Wilde zwijnen in Utrecht zijn de klos
Teleurstelling over nulstand in provincie Utrecht
Helaas heeft de Raad van State, de hoogste bestuursrechter, besloten dat Provincie Utrecht een nulstand voor wilde zwijnen mag hanteren. Dat betekent simpel gezegd dat een zwijn dat de provincie in komt direct mag worden gedood. Als Dierenbescherming vinden we dat natuurlijk een doodzonde.
Door: Marije SmeenkBeleidsadviseur/Lobbyist
Deze zaak speelt al sinds 2021, toen de eerste wilde zwijnen vanaf de Veluwe naar de provincie Utrecht kwamen. Al vijf jaar wordt er dus over deze dieren gesteggeld, met afgelopen week dan de conclusie: de twee wilde zwijnen die op dit moment in de provincie verblijven zijn per direct 'illegaal' verklaard.
Doodzonde
Als Dierenbescherming vinden we dat een doodzonde. Wilde zwijnen komen duizenden jaren voor in Nederland en zijn een zogenaamde inheemse diersoort en daarmee principieel beschermd door de wet. Zwijnen komen daarnaast op meerdere plekken in Nederland voor. Op sommige plekken zijn ze 'welkom', zoals op de Veluwe en in bepaalde natuurgebieden in Limburg. Op andere plekken zijn ze eigenlijk niet welkom, maar komen ze ook in aanzienlijke aantallen voor (en worden ze min of meer gedoogd zolang ze niet voor schade zorgen), zoals in Noord-Brabant, waar nulstand wordt uitgelegd als nulschade.
Wilde zwijnen kunnen belangrijke functies in de natuur vervullen. Door hun gedrag kunnen ze bijdragen aan de verhoging van de biodiversiteit. Ze maken open plekken in het landschap door in de bodem te wroeten. Dit wroeten brengt minerale bodem aan de oppervlakte, waardoor diverse plantensoorten een kans krijgen. Dit creëert op zijn beurt weer gunstige leefomstandigheden voor bepaalde insecten. Ook kunnen wilde zwijnen aas openbreken, waardoor het beschikbaar komt voor de kleinere aaseters, en vergroot de aanwezigheid van wilde zwijnen de natuurbeleving. Bij veel burgers en recreanten spreekt het dier namelijk tot de verbeelding.
Verkeersveiligheid
De reden die met name wordt gegeven om geen zwijnen in de provincie Utrecht te willen is de verkeersveiligheid. Nu is de provincie Utrecht inderdaad een dichtbevolkte provincie met een uitgebreid wegennetwerk. Maar een ander belangrijk kenmerk van de provincie is de schitterende Utrechtse Heuvelrug. Een prachtig natuurgebied waar zwijnen zich als inheemse soort ongetwijfeld thuis voelen. Dat blijkt, want ze wonen er inmiddels.
En er lopen inderdaad diverse wegen door dit gebied, maar er is de afgelopen jaren veel maatschappelijk geld besteed aan het verbinden van deze gebieden. Ook om bijvoorbeeld aanrijdingen met reeën, die in aanzienlijke aantallen op de Heuvelrug voorkomen, te verminderen. Daarnaast wordt er doorlopend gekeken naar manieren waarop wildaanrijdingen verder verminderd kunnen worden. Er zijn daarvoor diverse opties. De bekendste zijn waarschijnlijk ecoducten, maar er kan bijvoorbeeld ook gewerkt worden met een wildsignaleringssysteem zodat de dieren veilig kunnen oversteken.
En er is natuurlijk een preventieve maatregel die héél effectief is, maar die niet de meest geliefde maatregel is van sommige automobilisten: verlaging van de maximale snelheid. We moeten namelijk niet vergeten dat wij onze wegen dwars door het leefgebied van de in het wild levende dieren hebben gelegd. Wij mogen ons daarom ook wel een beetje aanpassen. Zodat we veilig kunnen samenleven en er niet twee gezonde zwijnen hoeven te worden doodgeschoten. Zwijnen wiens plek overigens zo kan worden ingenomen door twee nieuwe zwijnen, omdat dieren zich nooit zullen houden aan grenzen die bedacht zijn door mensen.
