Proeven van goed dierennieuws
Positief voor proefdieren
Op de een of andere manier heb ik behoefte aan het delen van positief dierennieuws. Je zou soms zomaar kunnen denken dat het allemaal één grote bak ellende is, waarin nooit eens iets verandert. Maar gelukkig is dat zeker niet zo. Ik werd op mijn wenken bediend, want toen ik mijn computer opende om aan deze blog te gaan schrijven, was het eerste wat ik zag een mail met, jawel, goed nieuws. Over proefdieren.
Door: mr. Léon RipmeesterJurist
Proefdiervrij meldt namelijk, dat proefdiervrije innovatie op de Europese wetenschapsagenda is gezet! Waarom is dat zulk mooi nieuws, met een uitroepteken erachter zelfs?
Europa gaat beter samenwerken
De Europese Unie heeft voor de periode 2025-2027 een nieuwe wetenschapsagenda vastgesteld. Deze agenda geeft thema's aan waar de EU-lidstaten binnen het samenwerkingsverband van de European Research Area (ERA) kunnen samenwerken. Hoe meer landen meedoen, hoe groter de gezamenlijke vooruitgang. Een belangrijk onderdeel van de nieuwe onderzoeksagenda, zo schrijft Proefdiervrij, is actie die zich richt op het ontwikkelen en opschalen van proefdiervrije methodes, voor biomedisch onderzoek en voor het beoordelen van medicijnen en medische hulpmiddelen.
Nederland wil al langer koploper zijn in proefdiervrij onderzoek. Nu denk ik als dierenbeschermer al snel; kan dat niet sneller, beter, met meer inzet? Maar toegegeven; Nederland werkt hier echt wel serieus aan. Uiteraard is het beter om er met meer landen aan te werken, en bijvoorbeeld ervaringen en inzichten te delen.
Gouden standaard als struikelblok
Belangrijkste is echter, dat de definitieve overgang naar 'volledig proefdiervrij onderzoek’ nog altijd wordt belemmerd door de EU. Het is tot op heden altijd zo geweest, dat in Europa er heel veel waarde werd gehecht aan het uitsluiten van risico's voor de Europese consumenten. Dat is natuurlijk op zich prima, maar dit betekent ook: verplicht voorgeschreven veiligheidstesten mét gebruik van proefdieren. Bij deze (nare) testen worden alle nieuwe stofjes die op de markt komen getest op proefdieren, om te zien hoe dodelijk zo'n stof precies is.
Ook Nederland dient zich aan deze EU-regels te houden, en kan en mag dit nationaal niet anders regelen. Ongeveer 40% van de dieren die in Nederland wordt ingezet voor dierproeven, wordt ingezet voor dit soort veiligheidstesten. Voor het beeld: in 2023 waren dat ruim 130.000 dieren.
Extra treurig is dat de uitkomsten meestal maar weinig zeggen over de daadwerkelijke giftigheid voor de mens. De EU organiseert geen veiligheid, maar eerder schijnveiligheid. De EU houdt tot op heden halsstarrig vast aan deze testen als 'gouden standaard'. Ik heb vaak mijn hoofd gebroken over de vraag: hoe krijgen we dat in beweging, en hoe kan dit anders worden geregeld? Deze veiligheidsregels botsen op een nogal vervelende manier met de regels over proefdiergebruik, en vooral dus ook het terugdringen daarvan.
Begin van een doorbraak, en wat kun je zelf bijdragen?
Dat is met deze onderzoeksagenda niet meteen van vandaag op morgen anders. Maar het grote, positieve nieuws (ik durf het een doorbraak te noemen), is dat de EU het belang van proefdiervrije innovatie hiermee duidelijk heeft erkend. Ik zie zomaar voor me, hoe hiermee uiteindelijke stappen kunnen worden gezet om ook alternatieven te vinden voor de veiligheidstesten mét dieren. Vooral ook omdat dit nieuws hopelijk iets zegt over de veranderende mindset van Europa. Dat we het in de EU ook écht anders willen gaan doen.
Mooi nieuws dus. Wel nieuws dat dus vooral op – hopelijk ook weer niet al te zeer – langere termijn iets oplevert. In de tussentijd kun jij ook iets doen! Want zolang er nog proefdieren worden gebruikt, zijn er alledaagse keuzes te maken die er voor hen toe doen. Op punten waar je mogelijk nog niet bij stil stond.
Wat ga jij veranderen? Creëer je eigen goede dierennieuws!
