Zorgen voor hamsters

Welke soort huisdiereigenaar past bij de hamster?

Door hun aaibare uiterlijk en hun kleine, handzame formaat, is de hamster een populair huisdier voor kleine kinderen. Toch is het om verschillende redenen niet raadzaam om voor kinderen een hamster als huisdier te nemen. Een hamster is bijvoorbeeld vooral tijdens de schemering en in de nacht actief, omdat het een nachtdier is. Overdag, als de kinderen juist met het diertje willen spelen, slaapt de hamster en zal die niet gestoord willen worden. Ook is de hamster een teer diertje en hierdoor niet zo ‘knuffelbaar’ als het lijkt. Dit kan bij kinderen voor teleurstellingen zorgen. Een hamster past eigenlijk beter bij mensen die overdag weg van huis zijn en in de avond tijd hebben om aandacht aan hun huisdier te geven.

Heb ik ervaring nodig om een hamster te houden?

Er is geen specifieke ervaring nodig om dit huisdier op een verantwoorde wijze te houden. Het is wel van belang om je goed in te lezen over de hamster, zodat je voldoende kennis bezit om dit huisdier op een verantwoorde manier te houden.

Zijn hamsters groepsdieren of solitaire dieren?

Over het algemeen kunnen hamsters gezien worden als solitair levende dieren. De Syrische hamster ('goudhamster'), de Russische dwerghamster en de Chinese dwerghamster leven volledig solitair en kunnen absoluut niet samen met soortgenoten worden gehouden. Andere dwerghamsters kunnen soms met meerdere dieren gehuisvest worden, maar dit gaat lang niet altijd goed. Het is daarom verstandiger om één hamster als huisdier te houden.

Wat voor soorten hamsters zijn er?

Er zijn wel twintig verschillende soorten hamsters, maar niet alle hamstersoorten worden als huisdier gehouden. De hamsters die geschikt zijn om als huisdier te houden zijn de Syrische hamster (Mesocricetus auratus) en de Chinese dwerghamster. De verschillende hamstersoorten komen in diverse kleuren en vachtstructuren. Er zijn gladharige hamsters, langharige hamsters en hamsters met een gekrulde vacht, rex-vacht genaamd. Syrische hamsters met een goudkleurige vacht (wildkleur) worden goudhamsters genoemd, maar deze hamstersoort komt ook voor in andere kleuren. Ook de staartlengte kan variëren. Zo zijn de Russische-, Campbelli- en Roborovski dwerghamsters kortstaartdwerghamsters. Zij hebben een kort staartje. De Chinese dwerghamster met zijn grijsbruin gestreepte vacht, is een langstaartvariant.

Wat is het natuurlijke gedrag van de hamster?

Hamsters zijn echte schemer- en nachtdieren en slapen het liefst overdag. Ze laten zich overdag dan ook niet veel zien. Een uitzondering op de regel is de Russische dwerghamster; deze hamstersoort is ook overdag vrij actief. In de natuur houdt de Syrische hamster een winterslaap, echter gebeurt dit alleen wanneer de omgevingstemperatuur onder de tien graden blijft. In onze huiskamers komt dit niet voor, daarom zal een als huisdier gehouden Syrische hamster niet snel een winterslaap houden. Een hamster in winterslaap ligt half opgerold met de voorpootjes vooruit. Het dier voelt koel, maar wel zacht, aan. Het is voor de gezondheid van een hamster niet nodig om een winterslaap te houden.

Een hamster kan in twee grote wangzakken eten verzamelen en het vervolgens meenemen naar het hol. Dit wordt hamsteren genoemd.

Om gezond te blijven heeft de hamster dierlijke eiwitten nodig. In de natuur eten ze insecten om in deze behoefte te voorzien. In compleet hamstervoer zitten alle voedingsstoffen die een hamster nodig heeft.

Een hamster heeft qua hoeveelheid tien tot twaalf gram aan biks per dag nodig. Dit kun je eventueel aanvullen met groenten of fruit, of bijvoorbeeld een klein stukje kaas of ei. Geef de hamster alleen niet te veel van deze extraatjes. Hij kan hierdoor suikerziekte ontwikkelen.

Het is belangrijk dat een hamster iets te knagen heeft, zodat hij zijn tanden kan laten slijten. Wilgentakken zijn hiervoor erg geschikt. Ook zijn er in de dierenwinkel verschillende speeltjes van wilgentakken te koop. Eventueel kan je af en toe noten geven om aan te knagen. Hamsters hebben onbeperkt vers drinkwater nodig. Ververs het water daarom regelmatig en controleer dagelijks of de drinknippel van het drinkflesje niet verstopt is.

Hoe kan je een hamster het beste huisvesten?

Hamsters hebben ruimte nodig. De minimale afmeting voor een hamsterkooi is 80 x 50 x 40 centimeter. Voor Syrische hamsters is een groter verblijf nodig. Een hamsterkooi moet knaagbestendig zijn en goed geventileerd worden.

Hamsters graven graag en maken in de natuur een slaapkamer op zo’n 50 centimeter diepte, daarom is de diepte van de onderbak erg belangrijk. Hoe meer een hamster kan graven, hoe minder afwijkend gedrag, zoals traliebijten, hij zal vertonen. Een diepte van 40 tot 50 centimeter is goed genoeg, maar voor de diepte van de onderbak geldt: hoe dieper, hoe beter. Hier doe je de hamster een groot plezier mee. Een aquarium of terrarium kan ook goed als huisvesting voor de hamster dienen, omdat de hamster hier lekker in kan graven.

Hamstershuisjes

Het is noodzakelijk om de hamster een donkere schuilplaats te bieden waarin hij kan slapen. Hiervoor zijn speciale hamsterhuisjes te koop. Het is ook mogelijk om de hamster zelf een holletje te laten maken, maar daarvoor moet er wel voldoende bodembedekking in de kooi aanwezig zijn.

Voorbeelden van geschikte bodembedekkers voor hamsters zijn materialen op basis van houtpulp, mais, papier of hennep. Kies een bodembedekking die stofvrij is en goed absorbeert. Het is ook mogelijk om hooi in het hamsterverblijf te plaatsen, zowel als voer als om holletjes mee te maken. Papier is ook geschikt als nestmateriaal. Gebruik alleen geen synthetische ‘hamsterwatten’. De draden van dit materiaal kan niet alleen de pootjes afknellen, maar ook de wangzakken of de darmen van de hamster kunnen hier verstopt van raken.

Ook hamsterballen en knaagstenen zijn niet geschikt voor hamsters.

Zandbad

Hamsters houden ervan om een zandbadje te nemen. Een zandbadje kun je maken door een zware, lage schaal met chinchillazand neer te zetten, zodat ze erin kunnen rollen.

Hamsters zijn graag in beweging. Je doet de hamster daarom een plezier om ze af en toe buiten de kooi hun pootjes te laten strekken, mits je hamster daar behoefte aan heeft. Let er wel op dat je de hamster op een veilige plek loslaat waar het niet kan ontsnappen. Ook in hun verblijf kan je ervoor zorgen dat de hamster beweging krijgt. Hiervoor zijn er hamsterpeeltjes, schuilplaatsen en loopradjes te koop. Kies bij de aanschaf van een looprad altijd voor een gesloten exemplaar, zonder spijlen en standaard. Hiermee voorkom je dat de hamster met zijn kop of pootjes knel kan komen te zitten. Afwisseling in het speelmateriaal houdt de hamster bezig. Vervang speelgoed daarom regelmatig. Ook kartonnen doosjes, wc-rollen en ongeverfde houten speeltjes kunnen als speelgoed dienen voor de hamster. Geef de hamster nestmateriaal om mee te bouwen en te versnipperen of verstop stukjes droog voedsel, zodat de hamster hiernaar op zoek kan gaan.

Hou er rekening mee dat de hamster vooral in de nacht erg actief is en flink wat herrie kan maken. Een plekje op de kinderkamer is dan ook geen goed idee.

Kan je een hamster met andere hamsters huisvesten?

Chinese dwerghamsters, Russische dwerghamsters en Syrische dwerghamsters zijn solitair levende dieren. In het wild zoeken ze hun soortgenootjes alleen op om te paren. Zodra de moeder haar jongen heeft grootgebracht, verlaten de jongen het nest om alleen verder te leven. Deze hamstersoorten kun je dus niet met soortgenoten in één verblijf houden. Hoewel het voor de pubertijd vaak nog goed gaat, zullen ze daarna agressief tegen elkaar worden.

Er zijn hamstersoorten, zoals de Roborovski dwerghamster en de Campbelli dwerghamster, die van nature in kleine groepjes leven. Toch geldt ook voor deze hamstersoorten dat het samenleven in gevangenschap vaak niet goed gaat. Het advies is dan ook om elke hamstersoort alleen in een verblijf te huisvesten.

Hoe kan ik een hamster het beste hanteren?

Hamsters kunnen tam worden, maar dit moeten ze wel leren. Je kan ze het beste van jongs af aan regelmatig oppakken en aaien, zodat de hamster hieraan went. Hamsters kunnen bijten, maar doen dit niet vaak. Als hij bijt, is dit meestal omdat hij te hardhandig wordt opgepakt, ergens pijn heeft of ziek is. Hamsters kunnen ook van schrik bijten, bijvoorbeeld wanneer ze uit hun slaap gewekt worden.

Til een hamster altijd voorzichtig op. Dit doe je door hem van voren of opzij rustig in je handen te scheppen. Laat hem in het kommetje van je hand zitten. Pak hem niet onverwachts van bovenaf op, dat kan een hamster als bedreigend ervaren en hij zal hierdoor proberen te vluchten of te bijten. Hamsters zijn erg snel. Pas op dat ze niet uit je hand of van de tafel springen. Vooral Roborovski hamsters zijn erg snel en lastig te vangen als ze eenmaal ontsnappen. Laat ze daarom niet door kleine kinderen hanteren.

Hamsters zijn kleine en tere dieren, daarom is het belangrijk kinderen te leren om heel voorzichtig met deze diertjes om te gaan. Blijf erbij als de kinderen een hamster oppakken. Het diertje zachtjes aaien is geen probleem, maar een hamster is te klein om echt te knuffelen.

Hoe kan ik een hamster het beste verzorgen?

Uiteraard moet de kooi regelmatig schoongemaakt worden. Om de kooi voor de hamster nog als ‘thuis’ te laten ruiken, kan je een deel van het materiaal dat niet erg vies is laten liggen. Ook de inrichting, zoals het slaaphuisje, loopradje, zandbakje, drinkflesje en etensbakje maak je schoon. Hamsters bewaren voedsel in het nest. Controleer daarom dagelijks of er voedsel in ligt en verwijder voedsel dat kan bederven.

Van langharige hamstersoorten moet de vacht regelmatig ontward en gekamd worden. Dit moet wel uiterst voorzichtig gebeuren!

Hoe kan je het verschil tussen een mannetje en een vrouwtje zien?

Onder de staart van de hamster is het verschil tussen mannetjes en vrouwtjes te zien. De afstand tussen de anus en de plasopening is bij vrouwtjes een stuk kleiner dan bij mannetjes. Daarnaast is bij de vrouwtjes de vulva te zien, terwijl er bij de mannetjes haar groeit tussen beide openingen.

Vanaf wanneer is een hamster vruchtbaar?

Vanaf een leeftijd van vier of vijf weken zijn hamsters al vruchtbaar. De uitzondering hierop zijn de Robovorski- en Chinese dwerghamsters. Die zijn meestal iets later vruchtbaar. Roborvorski dwerghamsters planten zich in de natuur pas voort na hun eerste winter, maar in gevangenschap plant deze soort zich ook voort zonder eerst een koudere periode door te maken. Een hamstervrouwtje is eens in de vier dagen bereid om te paren.

Zet echter nooit zomaar een mannetje en een vrouwtje bij elkaar, omdat ze kunnen gaan vechten!

Hoe lang is de draagtijd van een hamster?

De draagtijd is soortafhankelijk. Bij de Syrische hamster is dit ongeveer zestien dagen, bij de Campbelli dwerghamster rond de achttien dagen, bij de Russische dwerghamster negentien dagen en bij de Roborovski- en de Chinese dwerghamster zo’n eenentwintig dagen. Per keer worden er ongeveer vijf tot acht jongen geboren.

Pasgeboren hamsters zijn niet alleen erg klein, maar ook kaal en blind. Als de moeder zich bedreigd of niet op haar gemak voelt, kan het voorkomen dat ze haar jongen doodt of opeet. Als de jongen rond de twee weken zijn, nemen ze regelmatig een kijkje buiten het nest. Op de leeftijd van drie tot vier weken (vier bij de Roborovski dwerghamster) kunnen ze apart van de moeder gehuisvest worden. Let hierbij op dat de mannetjes en de vrouwtjes van elkaar gescheiden worden.

Hoe zie ik aan mijn hamster of hij gezond is?

Een gezonde hamster heeft een glanzende vacht, droge en heldere oogjes en nageltjes die niet te lang zijn. Bovendien heeft de hamster een levendige uitstraling. Een gezonde hamster heeft een rustige en regelmatige ademhaling.

Hamsters zijn over het algemeen sterke dieren. Ze worden dan ook niet snel ziek, maar als je ziet dat het diertje lusteloos, sloom of apathisch is, is de kans groot dat hij iets onder de leden heeft. Wees verder alert op de volgende verschijnselen: een opgetrokken rug, sterke vermagering, een mottige vacht, veel water drinken en diarree, welke vaak herkenbaar is aan plakkerige ontlasting aan de vacht.

Het is vaak moeilijk te zien of een hamster wel goed drinkt en eet. Een hamster blijft hamsteren, ook als hij geen eetlust heeft. Het voerbakje raakt dan wel leeg, maar in het holletje zal je veel ongebruikt voedsel aantreffen. Controleer zijn holletje dan ook met regelmaat hierop. Om te voorkomen dat je hamster ziek wordt is het van belang om de kooi goed schoon te houden en het dier te voorzien van gezonde, uitgebalanceerde voeding.

Welke ziekten en aandoeningen kan een hamster krijgen?

De wangzakken gebruikt de hamster niet alleen om voedsel in te verzamelen; ook nestmateriaal wordt hiermee verzameld. Synthetisch, onverteerbaar nestmateriaal en kleverig snoepgoed kunnen ervoor zorgen dat de wangzakken verstopt raken. Dit kan ook gebeuren als de hamster niet goed kan kauwen doordat zijn tanden en kiezen niet goed op elkaar aansluiten.

Verkeerde voeding of een infectie met een bacterie die darmontstekingen veroorzaakt kan bij een hamster voor diarree zorgen. Dat laatste komt vooral voor bij jonge hamsters en wordt ook wel natstaart of ‘wet tail’ genoemd. Om de bacterie te remmen en uitdroging te voorkomen is snelle behandeling noodzakelijk. Stress is een factor in het ontstaan van deze ziekte. Verder kan diarree ontstaan door het gebruik van antibiotica. Deze tasten de darmflora aan, waardoor ongewenste bacteriën kunnen uitgroeien.

Vanaf zo’n anderhalf jaar, als hamsters ouder worden, kunnen ze hartklachten krijgen. Hierdoor gaan ze snel ademen en slecht eten. Ze worden sloom en hebben koude pootjes. Met behulp van medicijnen kan hier soms iets aan gedaan worden.

Bij hamsters komt suikerziekte (diabetes) voor. Voeding is een belangrijke factor, maar het kan ook erfelijk zijn. Goede kwaliteit voer en de hamster niet overvoeren zijn van belang om diabetes te voorkomen. Wees verder spaarzaam met snoepgoed en vette voedingsmiddelen.

Andere aandoeningen zijn verwondingen en tandproblemen, en soms kunnen verkoudheid en longontsteking voorkomen. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je hamster altijd een dierenarts.

Zijn er nog aandachtspunten met betrekking tot het houden van een hamster?

Hamsters kunnen veel schade veroorzaken wanneer ze loslopen. Pas op met snoeren en let erop dat het dier niet in een ruimte kruipt waar hij niet meer uit kan komen, bijvoorbeeld onder het aanrecht. Het is daarom beter een deel van de kamer af te zetten met een ren (met smalle spijltjes of gesloten schotten) en erbij te blijven als je je hamster los laat lopen.