Met kleine stappen naar een krachtige dierwaardige veehouderij

Deltaplan Veehouderij Awards 2026

Hoe ziet de veehouderijsector eruit als dierenwelzijn, duurzaamheid en een goed verdienmodel samengaan? Op De Landgoederij in Bunnik kwamen op 2 november boeren, ondernemers, onderzoekers en andere betrokkenen bijeen om die vraag te verkennen.

Door: videografen Eline Hendriks en Nika Homma & online redacteur Marlijn de Jager

Accepteer marketing cookies om deze video te zien

Klik hier om cookie voorkeuren aan te passen

Tijdens het vierde Deltaplan Veehouderij Event stonden pioniers centraal die niet alleen dromen over verandering, maar die in de praktijk al laten zien dat het daadwerkelijk anders kan. Akkervarken, Boerderij Ruimzicht, De Hybride & Vegan Visboer en De Goed Gevulde Boerderij trokken einde van de middag huiswaarts met een award in the pocket.

De voormalige boerderij De Landgoederij en het naastgelegen Kasteel Cammingha vormen samen een prachtig decor voor deze bijeenkomst. In de plenaire zaal, onder de robuuste houten balken en bij het warme licht, zoeken de nieuwsgierige bezoekers elkaar op. De koffie staat klaar en de eerste gesprekken komen al gauw op gang. Iedereen brengt eigen ervaringen en inzichten mee, maar deelt dezelfde overtuiging dat de veehouderij van vandaag en morgen anders kan en moet.

Paneldebat.

Kleine stapjes, grote veranderingen

De dag begint met keynotespreker Katrien Termeer, hoogleraar bestuurskunde (Wageningen University & Research). Ze neemt de aanwezigen mee in haar onderzoek naar maatschappelijke veranderingen, waaronder de transitie naar een dierwaardige veehouderij. Hoe werk je aan zo’n enorme opgave zonder dat mensen onderweg afhaken of de rekening gepresenteerd krijgen? Termeer benoemt vier herkenbare reflexen die verandering in de weg staan: 1) Problemen minder heftig laten lijken, waardoor valse beloftes worden gedaan. 2) Kop in het zand steken. 3) Vervallen in een wij-zijverhaal en polarisatie creëren. 4) Verlamd raken door de omvang van de opgave.

Het zijn stuk voor stuk logische en menselijke reacties, maar ze brengen ons niet verder. Termeers boodschap is dan ook duidelijk: begin klein! Juist kleine stapjes bieden ruimte om te leren, bij te sturen, fouten te verbeteren en vertrouwen op te bouwen. Zo komt verandering uiteindelijk sneller op gang dan wanneer iedereen blijft wachten op een ‘geschikt’ moment. En dat is dan ook precies de kern van deze dag. Koplopers zijn onmisbaar. Mensen en bedrijven die laten zien wat mogelijk is en die anderen inspireren om mee te bewegen. Maatschappelijke verandering vraagt namelijk niet alleen om technische vernieuwing, maar ook om samenwerking, vastberadenheid en een flinke portie lef. Die gedachte sluit goed aan bij de ons Deltaplan Veehouderij, met een toekomstbeeld waarin dierenwelzijn, duurzaamheid, een gezond verdienmodel voor boeren én een gezonde leefomgeving hand in hand gaan.

Inspirerende pioniers en koplopers

Na Termeers keynote is er volop ruimte voor ontmoeting en uitwisseling. Onder leiding van dagvoorzitter Marijn Frank, onder andere bekend van het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde, gaan de aanwezigen met elkaar in gesprek over de mogelijkheden en uitdagingen die ze in de praktijk tegenkomen. In verschillende zalen vinden infosessies plaats. Boeren, ondernemers en onderzoekers vertellen over hun bedrijf en toekomstvisie, beantwoorden vele vragen en delen hun ervaringen. Daarbij schetsen ze een toekomst waarin dieren zich als dieren kunnen gedragen, de natuur zich herstelt, lokaal wordt geproduceerd en consumenten weten waar ze voor betalen en daar ook bewust voor kiezen. Er wordt aandachtig geluisterd, nieuwsgierig doorgevraagd en veel kennis uitgewisseld. De sfeer is opgewekt en positief. Dat stemt hoopvol.

Infosessie van De Nieuwe Melkboer.

Twaalf nominaties

Bekijk alle genomineerden

Ook de initiatieven van de twaalf genomineerden voor de Deltaplan Veehouderij Awards worden uitvoerig besproken en voorgelegd aan het publiek. De vakjury beoordeelt ze op hun bijdrage aan de transitiepaden van het Deltaplan Veehouderij. Onderstaande vier initiatieven worden beloond met een award en een geldprijs van vijfduizend euro, beschikbaar gesteld door het Barth-Misset Fonds. Elk initiatief laat zien dat het loont voor dier en mensen om je buiten de gebaande paden te begeven. Gedurfde ideeën zijn in de praktijk gebracht en pakken succesvol uit:

Tienduizend publieksstemmen voor Akkervarken

Dit jaar is voor het eerst ook een publieksprijs uitgereikt. En die blijkt populair: bijna tienduizend mensen brachten hun stem uit op één van de twaalf genomineerde initiatieven. We vinden het mooi om te zien dat er veel belangstelling is voor een dierwaardige en duurzame veehouderij en willen iedereen dan ook bedanken voor het uitbrengen van een stem. De publieksprijs ging met 3677 stemmen eveneens naar Akkervarken. Daarmee valt deze onderneming dubbel in de prijzen. Naast de award van de vakjury en vijfduizend euro, ontvangt Akkervarken een extra bedrag van tweeduizend vijfhonderd euro, eveneens mogelijk gemaakt door het Barth-Misset Fonds.

Investeringen en doorzettingsvermogen

De genomineerden laten elk op hun eigen manier zien dat verandering niet één vast(geroest)e route kent. Soms begint het bij een andere manier van dieren houden, soms bij een nieuw product, een korte voedselketen of een samenwerking die eerder niet mogelijk leek. Wat al deze initiatieven gemeen hebben, is dat ze niet wachten tot iemand anders die belangrijke eerste stap zet. En dat is makkelijker gezegd dan gedaan! Nieuwe werkwijzen en ideeën vergen behoorlijke investeringen, doorzettingsvermogen en een lange adem. Ondernemers lopen tegen ingewikkelde regelgeving aan en moeten allerlei obstakels overwinnen om hun gewenste koers te kunnen blijven varen. Dat maakt pionieren niet eenvoudig. Een omslag in de veehouderij vraagt bovendien om meer dan alleen enthousiaste voorlopers. Ook overheden, ketenpartners, financiers en consumenten(!) spelen een belangrijke rol. Mooie initiatieven kunnen niet zonder ‘fans’. Ze hebben behoefte aan ruimte en steun om verder te kunnen komen. Dat maakt de boodschap van deze dag nog waardevoller: begin waar je kunt met kleine stapjes, werk samen en houd vast aan wat je belangrijk vindt. Grote veranderingen hoeven en kunnen niet in één grote sprong ontstaan.

Directeur-bestuurder Ellen Bien is blij met de grote opkomst en de belangstelling voor een dierwaardige en duurzame veehouderij.

Hoopvolle voorbeelden

Aan het einde van de dag druppelen de deelnemers langzaam naar huis. Niet omdat de gespreksstof op is, integendeel… Er valt nog genoeg uit te wisselen. Als de rust in De Landgoederij terugkeert, blijven de hoopvolle voorbeelden hangen. Van boeren, ondernemers en andere pioniers die laten zien dat een dierwaardige en duurzame veehouderij geen toekomstdroom hoeft te zijn. Er gebeurt al van alles, verspreid in ons land. Grote veranderingen beginnen klein, bij mensen die vandaag al verschil durven te maken.

Voor een diergerichte, duurzame veehouderij

De veehouderij heeft al jaren te maken met crises en structurele problemen. Daarom hebben we het Deltaplan Veehouderij opgesteld. Hierin schetsen we hoe een diergerichte, duurzame veehouderij er in 2050 volgens ons uit moet zien.

Naar de website Andere berichten over veehouderij