De nieuwe EU-Commissaris voor Dierenwelzijn: een tegoedbon voor dieren?
Over de meerwaarde van een portefeuillehouder dierenwelzijn, en ander mooi nieuws
De cadeaus voor dierendag komen dit jaar blijkbaar vooral uit Europa. Een paar weken geleden werd om te beginnen aangekondigd dat de nieuw te vormen Europese Commissie een EU-commissaris krijgt waarbij 'dierenwelzijn' zal worden opgenomen in de functietitel.

Door: mr. Léon RipmeesterJurist

Al jarenlang gevraagd, eindelijk gekregen
Deze welkome verrassing kwam echter niet uit de lucht vallen. Onze Europese koepelorganisatie Eurogroup for Animals heeft er jarenlang voor moeten lobbyen. Er volgden dan ook verheugde reacties op dit nieuws.

Eurogroup for Animals is er duidelijk blij mee, en wij ook. Je zou kritisch kunnen zijn, en denken: Had je toch niet beter om iets praktisch bruikbaars kunnen vragen? Het lijkt op het eerste gezicht misschien toch een beetje de tegoedbon waar je juist niet om had gevraagd en waar je dan wel beleefd 'dank je wel' voor moet zeggen. Want wat koop je er letterlijk en figuurlijk eigenlijk voor (en dan ook nog eens moeten uitkijken dat 'ie niet verloopt)?!
Een 'portefeuillehouder' wil bovendien ook niet per se zeggen dat er alleen maar 'goede' zaken gebeuren met het betreffende onderwerp. Denk aan een wethouder Sociale Zaken die de uitkeringen kort, de milieugedeputeerde die zijn handtekening zet onder een snelweg door het natuurgebied, of bijvoorbeeld een minister voor vluchtelingen en immigratie, die liever vooral niet te maken heeft met vluchtelingen en immigratie...
Als dierenbeschermers zijn we uiteraard niet blij met een dooie mus... Ik zal uitleggen hoe het precies zit.

Een basis voor dierenwelzijn
De Dierenbescherming pleit ook op gemeentelijk en provinciaal niveau voor het aanstellen van bestuurders die het onderwerp 'dierenwelzijn' letterlijk in hun functienaam hebben, en daarmee 'in hun portefeuille' (takenpakket).
Samen met het opstellen van een dierenwelzijnsnota kun je zó de basis leggen voor een gedegen dierenwelzijnsbeleid. Inmiddels hebben zo'n 120 wethouders en tevens meerdere gedeputeerden in Nederland dierenwelzijn als expliciet taakgebied. Waarom is dat zo waardevol?
In de eerste plaats geldt hier toch een beetje de Cruijffiaanse wijsheid: "Je gaat het pas zien als je het doorhebt."
De relevantie van dierenbelangen en dierenwelzijn spelen een rol op heel veel verschillende terreinen waar de overheid 'iets' mee moet. Denk lokaal aan evenementen, omgaan met overlast die bewoners ervaren van dieren, de zorg voor het groen in de stad, of op onderdelen van volksgezondheid en educatie. Maar vaak wordt dat niet eens gezien, en áls het dan gezien wordt dan vaak als afgeleide van iets anders. Waarbij dat 'anders' al snel als belangrijker en prioritair gezien wordt, want -tja- het is immers de wethouder van Volksgezondheid of degene die de evenementenvergunningen moet regelen. Voor je het weet is dan óók iets moeten vinden over dieren vooral hinderlijk.
Het benoemen van een portefeuillehouder dierenwelzijn betekent, dat er wél meer integraal gekeken wordt naar dit onderwerp. Vaak betekent dit ook, dat er daarmee meer kennis over in huis gehaald wordt, en dat het volwaardiger meegewogen wordt in beslissingen die dieren aangaan. Dat een bestuurder iets in 'portefeuille heeft' en er daarmee expliciet politiek voor verantwoordelijk is, betekent tevens dat er menskracht, geld en middelen voor worden vrijgemaakt. En ook al is denkbaar dat een 'portefeuillehouder dierenwelzijn' een erkende dierenhater is, het onderwerp komt toch wel terecht bij iemand die er affiniteit mee heeft, en die er dan ook echt iets van wil maken. Het is ook een onderwerp waarop je dankbare en zichtbare zaken kunt realiseren voor de dieren én voor je kiezers - laten we eerlijk zijn, dat is ook gewoon een argument.
Wat de beoogde Hongaarse kandidaat Eurocommissaris voor Health and Animal Welfare Olivér Várkelyi precies heeft met dierenwelzijn is (nog) onbekend. Maar ook hier haal ik weer Cruijff aan: "Elk nadeel heeft (heb) zijn voordeel." Het zal zeker niet de eerste portefeuillehouder dierenwelzijn zijn die 'out of the blue' positief wordt gegrepen door het onderwerp en er dan ook echt voor wil gaan.
Niets wat meer uitnodigt tot het zetten van records dan een blanco staat van dienst.
Integraal benaderen wérkt!
Ook op nationaal niveau zien we dat een integrale benadering werkt. Zo durf ik te stellen, dat het onderwerp 'dierproeven' zeker niet slechter af was toen het niet alleen bij het Landbouwministerie lag, maar toen werd er nog meegekeken door Volksgezondheid. Een andere mooie coproductie: de uitwerking van het wetsvoorstel voor strengere straffen en het 'zelfstandig' houdverbod voor dierenbeulen dat afgelopen januari in werking trad. Dit was een mooie samenwerking tussen Justitie en Landbouw. Die twee gaan elkaar ook nodig hebben bij de voorgenomen hernieuwde aanpak op bijtincidenten met honden. Ik hoop maar dat ze bij justitie à la Cruijff 'zien en doorhebben' dat ze dit de dossierhouder Landbouw niet in hun eentje kunnen laten opknappen.

Ik noem hier ook nog het 'bredere' karakter van het hot topic van de stijgende kosten van huisdierbezit versus armoede en gestegen dierenartskosten.
Op Europees niveau raakt dierenwelzijn aan bijvoorbeeld het bredere landbouwbeleid, handel, milieu, visserij en volksgezondheid. Allemaal grote en belangrijke Europese thema's.
Hoe het niet moet zagen we helaas recent nog, toen de strikt beschermde status van de wolf eerst een speelbal werd tussen de Agriculture and Environment-commissies in het Europees Parlement.
Daarbij hakten uiteindelijk de EU-lidstaten de knoop door na een ouderwets en weinig subtiel -laat staan integraal benaderd- potje 'ieder voor zich' armpje drukken, en werd via een stemming besloten om in te zetten op de verlaging van de beschermde status van de wolf.
Blije jurist gesignaleerd
Directeur Reineke Hameleers van Eurogroup for Animals reageerde dan ook verheugd, want: "De opname van dierenwelzijn in de titel zal ervoor zorgen dat dit onderwerp een prioriteit blijft in alle relevante discussies". Om te vervolgen dat ze al precíes weet waar ze deze 'tegoedbon' voor wil verzilveren: "We verwachten dat de herziening van de EU-dierenwelzijnswetgeving het eerste dossier zal zijn dat wordt behandeld!"
Kijk, en dáár word ik dan weer enorm blij van, want waar kun je immers beter op inzetten dan op het verbeteren van dierenwelzijnswetgeving?!
Eindelijk Europese regelgeving voor honden en katten!

Over Europese wetgeving gesproken. Niet zo lang geleden verraste de Europese Commissie ons met wat ik hier dan maar een 'erg vroeg dierendagcadeau' noem: een wetsvoorstel waarin voor het eerst Europabrede regels worden voorgesteld over honden en katten en hun traceerbaarheid (lees: handel en fok). Een belangrijke stap om over de grenzen heen malafide handel aan te pakken, en op Europees niveau dierenwelzijnsnormen te introduceren voor deze diersoorten. Een fantastische mijlpaal!
Vorige week was ik te gast bij een hoorzitting in de Tweede Kamer, waarbij ik over dit onderwerp mocht vertellen. Lees hier onze schriftelijke inbreng bij dit overleg.
Opmaat naar een mooie dierendag
Wat een mooie ontwikkelingen allemaal. Ik wens mens en dier alvast een heel mooie en diervriendelijke dierendag! Ik hoop dat ik met deze blog alvast de feestvreugde wat heb aangewakkerd. Jij kunt natuurlijk zelf ook een steentje bijdragen, had je bijvoorbeeld onze lopende dierendagcampagne al gezien?
