Houtsnipseizoen kent vele slachtoffers
Botsingen met gebouwen en glas niet ongewoon
Niet alleen in onze wildopvang merken we dat het houtsnippentijd is. In één week tijd hebben we tweemaal een dierenambulance laten komen om een ongelukkige houtsnip op te halen bij ons kantoor in Den Haag. Beide vogels maakten een noodsmak tegen ons raam op de zesde verdieping. Hoe komt het dat er juist nu zoveel slachtoffers vallen? En wat kun je als bezorgde dierenvriend doen?

Door: Inge BouterseRedacteur


Dieren redden zit er als online redacteur niet altijd in. Indirect wel natuurlijk, dieren zijn de primaire doelgroep van de Dierenbescherming, maar op een algemene kantoordag zijn er weinig dieren om te redden op en rondom mijn werkplek. Dinsdag 3 en 10 november word ik dan ook geheel onverwacht met onze doelgroep geconfronteerd. In dit geval op zeer pijnlijke wijze, want de twee houtsnippen die tegen het raam naast mijn bureau zijn gevlogen, zitten in elkaar gedoken en versuft op het asfalt van het parkeerterrein. Het idee van een reisje naar de warmte, is gestrand op een grijs industrieterrein.
Samen met een collega zet ik de vogel in een doosje (uiteraard met handschoentjes aan) en we bellen Dierenambulance Den Haag. Al snel zijn de medewerkers daar voor een check. Zij nemen de patiënten mee naar Vogelopvang De Wulp. Het enige dat ik nog kan doen is duimen voor deze stakkers. Het voorval laat me wel vol vragen achter. Ik heb nog nooit een houtsnip gezien, en nu twee in één week tijd?
Veel houtsnipslachtoffers in oktober en november
Ik schakel met onze collega’s van Wildopvang Krommenie. Beheerder Nina van Hest-Schouten laat direct het woord ‘houtsnipseizoen’ vallen en vertelt mij dat er alleen al afgelopen weekend zeven houtsnippen werden gebracht. Ze legt uit dat er in oktober en november tienduizenden houtsnippen van het koudere noordoosten naar het warmere zuidwesten trekken, vooral ‘s nachts en in de schemering. Soms trekken ze tijdens deze tocht door stedelijk gebied. Hierbij maken ze regelmatig een onfortuinlijke klap tegen een raam of gebouw.
Cijfers van de Landelijke Meldkamer Dierenbescherming beamen de piek in de periode oktober-november. Tot nu toe zijn er deze twee maanden al ruim 275 telefoontjes over houtsnippen binnengekomen, zo’n 59% van het totaal aantal houtsnipmeldingen in 2026. Donderdag 5 november konden we zelfs een piekdag waarnemen; die dag registreerde de meldkamer maar liefst 36 houtsniptelefoontjes.

Ogen niet gewend aan hoogbouw en glas
Maar hoe kan het nou dat de houtsnip niet tegen bomen aanvliegt maar wel tegen gebouwen? Nina: “Als bosbewoner en prooidier is de houtsnip uitgerust met ogen met een zicht van 360 graden. Superhandig om zijn omgeving in de gaten te houden. Helaas zijn deze ogen niet goed in het inschatten van afstanden. Dat is zeker gevaarlijk bij een breed gebouw waar uitwijken op het laatste moment moeilijk is. Ook kunnen de ogen lastig glas onderscheiden, helemaal als er twee ramen tegenover elkaar zijn geplaatst. De vogel denkt dan dat het een doorgang is.”
Op zich is dit nadeel van de ogen niet gek als je je bedenkt dat de houtsnip al miljoenen jaren bestaat. Al die tijd is de vijand in de gaten houden cruciaal geweest. Hoogbouw en ramen kwam pas later in beeld.
Botsing mogelijk doodvonnis voor houtsnip
De meest voorkomende verwondingen die de medewerkers van de wildopvang tegenkomen zijn vleugelfracturen, oogproblemen en hersenschuddingen. Bij vleugelfracturen gaat het vaak om een gebroken schouder; letsel dat helaas niet hersteld kan worden. Dat is uiteraard dramatisch voor een trekvogel. Er zit in zo’n geval niets anders op dan het dier uit zijn lijden te verlossen, want in het wild heeft hij geen overlevingskans. “Natuurlijk willen we dieren zo snel mogelijk helpen zodat ze weer in hun leefomgeving geplaatst kunnen worden. Zeker bij houtsnippen; zij zijn zeer gevoelig voor stress. Maar helaas is dat niet altijd mogelijk vanwege de ernst van de verwondingen. En als een houtsnip in de opvang niet wil eten wanneer we een ‘lekker’ bakje regenwormen voorzetten, kunnen we hem niet goed behandelen aangezien hij zonder contact al te veel stress heeft om te eten,” aldus Nina. Daarnaast zijn er vogels die de botsing zelf niet overleven. Voor hen komt hulp jammer genoeg te laat.
Bel je de dierenambulance voor een houtsnip?
Zie je een houtsnip die (vermoedelijk) tegen een raam is gevlogen en versuft op straat zit? Kom in actie, je kunt zeker iets voor deze arme drommel betekenen. (Let op! Trek altijd handschoenen aan als je een vogel aanraakt, vanwege de kans op infecties en/of ziektes.)
Als de vogel geen verwondingen heeft, kun je hem in een doosje in het donker zetten (zonder eten en drinken). Houd hem in de gaten en probeer hem na een uurtje vrij te laten. Vliegt hij niet weg? Bel dan de dierenambulance bij jou in de buurt. Is de vogel wel gewond , dan kun je meteen de dierenambulance bij jou in de buurt bellen. Zij kunnen de vogel komen ophalen.
Helaas kan het voorkomen dat de houtsnip de klap niet heeft overleefd. In dat geval kun je de vogel melden via de website van Sovon, die onder meer de verspreiding van vogels in kaart brengt. De vogel zelf kun je begraven of in een zakje in de container voor restafval leggen. Als het niet jouw terrein is, dan is de grondeigenaar (bijvoorbeeld de gemeente) verantwoordelijk voor het weghalen.
Ik ben in ieder geval blij dat ik iets voor de twee houtsnippen heb kunnen doen. Het geeft een voldaan gevoel om direct iets voor dieren in nood te betekenen. En na een belletje met De Wulp kwam nog het allermooiste nieuws: de twee snippen hebben het overleefd. In gedachten wens ik ze een fijne vlucht toe, het gaat ze goed!
