Koeien willen net als mensen naar buiten

Slecht nieuws: minder koeien in de wei

Koeien grazen liever in de wei dan dat ze altijd maar op stal moeten staan. Tijdens de Achterhoekse fietstochtjes passeerden we heel wat weilanden met melk- en jongvee, maar ook veel stallen waar de koeien binnen stonden. Het CBS publiceerde vorige week de jaarlijkse weidegangcijfers, waaruit blijkt dat het aantal koeien dat permanent op stal staat in 2024 met 12% is toegenomen vergeleken met het jaar ervoor. Ook het aantal bedrijven dat de koeien niet weidt, is toegenomen. Dit is echt slecht nieuws voor de (buiten)koe!

Voordelen voor de koe, boer en milieu

Koeien zijn namelijk grazers, en in de wei kunnen ze hun natuurlijke graasgedrag vertonen. Daar voelen ze zich lekker bij. Ze hebben meer ruimte, waardoor ze bijvoorbeeld makkelijker conflicten met soortgenoten kunnen ontlopen, ze kunnen makkelijker gaan liggen en staan dan in de meeste stallen, en hebben een comfortabele ondergrond om te liggen. En ze kunnen een stukje rennen als ze daar zin in hebben. Koeien die geweid worden zijn minder vaak kreupel en hebben een betere uiergezondheid (zie ook 'Welfare of diary cows'). Daar profiteert ook de boer van. En tot slot is weidegang goed voor het milieu: het gaat ammoniakemissie tegen en weiden zorgt voor minder methaanuitstoot.

Koeien willen graag naar buiten

Het is zelfs aangetoond dat koeien heel graag naar buiten willen. Ze willen actief ‘werken’ voor toegang naar buiten, blijkt uit onderzoek. Als ze een deur met een steeds zwaarder gewicht eraan moesten openduwen, waren ze bereid om voor weidegang net zo’n zware deur open te duwen als voor toegang tot voer na een periode van vasten. In de dierenwelzijnswetenschap is dit soort tests de ultieme manier om aan te tonen dat iets onmisbaar is voor een dier.

Stappen naar een dierwaardige (melk)veehouderij

Kortom, genoeg redenen waarom weidegang stimuleren belangrijk is. Daarom is het ook onderdeel van de afspraken die we maakten met de zuivelsector, in het convenant ‘Stappen naar een Dierwaardige Veehouderij’. Het doel is om het aantal weidende koeien te verhogen en de duur van de weidegang substantieel te verlengen. Hiervoor wordt bijvoorbeeld gekeken naar hoe weidegang mogelijk gemaakt kan worden op verschillende grondsoorten, en naar een beloning voor veehouders die hun koeien meer uren weidegang geven.

In nieuwe wetgeving weidegang niet verplicht

Het is teleurstellend dat in de nieuwe conceptwetgeving voor dierwaardige veehouderij, weidegang niet is opgenomen. Een paar van de redenen die worden genoemd zijn dat het niet op ieder bedrijf en in iedere tijd van het jaar mogelijk is om koeien te weiden. Inderdaad: niet iedere melkveehouder heeft voldoende grond bij het bedrijf om de koeien te weiden. Maar dan is het zaak om te zorgen dat vrijgekomen grond beschikbaar komt voor deze bedrijven, of dat bedrijven kunnen verplaatsen naar geschiktere locaties. Met weersomstandigheden zal altijd rekening gehouden moeten worden, en dat kan ook prima door in wetgeving eventuele uitzonderingssituaties op te nemen.

Wij zetten wél in op weidegang

De nieuwe wetgeving had moeten leiden tot een dierwaardige veehouderij in 2040. Dat dit nog niet het geval is, heb je eerder al kunnen lezen. De wetgeving moet nog behandeld worden door de Kamer, dus wij zetten ons in voor het alsnog toevoegen van weidegang aan de stip op de horizon. En natuurlijk gaan we hier via het convenant samen met de sector mee aan de slag, zodat het CBS volgend jaar hopelijk positiever nieuws kan brengen.