Paardenmarkten flink op de schop

Piko Fieggen Door Piko Fieggen Programmamanager Handel & Fok 14 maart 2017

Het is de Dierenbescherming al jaren een doorn in het oog: paardenmarkten. Onder het mom van traditie wordt het welzijn van paarden aan de kant geschoven en worden diverse wetten en regels aan de laars gelapt. Wij werken al jaren aan het verbeteren van het paardenwelzijn op de markten en krijgen nu bijval van de Raad van Dieraangelegenheden (RDA). De raad schreef voor het Ministerie van Economische Zaken een advies over de toekomst van de paardenmarkten. Daarvoor hebben ze het bestaande Protocol Welzijn Paardenmarkten aangescherpt.

De conclusie van het advies begint met de zin: ‘De Raad acht paardenmarkten in Nederland acceptabel mits het paardenwelzijn niet in het gedrang komt’. Dit lijkt een open deur, maar is toch een heel belangrijke uitspraak. Het geeft aan dat de verantwoordelijken voor een paardenmarkt, dat zijn de organisatie en de gemeente, een goed dierenwelzijn moeten faciliteren en er op moeten toezien. De raad stelt daar de randvoorwaarden voor en daar ziet de Dierenbescherming haar winst: Het gaat een hele wetenschap worden om een paardenmarkt te organiseren.

Verbeteringen

Wat moet er volgens de raad allemaal verbeterd worden? Allereerst moet het transport aangepakt. Een paard mag 24 uur reizen en moet daarna minimaal 8 uur rustpauze hebben. De paardenmarkten gelden nu als rustpauze. De raad is het daar niet mee eens en stelt in het advies dat de markt als reistijd moet gaan gelden. Paarden die naar de markt komen, moeten dus in 24 uur van stal naar de markt en weer terug naar een stal. Dat betekent dat het paard, zoals nu veelvuldig wel gebeurt, straks niet meer vanuit bijvoorbeeld Groot-Brittannië kan komen. Dat haal je niet in 24 uur.

Het wordt met het advies van de raad ook lastiger om te frauderen met paspoorten van de paarden. In het advies worden registratie van paard en eigenaar die op de markt willen staan verplicht. Daarbij is al per wet geregeld dat paarden per 1 juli 2017 alleen nog via erkende verzamelcentra geëxporteerd mogen worden. Paardenmarkten vallen daar niet onder, dus paarden kunnen daar vandaan niet meer aan het buitenland verkocht worden. Met deze maatregelen samen heeft de Dierenbescherming goede hoop dat er meer grip komt op de illegale handel en transport van paarden. De huidige paardenmarkten bieden op dit moment namelijk heel veel ruimte tot illegale praktijken.

Eten en drinken

Een van de meest zichtbare problemen op de paardenmarkten, is het gebrek aan eten en drinken voor de paarden. De voorzieningen daarvoor zijn in het advies door de RDA specifiek gemaakt. Elke zes uur moet een paard de beschikking over ruwvoer hebben en elke twee tot vier uur over water. Ook een ander pijnpunt dat wij in het verleden steeds hebben aangekaart wordt in dit rapport duidelijk benoemd: paarden die niet gewend zijn om aan een halster vastgebonden te staan, mogen niet op een paardenmarkt staan. Dat is overigens niet alleen beter en veiliger voor het paard, maar ook voor de bezoekers. Op de paardenmarkten waar de Dierenbescherming de afgelopen jaren is geweest, bleken bijvoorbeeld de hengsten tegen de gemaakte afspraken in tussen de merries te staan. Dit zorgde voor grote onrust en onveilige situaties voor mens en paard.

Tot slot stelt het rapport dat er deskundig toezicht nodig is op paardenmarkten. Om te beginnen bij de toegangscontrole, waar onafhankelijk en gespecialiseerde dierenartsen de paarden op elf punten moeten controleren. Ook van de gemeente wordt het nodig geëist en gevraagd. Het is namelijk een expliciete eis van het RDA dat het Protocol Welzijn Paardenmarkten wordt opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de daaruit voorkomende vergunning. De handhaving van de vergunning is in handen van de gemeente.

Gemeenten

Wij zijn bij de Dierenbescherming dus redelijk tevreden over het advies van de RDA. Het liefst zien wij natuurlijk een verbod, want wij geloven dat er realistisch gezien géén paardenmarkt georganiseerd kan worden waarbij het welzijn van een paard acceptabel is geborgd. In theorie kan het wel, zoals het RDA beschrijft in haar rapport. De voorwaarden die zij stellen om een paardenmarkt goed te organiseren zijn echter lastig te realiseren en zeer kostbaar om uit te voeren. Wij verwachten daarom dat er weinig gemeenten zijn die het aandurven om hier de belastingcenten van hun inwoners aan te besteden. Gelukkig hebben gemeenten nu met het aangescherpte Protocol de argumenten in handen om te besluiten om géén paardenmarkt meer te organiseren. En volgens onze verwachting zullen veel gemeenten ook weinig anders kunnen dan dit ook daadwerkelijk te besluiten. Het is namelijk niet langer meer alleen een kwestie van willen, maar nu ook van kunnen!