Veelgestelde vragen over blauwtong

Blauwtong is een ziekte die veroorzaakt wordt door het blauwtongvirus. Het virus kan ziekte en sterfte veroorzaken onder herkauwers. Vooral schapen worden ernstig ziek en overlijden er vaak aan of worden door een dierenarts uit hun lijden verlost. Runderen kunnen er ook flink ziek van worden, maar herstellen meestal. Het virus wordt niet overgedragen van het ene dier naar het andere en is niet besmettelijk voor mensen. Dieren worden besmet doordat zij gestoken worden door de zogenaamde knut, een familielid van de mug. De knut kan besmet raken door het drinken van het bloed van een besmet dier en de besmetting overdragen door het prikken van een volgend dier. Ook kan het virus worden overgedragen via naalden.

De ziekte heeft verschillende verschijnselen namelijk: beschadigingen van het slijmvlies in de bek, veel speeksel en/of neusuitvloeiing, een verdikking van kop en/of lippen, en kreupelheid. Ook tekenen van algeheel ziek zijn zoals slecht eten, sloom zijn en koorts zijn belangrijke verschijnselen.

Bij verdenking van blauwtong dient direct een melding gemaakt te worden bij de NVWA via nvwa.nl/blauwtong.

Blauwtong zorgt niet alleen voor ziekte bij de dieren, maar ook voor grote zorgen bij de houders. Zij hebben op dit moment weinig middelen om de ziekte te weren. Eén van de maatregelen die wel genomen kan worden is het op stal houden van de dieren, met name rondom schemering. Ook het weren van knutten kan helpen, waarbij goede ventilatie van de stal belangrijk is.

Desondanks geeft dit geen garantie dat de infectie de dieren niet bereikt. Als een dier al ziek is, kan een dier behandeld worden met pijnstilling en ontstekingsremmers en dienen bijkomende bacteriële infecties, stress en uitdroging voorkomen en vermeden te worden. Met name bij schapen is er vaak geen kans op herstel en kan de dierenarts het dier uit zijn lijden verlossen door het te euthanaseren.

Het blauwtongvirus dat nu rondgaat is van het virustype 3. Daar is helaas nog geen vaccin voor beschikbaar. Van 2006 tot 2008 was in Noordwest-Europa een uitbraak van virustype 8 en nadat hier een vaccin tegen is ontwikkeld kon aan de ziekte een halt toegeroepen worden. In Zuid-Afrika is een vaccin tegen virustype 3, maar deskundigen raden toelating van dit vaccin vooralsnog af omdat er een kans is dat dit vaccin nieuwe virussen of andere blauwtongvarianten verspreidt en niet duidelijk is hoe goed en hoe lang het vaccin beschermt. Gevolg is dat er op dit moment weinig anders op zit dan te wachten tot de gemiddelde temperatuur voor langere tijd onder de 10 graden Celsius zakt en de knutten inactief worden.

Het virus kan de winter overleven en weer oplaaien. Hopelijk is er tegen die tijd wel een vaccin beschikbaar tegen virustype 3. Minister Adema is druk bezig farmaceuten te bewegen een vaccin te ontwikkelen.

Er geldt geen verbod op het vervoeren van herkauwers, met uitzondering van dieren afkomstig van besmet verklaarde bedrijven. Wel wordt het vervoeren van herkauwers sterk afgeraden vanwege de verhoogde kans dat hiermee het virus verspreid wordt.