Alvast: Happy New Year (maar dan wel zónder vuurwerk)!
De meest angstige nacht van het jaar voor dieren komt er weer aan
December hangt van tradities aan elkaar. Sint, Kerst, kerstboom, oliebollen. Tradities verbinden, geven zekerheid en bieden saamhorigheid. Maar één traditie is niet langer houdbaar: het afsteken van vuurwerk. Deze feestelijke overgangsrite naar het nieuwe jaar weegt gewoonweg niet meer op tegen de materiële en immateriële schade voor dier, mens en milieu.
Door: Brigitte GoossensBeleidsmedewerker/Dierinhoudelijk expert
Oorspronkelijk bedoeld om de boze geesten te verdrijven is vuurwerk verworden tot een activiteit waar veel handel in zit. Er wordt steeds meer gekocht en er worden ook grotere bedragen uitgegeven. Maar er zijn ook elk jaar weer grote aantallen slachtoffers die op de eerste hulp belanden, hulpverleners die belaagd worden met wat op oorlogsmateriaal lijkt en een luchtkwaliteit in de grote steden die letterlijk benauwend is. En tja, de dieren, zowel onze trouwe viervoeters als dieren in het wild, beleven de meest angstige avond van het jaar.
Stress en angst door vuurwerk
Vorig jaar ontving onze meldkamer meer dan 400 telefoontjes over honden en katten die waren weggevlucht en wilde dieren die gewond of verstrikt waren geraakt. Recent onderzoek van de Universiteit Utrecht toont aan dat honden en katten veel stress en angst ervaren van vuurwerk, en niet alleen op oudjaarsavond. Wilde dieren schrikken op en vluchten in paniek weg. Vogels verspillen in deze nacht bakken van de in de wintermaanden zo nodige energie aan het zinloze vluchtgedrag.
Maar dit zijn enkel beschrijvingen. Om je eens echt een beeld te kunnen maken van wat het effect is van een beetje gezellig en onschuldig knallen en flitsen (dat moet toch kunnen op oudjaarsavond?) kun je vanaf 27 december deze indringende korte film bekijken waarin dieren op oudjaarsavond op de voet worden gevolgd.
Bekijk And A Happy New Year:
Onderzoek genoeg, maar geen actie
Een aantal jaren geleden al werd een initiatiefwet voor een algeheel vuurwerkverbod ingediend. Rondetafelgesprekken volgden, maar het verbod bleef uit. Reden genoeg voor de Dierenbescherming om begin dit jaar samen met het Vuurwerkmanifest, een samenwerkingsverband van diverse maatschappelijke organisaties, artsenverenigingen en gemeenten bij de politiek aan de bel te trekken.
Begin van dit jaar schreven wij een gezamenlijke brief aan de drie betrokken ministeries (J&V, I&W, LVVN) om (weer) voor het verbod te pleiten. Het gevolg? Oorverdovende stilte! Het geplande debat werd verplaatst en verplaatst en lijkt nu doorgeschoven naar volgend jaar, terwijl oud en nieuw voor de deur staat. En dat is wat ik niet zo goed kan begrijpen.
Keer op keer laat onderzoek zien dat een (kleine) meerderheid van de bevolking een algeheel vuurwerkverbod wel zou zien zitten. Wanneer gaat de politiek het debat aan en evalueert ze bijvoorbeeld de jaarlijkse kosten en baten? En wanneer kijken we ook zelf eens kritisch naar de zogenaamd gezellige traditie? Kan de avond niet op een andere manier met vrienden en familie worden beleefd? Denk aan centraal georganiseerde vuurwerkshows, of veel beter nog, geweldige drone-, licht en lasershows. Veilig, gezellig en zonder alle ellende!
Er is al een aantal gemeenten waar vuurwerk op en rond oudjaarsavond verboden is. Wat blijkt? De verkoop en het afsteken van vuurwerk in deze gemeenten verschilt nauwelijks met de gemeenten waar je wel gezellig mag afsteken. Dit laat volgens mij zien dat een dergelijk lokaal verbod maar weinig zoden aan de dijk zet. Ook de politie stelt dat enkel een landelijk verbod goed te handhaven is.
Tradities zijn niet voor de eeuwigheid, laten we plaatsmaken voor een schade- en stressvrij oud en nieuw.
