Schildpadden in de natuur

(Invasieve) exoten

De schildpad behoort tot de zogenaamde uitheemse dieren, ook wel exoten genoemd: dieren die van origine niet in Nederland voorkomen maar die hier door mensen naartoe zijn gehaald. Exoten kun je verder onderverdelen in uitheemse en invasieve uitheemse diersoorten, waarbij de uitheemse diersoorten niet in ons land voorkomen maar soms wel als huisdier gehouden mogen worden. Voorbeelden hiervan zijn parkieten en exotische slangen.

De lettersierschildpad, waaronder de roodwangschildpad (Trachemys scripta elegans), geelwangschildpad (T. s. troostii) en geelbuikschildpad (T. s. scripta), is een invasieve exoot.

De import van de roodwangschildpad is sinds 1997 in de EU verboden. Sindsdien hebben de geelwangschildpad en de geelbuikschildpad zijn positie in de handel overgenomen. Alle ondersoorten werden in ruime mate verhandeld en bijna overal waar ze zijn verkocht, worden losgelaten exemplaren aangetroffen in de natuur.

Sinds augustus 2016 staan alle drie de soorten letterschildpadden op de Unielijst van invasieve exoten (EU-verordening 1143/2014). Een soort die op de Unielijst staat mag onder andere niet meer worden verhandeld en gehouden in EU-lidstaten. Verder geldt voor lidstaten de plicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen, te verwijderen, of als dat niet lukt, zodanig te beheersen dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Particulieren en dierentuinen die deze soort al als huisdier in bezit hadden voordat de Unielijst van kracht werd, mogen de dieren blijven houden totdat ze een natuurlijke dood sterven. Voorwaarden zijn wel dat de dieren niet kunnen ontsnappen en dat men zorgt dat ze zich niet kunnen voortplanten.

Lees meer informatie op de website van de NVWA.

Wat kun je doen als je een schildpad tegenkomt?

Onze dierenambulance wordt jaarlijks wel meer dan 200 keer gebeld voor een gevonden schildpad. De wetgeving voor het ophalen van deze dieren is aan strikte regels gebonden, die door het RVO en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) zijn opgesteld. Of onze dierenambulance wel of niet komt om het dier op te halen is afhankelijk van het soort schildpad, de (medische) staat van het dier en de plek waar het dier is aangetroffen. De meldkamer van de dierenambulance zal je vragen om te omschrijven hoe het dier eraan toe is en op basis daarvan bepalen welke hulp geboden moet worden.

Als je een schildpad ziet, zorg er dan voor dat je hem niet aanraakt of oppakt. Schildpadden kunnen namelijk flink bijten!

Beschermde dieren
Particulieren die een landschildpad hebben, beschikken over documenten waaruit blijkt dat ze het dier mogen houden tot het overlijdt maar het is niet toegestaan ermee te fokken.

Omdat bepaalde soorten schildpadden tot beschermde diersoorten behoren, mogen deze dieren alleen worden gehouden als je over de juiste papieren beschikt. Dit geldt ook voor specialistische dierenopvangcentra die zich ontfermen over gevonden schildpadden. De regels voor het in gevangenschap mogen houden van schildpadden zijn opgesteld door het RVO en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

Komt de dierenambulance een gevonden schildpad halen?
Alleen als een schildpad gewond, ziek, overleden is of tot de landschildpaddensoorten behoort, komt onze dierenambulance het dier ophalen. Zie ook het stroomschema (pdf) dat wij hanteren in onze meldkamer.

Water- of landschildpad?
De bekende waterschildpad kent gehouden soorten en soorten die vanwege hun status van 'beschermde diersoort' verboden zijn om te houden. Elke schildpadsoort heeft zijn eigen unieke uiterlijke kenmerken. In het schema hierboven kun je zien welke soorten je in de Nederlandse natuur zou kunnen tegenkomen.

Voor alle schildpadden geldt: pak ze niet op want ze kunnen gevaarlijk bijten!