Spreekbeurt - varken

Varkens stammen af van wilde zwijnen. Ze worden al duizenden jaren door mensen gehouden. Varkens leven het liefst in groepen. Er zijn dominante varkens binnen de groep, deze varkens zijn de baas. De andere varkens noem je onderdanig. Een mannetjesvarken heet een beer en een vrouwtjesvarken noem je een zeug. Varkens worden ongeveer 12 jaar oud, maar in de vleesindustrie worden varkens veel eerder geslacht. Per keer kan een zeug wel 12 jonkies krijgen. Jonge varkentjes noem je biggen.

Gedrag

Varkens zijn luie dieren, ze rusten wel 19 uur per dag. De rest van de dag zoeken ze naar voedsel en wroeten ze met hun neus in de grond, op zoek naar kleine insecten en regenwormen. Wroeten met hun neus is echt varkensgedrag.

Ook houden ze ervan om een modderbad te nemen. Dit doen varkens om af te koelen en om insecten te verjagen. Als de modder opdroogt en van hun huid afgaat, gaan de insecten mee. Varkens zijn hele intelligente dieren die met verschillende geluiden met elkaar kunnen communiceren. Ze kunnen zichzelf kunstjes aanleren, zoals het openen van een hekje.

Varkens houden ervan om een modderbad te nemen.

Soorten varkens

Uit de wilde zwijnen van vroeger zijn ondertussen wel 300 verschillende varkensrassen ontstaan. De meeste varkens worden gefokt voor het vlees. Deze vleesvarkens moeten zo groot en dik mogelijk worden. Maar er zijn ook kleinere varkentjes die mensen als huisdier houden. De grootste varkensrassen kunnen wel een gewicht van 350 kilo bereiken!

Zintuigen

Varkens hebben grote oren waarmee ze geluid goed op kunnen vangen. Wilde zwijnen hebben rechtopstaande oren, maar er zijn ook varkensrassen met hangoren. Ook kunnen varkens met elkaar communiceren door allerlei geluiden te maken zoals grommen, gillen en knorren. Een varken gilt als hij zich opgejaagd voelt. Ook hebben ze een grote neus waarmee ze elkaars geur herkennen. Ze gebruiken hun neus om op zoek te gaan naar eten. Varkens hebben namelijk minder goede ogen dan wij. Ze herkennen alles door te ruiken en voelen.

Varkens communiceren met elkaar door te grommen, gillen en knorren. 

Verzorging

Vroeger werden varkens bij mensen thuis gehouden. Tegenwoordig worden ze vooral door boeren gehouden voor het vlees. Varkens hebben het liefst veel ruimte, maar de stallen zijn vaak klein. De varkens kunnen geen modderbad nemen om af te koelen, in plaats daarvan houdt de boer de temperatuur in de stal goed door middel van ventilatoren. De varkens kunnen zich niet als echte varkens gedragen. Ze zitten vaak onder slechte omstandigheden in de stal.

Eten en drinken

Het varken is, net als de mens, een alleseter. Als hij niet aan het rusten is, gaat hij met zijn snuit op zoek naar eten. Varkens in de vrije natuur eten eigenlijk alles, zowel planten als vlees. Een varken eet allerlei soorten groenvoer zoals plantenwortels, paddenstoelen, gras en fruit. Maar een varken eet ook insecten en kikkers. Varkens die voor het vlees gehouden worden, krijgen brokken en pap te eten om zo groot mogelijk te worden. Varkens drinken water.

Varkens leven het liefst samen in groepen. 

Beter Leven keurmerk

Vleesvarkens zitten vaak met een heleboel andere varkens samen in een stal. Ze vervelen zich te pletter, waardoor ze aan elkaars staarten gaan knagen. Boeren knippen daarom de krulstaartjes af. De Dierenbescherming vindt dit niet de juiste oplossing. Wil je weten of het varken een goed leven heeft gehad? Let dan op het Beter Leven Keurmerk van de Dierenbescherming, dat op de verpakking van varkensvlees staat. Dit keurmerk geeft met 1, 2 of 3 sterren aan hoe ‘diervriendelijk’ het product is behandeld. Hoe meer sterren hoe beter.

De Dierenbescherming

Er leven veel dieren in Nederland. Dieren in de natuur, zoals vogels en vissen, maar ook huisdieren. Daarnaast houden we dieren voor hun vlees, eieren of de melk.
Helaas gaat het niet altijd goed met de dieren. De Dierenbescherming is een organisatie die zich inzet voor alle dieren in Nederland die hulp nodig hebben. Hiervoor heeft de Dierenbescherming bijvoorbeeld dierenasielen en rijden onze dierenambulances het hele land rond. En onze inspecteurs houden de gezondheid van dieren goed in de gaten. De Dierenbescherming vraagt ook aan de regering om strengere regels en wetten te maken om de dieren te beschermen, zoals wetten over proefdieren. 

Vandaag de dag bestaan er wel 300 verschillende varkensrassen. 

Weetjes

  • Mensen vinden varkens vaak vieze beesten, omdat ze in de modder rollen, maar ze houden hun slaapplaats juist heel schoon.
  • Varkens zijn slimme dieren.
  • Knor knor... Varkens hebben wel 26 verschillende geluiden om met elkaar te praten.
  • Een zeug kan per keer wel 12 biggetjes krijgen.
  • Varkens worden gebruikt om truffels (paddenstoelen) te zoeken.
  • Varkens kunnen heel hard gillen.
  • De platte neus van een varken noem je een wroetschijf. 

Varkens gebruiken hun grote neus om elkaars geur te herkennen en om op zoek te gaan naar eten. 

Quiz

Maak een mooie quiz voor op het digibord of schrijf de vragen op het schoolbord. Laat je klasgenoten de antwoorden op een blaadje schrijven met hun naam erboven. Dan kun je bij het nakijken van de antwoorden zien welke klasgenoten goed hebben opgelet bij de spreekbeurt!

Vragen

1. Hoe noem je een mannetjesvarken?
2. Wat is het varken: een alleseter, een planteneter of een vleeseter?
3. Waarom nemen varkens een modderbad?
4. Hoe noem je het als een varken met zijn neus naar eten zoekt?
5. Met welk keurmerk van de Dierenbescherming kun je zien of een varken een goed leven heeft gehad?
Bonusvraag: Wat betekent het gezegde: gillen als een speenvarken?

Antwoorden

1. Beer.
2. Een varken is een alleseter.
3. Om af te koelen en insecten te verjagen.
4. Wroeten.
5. Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming.
Bonusantwoord: heel hard gillen.

Varkens zijn luie dieren, ze rusten wel 19 uur per dag. 

Meer informatie

Hier vind je nog veel meer informatie voor je spreekbeurt: