Zijn we voor deze zomer wél klaar?

Weliswaar heeft de overheid de regels wat aangescherpt en nemen veetransporteurs en slachterijen steeds meer maatregelen om dieren in veewagens schaduw en verkoeling te geven; afgelopen jaar zagen we toch weer dieren die ernstig leden onder extreme hitte. De maatregelen om dit te voorkomen zijn nog steeds niet op orde. Nationaal en Europees zijn er wel voorstellen voor verbetering, maar die gaan nog niet ver genoeg en moeten nog in praktijk omgezet worden.

Eerder op de dag

Vorige week kondigde LNV-minister Adema pilots aan met eerder, in de relatieve koelte, slachten waardoor dieren op warme dagen niet meer op het heetst van de dag naar het slachthuis vervoerd hoeven te worden. Een goede ontwikkeling, waar de Dierenbescherming al jaren voor pleit.

In 2019 publiceerden we het rapport op de bres tegen hittestress, met daarin 10 aanbevelingen. Eén van deze aanbevelingen was om in warme periodes op slachterijen met een tropenrooster te werken: door eerder in de nacht te beginnen slachten kunnen dieren op koelere momenten van de dag getransporteerd worden. Tot nu toe was dit niet of zeer beperkt mogelijk, onder andere omdat de keuringsdierenartsen van de NVWA niet op deze tijden ingezet konden worden. Daar komt nu dus hopelijk verandering in. Adema wil met drie tot vier slachterijen afspreken ’s nachts met slachten te beginnen op dagen dat de verwachte temperatuur overdag boven 30 graden komt.

Temperatuurgrens

Een andere maatregel die nog in de pijplijn zit, is de verlaging van de maximale temperatuurgrens waarbij dieren nog vervoerd mogen worden. Op dit moment is dat 35 graden Celsius – veel te hoog als je weet dat het EFSA, het wetenschappelijk panel over dierenwelzijn, temperatuurgrenzen tussen de 20 en 25 graden adviseert.

Eind 2023 publiceerde minister Adema een voorstel om de grens in Nederland te verlagen naar 30 graden Celsius. Een stapje in de goede richting, maar onvoldoende om hittestress te voorkomen. Ook is nog niet duidelijk of, en zo ja wanneer, dit daadwerkelijk gebeurt.

Europese verordening

Een laatste belangrijke ontwikkeling is de herziening van de Europese verordening voor diervervoer. Hiervoor is eind 2023 een voorstel gepubliceerd. Hierin staan enkele goede punten op het gebied van hittestress, maar cruciale punten ontbreken, zoals lagere temperatuurgrenzen die aansluiten bij de aanbevelingen van het EFSA-panel, betere monitoring – niet alleen van temperatuur maar ook luchtvochtigheid – tijdens transport, en een einde aan lange-afstandstransporten voor alle dieren.

De Dierenbescherming blijft daarom samen met onze Europese koepelorganisatie, Eurogroup for Animals, druk zetten op een verdere verbetering van de Europese verordening. Dit laat echter onverlet dat Nederland voor het eigen grondgebied al verdere stappen kan nemen. De afgelopen jaren zijn er kleine stapjes gezet om hittestress tijdens veetransport te verminderen, maar helaas nog onvoldoende om hittestress helemaal te voorkomen. De Dierenbescherming roept de politiek op om dit voor deze zomer nu eindelijk helemaal te regelen.