Spreekbeurt - eend

Je komt vast wel eens eenden tegen in de buurt. In parken, bij sloten en meren. Ook leven eenden in de grachten in de stad. Ze leven graag in de buurt van water, omdat ze daar hun eten vinden. Deze eenden kunnen wel 30 jaar oud worden. Er zijn ook eenden die op boerderijen worden gehouden. Die worden vaak gehouden voor hun vlees. Een mannetjeseend noem je een woerd. Het vrouwtje heet gewoon een eend. Jonge eendjes hebben verschillende namen, ze worden pijltjes, pieltjes, pullekes of pulletjes genoemd.

Een mannetjeseend (rechts) noem je een woerd. Het vrouwtje (links) heet gewoon een eend.

Watervogel

De eend is helemaal aangepast aan het leven in en bij het water. Om goed te kunnen zwemmen, heeft hij zwemvliezen tussen de tenen. Zo gaat het een stuk sneller! Eenden hoeven niet zoals mensen te watertrappelen om boven te blijven. Ze drijven vanzelf. Dat komt door de vetlaag die ze op hun veren hebben. Hun verenpak is daardoor helemaal waterdicht. Om hun veren goed vet te houden halen ze vet uit een vetklier vlakbij de staart. Met hun snavel smeren ze het vet over hun hele lichaam uit.

Eendjes voeren

Het is leuk om eenden met brood te voeren. Ze kwaken gezellig en vinden het erg lekker! Maar wist je dat brood voeren helemaal niet zo goed is voor eenden? Brood is vrij vet en de darmen van een eend zijn niet gemaakt om granen te verteren. Eenden die brood te eten krijgen, worden meestal maar drie jaar oud. Eenden die niet gevoerd worden, eten algen en kroos. Het is belangrijk dat ze dat eten. Want als er teveel algen komen, dan is er minder zuurstof in het water. Zonder zuurstof kunnen er geen vissen leven. Wil je toch graag eendjes voeren? Doe dit dan als het al een paar dagen vriest (dan hebben ze het pas nodig) en geeft ze écht eendenvoer.

Brood voeren is niet goed voor eenden! 

Broedseizoen

In februari zoeken woerden een vrouwtjeseend om mee te paren. De eenden bouwen samen een nest van takken en donsveren waarin de eieren worden gelegd. Eenden maken nesten op de grond, maar ook in holtes van bomen. Na ongeveer drie weken komen de eieren uit. Eendjes uit een bomennest laten zich zonder pardon vallen uit het nest. De kleine eendjes kunnen al na een paar uur zwemmen. Van hun moeder leren ze hoe ze eten kunnen zoeken. De eendjes eten direct zelf en worden snel zelfstandig.

Soorten eenden

  • Wilde eend
    Er zijn wel meer dan honderd verschillende eendensoorten. De wilde eend is de meest voorkomende eend in Nederland. De naam is een beetje vreemd. Want deze eenden leven vaak in de buurt van mensen en zijn makkelijk tam te maken. De mannetjes kun je herkennen aan hun mooie groene kop en gele snavel. De rest van het lichaam is grijs met bruin. Op zijn vleugel staat een blauwe streep. De vrouwtjes zijn bruin met zwart. Met die kleur kunnen ze zich makkelijk verstoppen. De wilde eend is de enige eend waar op gejaagd mag worden.
  • Kuifeend
    Ook kuifeenden komen veel voor in Nederland. De mannetjes zijn opvallend zwart- wit van kleur. De vrouwtjes zijn bruin met zwart. Achterop hun kop hebben ze een grappig kuifje. Deze eenden hebben aparte gele ogen. Om eten te zoeken duiken ze onder water. De kuifeend is een stuk schuwer dan de wilde eend.
  • Pekingeend
    Pekingeend is niet alleen een gerecht bij de Chinees, maar ook een eendenras. Ze zijn wit met een gele snavel, een vrij lange nek en schattige bolle wangetjes. In Nederland worden Pekingeenden voor hun vlees gehouden.

Eenden in de vee-industrie

Eenden in de vee-industrie hebben geen zwemwater, maar staan de hele dag in een stal op een vloer met stro. De eenden zijn met zoveel dat ze dicht op elkaar zitten. Daardoor hebben ze niet veel ruimte om vrij te lopen. Ze gaan ook nooit naar buiten. Dat de eenden geen water hebben is heel vervelend voor ze. Ze kunnen nu geen eten zoeken zoals ze zouden willen en zonder water kunnen ze zich niet goed poetsen. De veren van de eenden zien er daarom niet zo mooi uit.

Eenden zitten graag in het water. Zonder water worden ze ongelukkig. 

Eendenlever

Buiten Nederland, vooral in Frankrijk, hebben de eenden het nog vervelender. Die worden onder dwang gevoerd om extra dik te worden. Dit doen de boeren door een buis in de keel te stoppen en een maïsmengsel naar binnen te gieten. Dwangvoeren is helemaal niet fijn voor de eenden. De buis doet pijn aan hun keel. Ook worden de eenden hartstikke dik en zakken ze door hun poten. Ze zijn heel bang om vastgehouden te worden. Vind jij dat ook zo verschrikkelijk klinken?

Wat doet de Dierenbescherming voor eenden?

De Dierenbescherming vindt dat boerderij-eenden beter behandeld moeten worden. En de Dierenbescherming probeert mensen te overtuigen geen eendenlever meer eten! De dierenambulance van de Dierenbescherming haalt regelmatig eenden op die gewond zijn geraakt in het verkeer. Die kunnen bij de vogelopvang blijven tot ze sterk genoeg zijn om weer buiten te leven. Ook vraagt de Dierenbescherming de overheid om te stoppen met de jacht op wilde eenden.

De Dierenbescherming

Er leven veel dieren in Nederland. Dieren in de natuur, zoals vogels en vissen, maar ook huisdieren. Daarnaast houden we dieren voor hun vlees, eieren of de melk. Helaas gaat het niet altijd goed met de dieren. De Dierenbescherming is een organisatie die zich inzet voor alle dieren die hulp nodig hebben. Hiervoor heeft de Dierenbescherming bijvoorbeeld dierenasielen en rijden onze dierenambulances het hele land rond. En onze inspecteurs houden dieren goed in de gaten. De Dierenbescherming vraagt ook aan de regering om strengere regels en wetten te maken om de dieren te beschermen, zoals wetten over proefdieren. 

De Dierenbescherming doet van alles om eenden in Nederland te helpen.  

Quiz

Maak een mooie quiz voor op het digibord of schrijf de vragen op het schoolbord. Laat je klasgenoten de antwoorden op een blaadje schrijven met hun naam erboven. Dan kun je bij het nakijken van de antwoorden zien welke klasgenoten goed hebben opgelet bij de spreekbeurt!

Vragen:

1. Hoe noem je een mannetjeseend?
2. Hoe komt het dat eenden zo goed kunnen zwemmen?
3. Waarom is het niet goed om eenden brood te geven?
4. Hoeveel soorten eenden zijn er?
5. Waarom is dwangvoeren zo vervelend voor eenden?

Antwoorden:

1. Een mannetjeseend noem je een woerd.
2. Door hun zwemvliezen aan hun poten.
3. Het is niet goed voor hun darmen. En brood is eigenlijk te vet voor eenden. Eenden die veel brood eten worden maar drie jaar oud.
4. Wel meer dan honderd!
5. Het doet pijn aan hun keel. Ook worden ze heel dik en kunnen ze door hun poten zakken. Ze zijn heel bang als ze vastgehouden worden.

Kleine eendjes kunnen al een paar uur nadat ze uit het ei gekomen zijn zwemmen. 

Weetjes

  • Eenden hebben drie oogleden.
  • Het eerste wat een eendje ziet als hij uit het ei komt, ziet hij als zijn moeder. Dat kan ook een hond of een voetbal zijn.
  • Rubberen badeendjes bestonden al in 1886.
  • Koppels wilde eenden blijven meestal maar een zomer bij elkaar.
  • Vroeger werden eenden wel eens als waakeend gebruikt. Als er iemand op het erf kwam kwaakten ze heel hard.
  • Een kruising tussen een wilde eend en tamme eendensoorten noem je een soepeend.
  • Als eenden in de rui gaan (hun veren verliezen), kunnen ze een tijdje niet vliegen.
  • Eenden kunnen meer dan zes kilometer boven de grond vliegen.

Wilde eenden die een paartje vormen, blijven vaak maar een zomer bij elkaar. 

Links

Hier vind je nog meer informatie voor je spreekbeurt: