Hoog tijd voor meer verkeersveiligheid in Zeeuws reeënbeleid

Er zijn gegronde redenen om te twijfelen aan die noodzaak van nog meer afschot. Allereerst blijkt uit de evaluatie van de aanpak in de afgelopen zes jaar dat er geen enkel aanwijsbaar verband is tussen aantallen reeën en aantal aanrijdingen. Een hoog aantal reeën in een gebied leidt in het ene jaar tot veel aanrijdingen, in een ander jaar echter tot heel weinig. En omgekeerd blijkt ook een laag aantal reeën in een gebied geen garantie voor weinig aanrijdingen. Er valt, kortom, geen peil op te trekken.

Reproductie

Verder is bekend dat meer afschot leidt tot meer reproductie. Dit kan verklaren dat ondanks het toenemend aantal afgeschoten reeën in de afgelopen jaren, het totaal aantal getelde reeën in Zeeland is toegenomen. In 2018/’19 werden 196 reeën afgeschoten, in 2022/'23 waren dat er 312. Het aantal reeën steeg in de afgelopen 6 jaar van naar schatting 1500 tot 2000. Het aantal aanrijdingen is licht toegenomen van 201 naar 218, met een afname naar 167 in de coronaperiode.

Maar bovenal is opmerkelijk dat er in de afgelopen zes jaar niet of nauwelijks iets gedaan is met alle mogelijke maatregelen die aanrijdingen kunnen voorkomen. Dit maakt het Faunabeheerplan Ree van de Faunabeheereenheid (FBE) goed duidelijk. Op de meeste risicotrajecten nabij de Zeeuwse leefgebieden van reeën is er geen enkele maatregel genomen om aanrijdingen te voorkomen. Op wegtrajecten waar wél preventieve maatregelen zijn genomen is vooral gekozen voor de goedkoopste opties: reflectoren en waarschuwingsborden.

Maar goedkoop blijkt ook hier duurkoop: uit het adviesrapport Leidraad verminderen aanrijdingen reeën (2017) - van gezamenlijke terreinbeherende organisaties, Zoogdiervereniging, Dierenbescherming en jachtvereniging Het Ree – blijken dit de minst effectieve preventieve maatregelen. Veel effectiever zijn verlaging van de maximumsnelheid, afrastering van de weg en elektronische wildwaarschuwingssystemen – liefst gecombineerd. Net als in het vorige Faunabeheerplan Ree neemt de FBE Zeeland zich in het nieuwe plan voor gebruik te maken van de adviezen uit deze Leidraad, in de praktijk is daar in de afgelopen zes jaar niets mee gebeurd.

Faunabeheereenheid

Daarom heeft de Dierenbescherming, die vertegenwoordigd is in de Faunabeheereenheid, niet ingestemd met dit nieuwe Faunabeheerplan. Dit plan maakt immers vooral duidelijk dat de tot nu toe gevolgde aanpak van aanrijdingen met reeën niet effectief is. Toch heeft de FBE in meerderheid besloten deze aanpak van primair afschot nabij risicolocaties door te zetten, en zelfs te intensiveren.

De Dierenbescherming roept op een betere analyse te maken van de oorzaken van aanrijdingen, zodat gericht preventieve maatregelen kunnen worden genomen. Ook daarvoor is genoemde Leidraad verminderen aanrijdingen reeën goed bruikbaar. De leidraad maakt daarbij een onderscheid in oorzaken in het gedrag van reeën en oorzaken in het gedrag van mensen.

Reeën trekken, hebben territoriaal en agressief gedrag, en in de bronst jagen bokken achter potentiële partners aan waardoor beide seksen geregeld onoplettend wegen oversteken. Menselijke infrastructuur doorkruist steeds vaker leefgebieden van reeën, de leefgebieden worden kleiner (of kaalgekapt) en er zijn meer verstoringen door menselijke recreatie, loslopende honden en… de jacht. Zodoende worden reeën gedwongen zich tijdens de zoektocht naar voedsel en rust te verplaatsen over wegen heen. Tot slot zijn er natuurlijk oorzaken zoals slecht zicht voor automobilisten, en te hard rijden. Bij al zulke oorzaken kan zorgvuldig worden gekeken wat hieraan kan worden gedaan vóórdat de jacht op reeën wordt heropend en geïntensiveerd.

Preventieve maatregelen

Een gedegen analyse van mogelijke oorzaken van aanrijdingen, mogelijke preventieve maatregelen om deze te voorkomen en de kosten en effectiviteit daarvan ontbreekt tot nu toe. In plaats daarvan hebben FBE en provincie nogal lichtvaardig besloten door te gaan op een niet succesvolle lijn. Als je niets aan de oorzaken doet kun je de uitkomsten voorspellen: nóg meer geschoten reeën, zonder daadwerkelijke afname van het aantal aanrijdingen. Dit is niet in het belang van de Zeeuwse automobilisten die nog steeds evenveel risico lopen een ree op hun motorkap te krijgen, en natuurlijk ook niet in het belang van de Zeeuwse reeën.

De enige belanghebbenden die tevreden zullen kunnen zijn, zijn de invloedrijke Zeeuwse jagers. Die zijn de komende jaren weer verzekerd van provinciale toestemming om naar hartenlust te jagen, en van volop smaakvolle buit. Het is hoog tijd voor een zorgvuldig reeënbeleid, dat daadwerkelijk gericht is op verbetering van de verkeersveiligheid, in plaats van op een vrijbrief voor de jacht.