Veelgestelde vragen over vaccinatie van huisdieren

Vaccineren van huisdieren is in Nederland niet verplicht, maar wel van levensbelang. Reis je met een hond, kat of fret naar het buitenland of neem je een dier vanuit het buitenland mee naar ons land, dan moet je wel kunnen aantonen dat het dier is ingeënt tegen hondsdolheid (rabiës). Ook als je je dier bij een pension onderbrengt, moet je vaak aantonen dat je dier gevaccineerd is. Dierenopvangcentra zijn verplicht om een dier waarvan de vaccinatiestatus onbekend is, binnen vijf werkdagen na binnenkomst te vaccineren.

Vaccineren voorkomt dierenleed. Door te vaccineren, beschermen we onze dieren en kunnen we voorkomen dat ziekten uitbreken, ook in bijvoorbeeld onze asielen. Je beschermt dus niet alleen je eigen dier, maar ook dieren in de omgeving. De Dierenbescherming heeft samen met de beroepsorganisatie van dierenartsen (de KNMvD) en Stichting Zwerfkatten Nederland een folder gemaakt met informatie over het vaccineren van huisdieren. Deze is beschikbaar bij je lokale dierenarts, onze dierenasielen of je downloadt de folder hier.

Ziekteverwekkers kunnen zich verspreiden via de lucht, vochtdruppels, uitwerpselen, (in)direct contact en stekende insecten. Omdat je een virus over kan dragen via je kleding en schoenen, lopen ook niet-gevaccineerde binnenkatten en konijnen risico.

Binnenkatten worden vaak niet gevaccineerd, terwijl ook zij een besmettelijke ziekte kunnen oplopen. Eigenaren kunnen virussen onbedoeld naar binnen halen via handen, kleding en schoenen. Het niesziektevirus is bijvoorbeeld dagenlang besmettelijk. Als vrienden of buren een kat hebben met niesziekte en jij deze kat hebt aangehaald, dan is er een grote kans dat je het virus mee je huis inneemt en je kat besmet raakt als deze niet gevaccineerd is.

Konijnen die binnen of in de tuin leven, kunnen een besmettelijke ziekte oplopen. Eigenaren kunnen deze virussen mee het huis innemen via hun handen, kleding en schoenen. Ook kunnen sommige ziekten door muggen worden overgedragen, of via besmet gras dat wordt geplukt en gevoerd. De ziekten die een konijn kan krijgen, hebben vaak ernstige gevolgen, dus vaccineren is noodzakelijk.

De belangrijkste ziekten waarvoor geadviseerd wordt dieren te vaccineren zijn:
- Hond: Parvo, hondenziekte, leverziekte en de ziekte van Weil.
- Kat: Kattenziekte (Feline parvo) en de twee niesziektevirussen calici en herpes.
- Konijn: Myxomatose, RHD 1 en RHD 2.
Na de geadviseerde vaccinaties voor pups en kittens en de vaccinatie op eenjarige leeftijd, moeten honden om de drie jaar gevaccineerd worden tegen Parvo, hondenziekte en leverziekte. Tegen de ziekte van Weil en hondenhoest moet jaarlijks geënt worden. Als honden in een pensioen of kennel verblijven of met een uitlaatservice meegaan, moeten ze worden ingeënt tegen hondenhoest (kennelhoest). Wil je met je hond naar het buitenland, dan is een inenting tegen hondsdolheid (rabiës) verplicht.

Als katten buiten lopen, naar een pension gaan of in het asiel zitten, moeten ze jaarlijks gevaccineerd worden tegen de twee niesziektevirussen. Katten die niet buiten komen, lopen verminderd risico en hoeven maar eens in de drie jaar geënt te worden.

Uit onderzoek blijkt dat huisdieren geen groot risico lopen op het krijgen van het nieuwe coronavirus. De Dierenbescherming volgt hierin het advies van het RIVM en raadt eigenaren aan om contact op te nemen met het RIVM of de website te raadplegen bij vragen over het coronavirus bij huisdieren.

Het is begrijpelijk dat we onze huisdieren zo goed mogelijk tegen alle ziekten willen beschermen. Uit onderzoek blijkt er echter geen reden te zijn om aan te nemen dat huisdieren groot risico lopen door dit virus. Huisdieren hoeven dus niet tegen corona te worden gevaccineerd. Wel kunnen ze andere infectieziekten oplopen waar ze heel ziek van kunnen worden, en zelfs aan kunnen overlijden.

Afhankelijk van de omstandigheden krijgen honden, katten en konijnen gemiddeld jaarlijks een vaccinatie. We adviseren om hierover te overleggen met je dierenarts.

Er is geen vaste prijs voor een vaccinatie. Niet voor ons, maar ook niet voor huisdiereigenaren. In de prijs van de vaccinatie zijn de kosten voor een gezondheidscheck meegenomen. Mocht een dier namelijk ziek zijn, dan kan de vaccinatie beter uitgesteld worden, en het dier eerst behandeld worden. Daarnaast is een jaarlijkse gezondheidscheck belangrijk voor het vroegtijdig opsporen van ziektes of andere fysieke problemen.

Als een huisdier ziek is, mag het niet gevaccineerd worden omdat het immuunsysteem dan zowel de ziekte als de vaccinatie moet ‘bestrijden’. Het is daarom van belang uit te sluiten dat het huisdier ziek is, voordat het wordt gevaccineerd. Mocht een dier ziek zijn, dan kan de vaccinatie beter uitgesteld worden. Daarnaast is een jaarlijkse gezondheidscheck belangrijk voor het vroegtijdig opsporen van ziektes of andere fysieke problemen.

De bijwerkingen van een vaccinatie zijn vaak mild, omdat de ziekteverwekkers in het vaccin sterk zijn afgezwakt of zijn gedood, of soms in kleine gedeelten in het vaccin aanwezig zijn. Gevaccineerde dieren kunnen nog wel een infectie oplopen, maar de ziekteverschijnselen zijn over het algemeen minder ernstig of zelfs afwezig. Eventuele bijwerkingen na een vaccinatie bij een huisdier zijn verminderde energie en eetlust, pijn, jeuk of zwelling op de injectieplek. Deze bijwerkingen komen gelukkig zelden voor en zijn van korte duur.

Het is begrijpelijk dat je je huisdier geen stress wil bezorgen. Wij raden aan dat je gedurende het jaar je huisdier traint in het reizen naar een andere locatie en het wennen aan het uitvoeren van gezondheidschecks door een dierenarts. Zo kun je met je dier oefenen met het in en uit een reismandje lopen en het vastpakken van pootjes en nakijken van oren en gebit. Vraag advies aan je dierenarts. Die kan tips geven over het vervoer en hoe je je dier begeleidt. Sommige praktijken hebben gewenningsprogramma’s voor puppy’s. Overleg eventueel met je dierenarts of het mogelijk is dat hij/zij naar je toekomt.

Titeren is een bloedonderzoek waarmee het aantal antistoffen in het bloed van het dier bepaald wordt. Uit dit onderzoek kan blijken dat er op dat moment geen vaccinatie nodig is, als er nog voldoende antistoffen in het lichaam zijn. Voor slechts een aantal ziekten zijn er titerbepalingen. Voor konijnen bestaan er geen titertests.

Als je een huisdier aanschaft, ben je verantwoordelijk voor het welzijn van het dier. Daarom is het belangrijk dat je vooraf nadenkt over wat een huisdier meer nodig heeft dan water, voer en huisvesting. Denk hierbij aan aandacht, vaccinaties, dagbesteding, uitdaging, training en medische behandelingen bij ziekte. Er is onnodig dierenleed als mensen zich niet afvragen of ze kunnen bieden wat het dier nodig heeft, zowel in tijd als in geld. Voor jonge(re) dieren kun je een huisdierenverzekering afsluiten. Natuurlijk kan je situatie veranderen nadat je een huisdier hebt aangeschaft. Mocht dat het geval zijn, neem dan contact op met je dierenarts, gemeente of de Dierenbescherming. Zij kunnen met je meedenken over een oplossing.