Ambitieus herontwerp nodig voor dierentuin van de toekomst

Staatssecretaris Erkens (LVVN) kondigde vandaag aan dat de regelgeving en het vergunningstelsel voor dierentuinen op de schop gaan. De Dierenbescherming ziet dat als een belangrijke stap richting dierwaardige en toekomstbestendige dierentuinen. Dierentuinen zouden immers in de eerste plaats het behoud van biodiversiteit moeten dienen. Die centrale doelstelling is al vastgelegd in nationale en Europese regelgeving en zou wat de Dierenbescherming betreft een veel concretere invulling moeten krijgen bij het herontwerp van de dierentuin van de toekomst.

Randvoorwaarden

In de stelselherziening moeten voor ons twee zaken centraal staan: (1) dierentuinen moeten bijdragen aan de doelen waarvoor zij bestaan en daar (ook qua diercollectie) op ingericht zijn, en (2) dierentuindieren moeten positief welzijn kunnen ervaren. Als het welzijn van dieren een randvoorwaarde is, moet het systeem er ook niet langer automatisch van uitgaan dat alle soorten gehouden mogen worden en vervolgens pas kijken hoe dat zo goed mogelijk kan. Voor sommige wilde dieren is het in gevangenschap namelijk bijzonder moeilijk om voldoende tegemoet te komen aan hun gedragsmatige, sociale, cognitieve en ruimtelijke behoeften. Wat de Dierenbescherming betreft zou er dus – op basis van een wetenschappelijke methode – beoordeeld moeten worden welke dieren er gezien hun welzijnsbehoeften wel of niet geschikt zijn om in een dierentuin te houden.

Maatschappelijke bijdrage

Daarnaast moet de herziening er ook toe leiden dat een dierentuin kan worden beoordeeld op de maatschappelijke bijdrage die hij daadwerkelijk levert. De Europese regelgeving voor dierentuinen legt een duidelijke opdracht vast: de bescherming van wilde dieren en het behoud van biodiversiteit. In de praktijk bestaat echter een groot deel van de diercollecties uit soorten die niet met uitsterven worden bedreigd.

Die dieren, zoals stokstaartjes, trekken door hun populariteit bijvoorbeeld vooral meer bezoekers. Diercollecties zouden volgens de Dierenbescherming veel meer in lijn moeten worden gebracht met de maatschappelijke doelen van dierentuinen én alleen soorten moeten bevatten die dierwaardig gehouden kunnen worden. Ook moet beter in kaart worden gebracht wat dierentuinen werkelijk bijdragen aan de instandhouding van soorten, wetenschappelijk onderzoek, natuureducatie en opvang van wilde dieren. Daar zouden dierentuinen vervolgens ook daadwerkelijk op moeten worden getoetst.

Verouderde verblijven

Ook het vergunningsstelsel moet veranderen. Dierentuinvergunningen worden nu voor onbepaalde tijd verleend. Daardoor kunnen verouderde verblijven en werkwijzen blijven bestaan zonder dat ze opnieuw aan de actuele normen worden getoetst. De Dierenbescherming wil daarom periodieke herbeoordeling van dierentuinen, zodat vergunningen een actuele kwaliteitswaarborg blijven voor dierenwelzijn én de maatschappelijke functie van dierentuinen.

Lees ook: Dierentuinen hebben hun maatschappelijk rol waar te maken