Nog eens hiep hiep hoera voor een Europese dierenwet!

Loftrompet voor poes en puppy?

Een collega gaf droogjes aan 'een beetje kwijt te zijn wanneer in de EU, wetgeving nu écht als definitief wordt beschouwd'. Ze merkte op dat we afgelopen november óók al de loftrompet geblazen en de feestvlag uitgestoken hadden omdat deze regelgeving erdoor was. En dat klopt helemaal. Kortom, we gingen niet direct enthousiast de slingers weer ophangen zeg maar.

Dus daar zat ik dan achter mijn laptop, helemaal opgetogen te wezen. Ken je dat gevoel? Dat je helemaal klaar zit om een feestje te geven- taart, hapjes en drankjes helemaal gereed, je beste kleding en humeur uit de kast getrokken. En dan even die angst: 'Er zal toch wel iemand komen?!' Zoiets dus...

Eenzaam feestje blijkt toch megaparty

En mijn collega heeft helemaal gelijk. De Europese wetgevingsprocedures zijn ook best ingewikkeld. Ik ga niet eens proberen uit te leggen hoe dat allemaal werkt. Het komt erop neer, dat in de hier gevolgde variant (ja inderdaad, er zijn dus meer smaken..) een afvaardiging vanuit het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Europese Raad (zeg maar: de EU-landen) tot een onderling onderhandelingsakkoord moeten zien te komen over de regels. Deze overeenstemming werd na meerdere onderhandelingsrondes bereikt in november. Dus vandaar de keihard knallende kurken destijds.

Echter, daarmee waren we er nog niet. Het Europees Parlement moest er vervolgens ook nog in totaliteit mee akkoord gaan. En die stemming was dus, inclusief wat laatste wijzigingen en beraadslagingen, vorige week maandag. Daarmee is de wetgeving definitief en (juridisch gezien) het feest pas echt compleet. Voor de Europeesrechtelijk gefascineerden onder ons: Omdat het hier een EU-Verordening betreft en geen EU-Richtlijn, is het niet nodig dat de individuele EU-lidstaten er ook nog mee akkoord moeten gaan. This is it. Zo'n EU-Verordening is voor het gemak 'gewoon' hetzelfde als een nationale wet, oftewel: voortaan gelden er rechtstreeks in heel de EU regels vanuit Brussel over de handel in honden en katten. Ja ja, het moet nog officieel gepubliceerd worden, dan treedt het formeel in werking en dán bevat deze Brusselse wet ook nog allerlei overgangstermijnen. Maar laten we op die slakken vooral geen zout leggen.

Kern is dat het er nu dus echt van gaat komen. Voor het eerst regels vanuit Europa die echt betekenisvol zijn voor honden en katten! Dat is echt wel historisch, en daar gaan heel veel dieren ook echt wel wat van merken. Het feestje dat zo aarzelend op gang kwam, blijkt dus voor de dieren echt een megaparty.

Partybox voor je huisdier

Zouden de Europese honden en katten dit kunnen uitpakken als ware het een – weliswaar dan matig getimed – dierendagcadeau, wat zouden ze dan aantreffen in deze Brusselse partymix der verordenende wetgeving?

In de kern gaat het welzijn van bijna alle honden en katten in de EU echt flink verbeterd worden. Hoewel het niet per se direct sexy klinkt, komt er een verplichte identificatie- en registratieplicht voor vrijwel álle honden en katten in de EU. Dit betekent een EU-brede chipplicht waardoor helder is wat de herkomst is van de dieren, wie de eigenaar is, en waarmee illegale c.q. malafide (puppy-)handel beter bestreden kan worden. De honden- en kattenfokkers moeten gaan voldoen aan minimum welzijns- en gezondheidsregels voor hun dieren. Vanuit Nederland bekeken niet zo spannend: wij hadden de meeste regels al in onze wetgeving staan. Maar wel weer een extra hindernis tegen dubieuze praktijken, en een soort van basisverzekering voor de honden en katten. Online-advertenties waarin honden en katten worden aangeboden kunnen ook door particulieren zoals geïnteresseerde kopers, via een online-verificatiesysteem worden gecheckt. Het is ook echt wel letterlijk een soort van Europese (party)mix, want dat laatste lijkt bijvoorbeeld op een systeem dat men in Frankrijk al kende. Onze eigen wetgeving lijkt hier en daar de inspiratie te hebben gevormd voor de basisregels die nu voor heel Europa gaan gelden.

Ook een surprise voor juristen!

Samen met andere dierenwelzijnsorganisaties en met onze koepel Eurogroup for Animals hebben we tientallen jaren gestreden voor de komst van deze wetgeving. Het is immers zo ontzettend logisch en daarmee ook zó ontzettend nodig dat je malafide dierenhandel internationaal moet aanpakken. Duistere praktijken vinden anders immers altijd wel het 'laagste punt' wat regels en controles betreft. Dat kun je als individueel EU-land maar heel beperkt aanpakken.

Voor mij zit de verrassing daarmee niet zozeer in de inhoud van de nieuwe wetgeving. We waren betrokken bij dit onderwerp, dus we hebben het zien aankomen en de goede kant op helpen bewegen. Ook de formele procedures zijn voor mij niet per se heel mysterieus – ik heb Europees Recht gestudeerd en heb daarover ooit nog les mogen geven op verschillende hogescholen. Nee, als ik er langer over nadenk dan is het voor mij eigenlijk vooral verwarrend waarom het recht, waarvan je bij úitstek zou kunnen denken dat het juist heel logisch en rationeel is, in de praktijk toch eigenlijk vaak zo vaag en onsamenhangend tot stand komt.

De EU regelt al sinds haar oprichting de interne EU-markt en zaken en producten die letterlijk 'grensoverschrijdend' zijn van karakter. Er is al heel lang geleden onderkend dat dit ook geldt voor de fok, het houden, de handel en het transport etc. van veehouderijdieren. Vandaar dat er al vele tientallen jaren geleden voor veel (maar dan weer niet: alle) veel gehouden diersoorten in de veehouderij EU-regels zijn gesteld. Om deze handel en de concurrentie te reguleren, en kwaliteit en ook dierenwelzijn en -gezondheid te waarborgen. Toch zit er dan blijkbaar geen mechanisme in de wetgeving(-sprocedures) waardoor er dan óók vanzelf verder gekeken wordt naar andere diersoorten in vergelijkbare situaties. Dat moet dan eerst heel veel jaren (en letterlijk en figuurlijk: hondenlevens) aan lobby en politieke wil kosten voordat er nu iets is geregeld. En daarmee zijn we er nog zeker niet.

Maar dit feestje pakken ze ons in ieder geval niet meer af!