Geliefd en gevierd: zwarte kat tovert haar imago om

Zwarte katten hadden voorheen te kampen met een hardnekkig imago. Bijgeloof, vooroordelen of simpelweg hun minder opvallende uiterlijk maakten dat ze in sommige dierenasielen langer verbleven dan andere katten. Maar dat beeld lijkt te kantelen.

Wanneer we bij Dierenasiel De Kuipershoek vragen of dat verschil nog merkbaar is, reageert dierverzorger Lisa aarzelend: “Nu je zegt… Dat zou kunnen, maar het viel me niet direct op.” Waar dierenopvangcentra vroeger volmondig “ja” zeiden op de vraag of zwarte katten moeilijker werden geplaatst, klinkt er nu een ander geluid. Na een belronde langs de dierenbeschermingscentra in Born, Groningen, Amersfoort en de opvang in Hoofddorp is de boodschap duidelijk: “Nee, het is niet (meer) zo. Zwarte katten vinden hier nu net zo snel een nieuw thuis, tenzij ze qua gedrag of gezondheid wat extra aandacht vragen.”

We vragen ons natuurlijk af: waarom gaat het herplaatsen ineens makkelijker? Hebben mensen eindelijk ontdekt hoe mooi zwarte katten zijn? En dat ze heus geen ongeluk brengen? Lisa lacht: “Ze zijn zó leuk, het zijn van die heerlijke karaktertjes.” Ook Mira, coördinator van Dierenopvang Haarlemmermeer, begint te glimmen bij het onderwerp. “Ja, je hebt mensen die voor rode kittens en katten kiezen, maar er zijn ook mensen die juist bewust voor zwarte katten gaan.” Er was altijd al een kleine, trouwe fangroep voor zwarte katten, maar die lijkt de laatste tijd flink gegroeid. De reacties uit de asielen zijn opvallend eensgezind: zwarte katten zijn inmiddels net zo geliefd als andere katten. Onze medewerkers noemen drie redenen die die omslag kunnen verklaren.

1. Betere fotografie en presentatie

Waar zwarte katten in eerste instantie moeilijk te fotograferen waren (‘waar zit de kop of staart in die zwarte vlek?’), zijn camera’s op mobieltjes tegenwoordig een heel stuk beter. Daarnaast besteden veel van de asielen tegenwoordig meer aandacht aan het maken van goede foto’s en het schrijven van beeldende en invoelende verhalen. Het asiel in Groningen denkt dat mensen nu ook beter kijken naar de beschrijvingen: gaat het om een binnenkat? Kan de kat samen met een hond? Ofwel, voldoet de kat aan de wensen die mensen thuis hebben? Dan maakt de kleur minder uit. Ook kiezen sommige mensen bewust voor de 'underdog' (undercat...): dat oudje, die kat met drie poten, dat kleintje dat een moeilijke start had. Misschien past de zwarte kat nu in deze categorie?

2. Bijgeloof versus trends

Waar vroeger bijgeloof een rol speelde, zwarte katten werden in de middeleeuwen bijvoorbeeld geassocieerd met heksen en ongeluk, is hun imago nu juist positiever. Feesten als Halloween hebben daaraan bijgedragen. Wat in Amerika al jaren een traditie is, wint ook in Nederland snel aan populariteit.

In Spanje doken onlangs berichten op over een ware storm aan adopties van zwarte katten rond Halloween. Of dat echt zo is, vinden we lastig te zeggen. Het verhaal illustreert wel hoe sterk het imago van zwarte katten in positieve zin lijkt te veranderen. In Nederland herkennen onze asielen zo’n plotselinge piek overigens niet. Het gaat meer om een geleidelijke ontwikkeling, zwarte katten worden het hele jaar door makkelijker herplaatst dan voorheen.

Daarnaast hebben series en films het beeld van zwarte katten de laatste jaren wellicht veranderd: van onheilspellend naar mysterieus, stoer en elegant. En op social media is hun status anders. Met populaire hashtags als #blackcatappreciation en #voidcat, en allerlei creatieve TikTokfilmpjes vieren mensen wereldwijd de charme van hun zwarte huisdieren.

3. Bewustwording en voorlichting

Elk jaar rond Halloween publiceert de Dierenbescherming een ode aan de zwarte kat, om te laten zien dat ze net zo mooi en bijzonder zijn als alle andere katten. En om te benadrukken dat het niet eerlijk was dat ze vroeger in veel asielen langer moesten wachten op een nieuw thuis. Hopelijk plukken we daar nu de vruchten van. Want wat is er mooier dan wanneer zo’n ode wordt gedeeld én gevierd?

1-0 voor de zwarte kat

Zwarte katten mogen zich eindelijk gelukkig prijzen: ze hebben hun eigen feestdag geclaimd op 31 oktober. En in Groot-Brittannië vieren ze op 17 augustus zelfs ‘Black Cat Appreciation Day’. 1-0 voor de zwarte kat, weg met die oude stigma’s!

Dat brengt ons gelijk bij de volgende vraag: welk dier is nu aan de beurt voor een imagoboost?