Vuurwerk: leven en laten leven

Piko Fieggen Door Piko Fieggen Programmamanager Verantwoorde Omgang met Gezelschapsdieren 14 december 2018

Met deze kop zou je denken dat ik refereer aan de jaarlijkse gruwelincidenten waarbij een zwaan, kat of hond met vuurwerk wordt bekogeld. Soms met de dood als gevolg. Hoe vreselijk dit ook is, mijn blog gaat hier niet over. Nee, ik wil graag betogen over hoe wij in Nederland met vuurwerk omgaan. Dit is aan de ene kant uniek en prachtig, aan de andere kant brengt het veel overlast met zich mee voor mens en dier. Hoe gaan wij hier mee om: Een verbod? Of gewoon gebruik maken van ons gezond verstand? 

Vroeger...

In mijn ouderlijk huis hebben wij altijd honden gehad. De eerste twee honden waren als de dood voor vuurwerk. Bibberen en verstoppen was zo'n beetje alles wat ze tussen Kerst en Nieuwjaarsdag deden. In deze periode nam mijn vader de honden elke dag mee naar het strand. Daar konden ze ongestoord hun wandeling en behoefte doen. Het bijzondere aan die tijd is dat het knalvuurwerk destijds hard klonk, maar totaal niet te vergelijken is met het geluidsniveau van nu. Ik vraag mij dus wel eens af; hoeveel banger zouden zij dan nu zijn geweest?


De meeste huisdieren reageren angstig

Die vraag laat zich niet exact beantwoorden, maar de richting is te raden. Als ik namelijk om mij heen kijk, dan zie ik veel mensen met huisdieren die angstig zijn. In mijn omgeving lijkt dit te gelden voor de meeste huisdieren. Dit is echter wat ik meen te zien en dat kan zeer subjectief zijn. Daarom heb ik namens de Dierenbescherming een onafhankelijk onderzoek laten doen om eens te staven hoe groot het probleem nou echt is. De resultaten waren schokkend: 75,2% van de katten en 64,7% van zijn volgens hun eigenaar bang voor vuurwerk. En dan hebben we het nog niet eens over konijnen (44,6%), vogels (32,4%) en cavia’s (29,4%).
Lees hier meer over dit onderzoek.

Niet alléén huisdieren

De reactie van huisdieren op vuurwerk laat zich redelijk gemakkelijk zien. Het is wat minder gemakkelijk om de reactie van wilde dieren te zien. Dit wordt echter al een aantal jaar gemeten door middel van radarbeelden (zie afbeelding hieronder), waarbij de activiteit van vogels kan worden waargenomen. Wie dit ziet, kan niet anders dan schrikken van de enorme impact dat vuurwerk op de natuur heeft. Vergeet niet, wij hebben het nu enkel nog over het moment van de jaarwisseling. En wat dacht je van dieren in dierentuinen, kinderboerderijen, veestallen en maneges? Ook daar is de onrust groot en worden er al jaren tal van trucs bedacht om de angst zoveel mogelijk binnen de perken te houden.
Vogelradar 31 decemberWil je meer begrijpen over wat je precies ziet op dit radarbeeld? Ga naar de vogelradarwebsite.

Een verbod?

Wie deze feitelijke informatie onder ogen neemt kan eigenlijk niets anders dan concluderen dat vuurwerk voor dieren alles behalve fijn is. Als de dieren zouden mogen stemmen, dan zou er nooit meer vuurwerk zijn. Als mensen zouden mogen stemmen, wellicht ook niet (49,5% is voor een vuurwerkverbod). Vergeet echter niet dat vuurwerk ook een bijzondere traditie is. Het is onderdeel van onze cultuur, net als dieren dat zijn. Het zou toch fantastisch zijn als deze twee hand-in-hand kunnen gaan?! Of dit realistisch is? Ik denk dat we een heel eind kunnen komen. Allereerst door vuurwerkvrije zones in te stellen in gebieden waar veel dieren zijn of hun rust kunnen vinden. Een mooie tweede stap is het terugdringen van de tijdsspan waarbinnen vuurwerk mag worden afgestoken. Tot slot mag er wat mij betreft heel streng en hard gehandhaafd worden op het afsteken van illegaal vuurwerk. Daarvoor is er geen plek in onze maatschappij.


Vuurwerkmanifest

Wellicht is het je niet ontgaan: wij hebben ons aangesloten bij het vuurwerkmanifest. Het manifest staat er voor dat vuurwerk uitsluitend in handen van professionals mag zijn. Dit streven komt overeen met wat wij voor ogen hebben: een Nederland waar zowel plaats is voor vuurwerk èn voor dieren, zonder dat het één ten koste gaat van het ander. Het is leven en laten leven.