Dierenwelzijn op het wereldtoneel

Deze week zat ik in de trein, op weg naar Den Haag. Daar had ik samen met een aantal andere maatschappelijke organisaties een overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken over internationale handel. Ik realiseerde mij onderweg dat dit nieuwe jaar voor mij tot nu toe best wel in het teken staat van de internationale kant van mijn werk. Zo was ik eerder deze maand ook al in Brussel om met internationale collega's te spreken over internationale handel en dierenwelzijn.

Het is een wat taaier maar enorm belangrijk onderwerp. Zeker voor dieren in de veehouderij. Ik probeer je daarom in deze blog kort 'mee op reis te nemen' langs wat er zoal speelt.

Ontwikkelingen in...

Brussel en Zuid-Amerika

De nieuwe Europese Commissie maakte in het najaar bekend dat zij in de toekomst wil regelen dat dierlijke producten die worden geïmporteerd in de EU, geproduceerd moeten worden volgens Europese dierenwelzijnsstandaarden. De Europese dierenwelzijnsstandaarden zijn vaak hoger dan daarbuiten, en dat is dus op zich goed nieuws voor de dieren. Maar een paar weken later sloot diezelfde Europese Commissie een omstreden handelsdeal met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen. Dat akkoord biedt juist méér ruimte voor de import van dierlijke producten die niet aan onze hogere EU-standaarden voldoen. Er zijn wel duurzaamheidsafspraken gemaakt maar die gaan niet over dierenwelzijn. Het verdrag moet nog worden goedgekeurd en onder meer in Nederland is daar – terechte – weerstand tegen.

Mocht het verdrag worden goedgekeurd, dan kan dit als het tegenzit ook negatieve gevolgen hebben voor de dierenwelzijnseisen in de Europese Unie zelf. Er zijn voornemens om EU-regels over dieren(welzijn) te gaan herzien. Die herziening is broodnodig. Maar wat als de Mercosur-landen dit gaan aanvechten op grond van het nu gesloten handelsakkoord, omdat ze vinden dat dit hun belangen schaadt? Betekent dit vertraging, uitstel of zelfs afstel van deze Europese voornemens?

Noord-Amerika

Tot zover ons bezoekje aan Zuid-Amerika. Het zal je niet ontgaan zijn dat in Noord-Amerika Donald Trump is herkozen tot president van de Verenigde Staten. Hij heeft het over hogere importtarieven en als het tegenzit breekt er zomaar een handelsoorlog uit. Dit kan ook weer negatieve gevolgen hebben voor de handel, en in dit geval ook voor onze eigen export van dierlijke producten – normaal gesproken geproduceerd onder hogere EU-dierenwelzijnsstandaarden – naar de VS. Als bijvoorbeeld de prijs van onze zuivel stijgt vanwege extra heffingen, kan deze minder aantrekkelijk worden om te kopen voor de Amerikaanse producent.

Oekraïne en Europa

Dichter bij huis zijn de ogen gericht op Oekraïne. Hopelijk is er een einde in zicht voor de verschrikkelijke oorlog die daar woedt. Oekraïne is kandidaat-lid van de EU. Zowel in het kader van de voorgenomen toetreding als vanwege de herziening van een handelsakkoord dat de EU eerder met Oekraïne sloot, moet dit jaar bekeken worden hoe we omgaan met EU-regels inzake dierenwelzijn, en welke producten worden toegelaten tot de Europese markt. Oekraïne is een grote landbouwproducent. Al voor het uitbreken van de oorlog zagen we grote hoeveelheden eieren en met name kippenvlees naar Europa komen. Geproduceerd onder lagere dierenwelzijnsnormen dan die we hier hanteren. En Oekraïne is niet het enige land dat kandidaat is om toe te treden tot de EU. Met name op de Balkan zijn er nog meer gegadigden. Denk echter ook aan Georgië en Turkije. Ook met deze landen moet worden afgetast: aan welke regels moet je wanneer voldoen en wat mag je alvast naar de EU exporteren, en onder welke voorwaarden?

Azië

En dan hebben we het nog maar niet over de potentie van Azië op het wereldtoneel. In landen als China en India staat 'dierenwelzijn' echt nog in de kinderschoenen. De mondiale ambities zijn echter wel maatje XXL.

Dieren en diplomatie

Ik probeer hierin als een soort 'diplomaat voor dierenwelzijn' een bescheiden rol te vervullen. Samen met (Europese) collega's uiteraard. In het grote geweld van wereldhandel en -politiek proberen we aandacht te vragen voor de belangen van dieren. Dat lukt vaak wel, en soms ook niet. Het lukt vooral steeds beter, eigenlijk.

In een Trumpiaanse wereld met oorlogen, volkomen vrijhandel en 'ieder zijn eigen waarheid' lijkt het soms alsof regels er steeds minder toe doen. De grootste uitdaging is om tegen die stroom in juist oog te blijven houden voor het fatsoenlijk regelen van kwetsbare waarden zoals dierenwelzijn. Zulke regels zijn meer dan ooit nodig. Dus ik zal nog wel vaker in de trein zitten vermoed ik, pendelend tussen Den Haag en Brussel.