor een wereld waarin dieren met respect en zorg worden behandeld. Wij wensen u veel succes in uw nieuwe rol en hopen op een succesvolle samenwerking.

Met vriendelijke groet,

Ellen Bien

Bestuurder/directeur Dierenbescherming