Tijd rijp voor stoppen met kreeft

Update juni 2025: verbod in 2026

Volgens de gedeelde planning van wetsvoorstellen van het ministerie van LVVN wordt het wetsvoorstel voor het verbod op het levend koken van kreeften eind 2026 aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Wat ons opvalt is dat er in de motie gesproken werd over kreeften en krabben, terwijl in de planning alleen kreeften worden genoemd. We houden dit nauwlettend in de gaten en blijven ons inzetten voor het welzijn van krabben en kreeften.

Update augustus 2025: meldpunt kreeftenleed

De Vissenbescherming heeft een meldpunt kreeftenleed opgezet waar je het levend koken, stomen en grillen van kreeften en de verkoop van de dieren kunt melden. Als Dierenbescherming moedigen we dit initiatief uiteraard aan.

Eind december werd daar voor de derde keer in korte tijd een motie over aangenomen. En ondanks dat deze motie door staatssecretaris Rummenie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) eerder werd ontraden, is de boodschap duidelijk: het levend koken van deze dieren moet stoppen.

Staatssecretaris Rummenie gaat nog aan de Tweede Kamer laten weten wat hij met de motie gaat doen, maar wat de Dierenbescherming betreft is dit signaal (voor de derde keer in vier jaar een aangenomen motie) duidelijk. Een uiteindelijk verbod op het levend koken van deze dieren zal voor ons dan ook een ontzettend grote stap in de goede richting zijn. We vroegen hier al om in het rapport Dierwaardige Visserij en Aquacultuur. Vissen en andere waterdieren, zoals kreeften, krabben en inktvissen, zijn intelligente dieren met gevoel en emoties; ze kunnen pijn, angst en stress ervaren. Het uitgebreide wetenschappelijke bewijs hiervoor stapelt zich op.

Martelgang

Maar niet alleen bij de bereiding wringt de schoen wat de Dierenbescherming betreft. Voor kreeften is de hele ‘reis’ – van vangst tot aan bord – een martelgang. De manier waarop de dieren in verdrukking komen bij de vangst en op ijs worden getransporteerd waarbij ze onderkoeld en hersendood raken. De manier waarop de dieren de laatste fase van hun leven worden gehouden; met de scharen vastgebonden zodat ze elkaar niet te lijf gaan omdat de huisvesting niet past bij hun natuurlijke behoeften, en vaak ook nog in slaap worden gehouden, waardoor ze langzaam interen omdat ze niet eten. Om maar niet te spreken van de manier waarop de dieren bereid worden: bij bewustzijn doormidden gehakt of in kokend water gegooid. Het roept allemaal serieuze vragen op over de ethische behandeling van de dieren. Mede daarom hebben we hierover eerder dit jaar een brief geschreven aan Holland Casino.

Zenuwstelsel

Toegegeven: er is nog onduidelijkheid over hoe het zenuwstelsel van kreeften en krabben en andere aquatische dieren werkt, maar dat de dieren lijden van moment van vangst naar het bord, dat is zeker. Hoe de dieren op een meer humane manier gevangen, getransporteerd en geslacht kunnen worden, daar moet wat de Dierenbescherming betreft uitgebreid onderzoek naar worden gedaan vóórdat men verder gaat met het serveren en eten van deze dieren. Want in één ding heeft de staatssecretaris absoluut gelijk: mogelijk lijden kreeften dubbel als zij éérst onvoldoende worden ‘bedwelmd’ en daarná worden gekookt. Vanuit het voorzorgsbeginsel zouden we dan dus ook graag zien dat het serveren van deze dieren stopt voordat er méér duidelijkheid over is.

Het is onze overtuiging dat het houden van levende kreeften in restaurants, maar ook het gebruik van kreeft in gerechten, niet overeenkomt met de normen van dierenwelzijn die wij als samenleving nastreven.