Dierenwelzijn kind van de rekening

Waar voedselveiligheid en diergezondheid worden gezien als noodzakelijke randvoorwaarden voor vleesproductie, geldt dit niet voor dierenwelzijn. Met dierenwelzijn wordt rekening gehouden, maar alleen zolang de gevolgen voor kosten, productiviteit en uitvoerbaarheid aanvaardbaar blijven.

Dat betekent dat het niet alleen om overtredingen van wettelijke normen gaat, maar juist om het niveau van bescherming van dierenwelzijn dat in de wet wordt opgenomen. Wij vinden dit een belangrijke conclusie en iets dat meegenomen moet worden in de nu voorliggende AMvB, die op dit moment nog niet leidt tot een dierwaardige veehouderij in 2040.

Te weinig verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn

De commissie stelt dat er punten voor verbetering zijn bij zowel de sector zelf, de minister van LVVN als het toezicht door de NVWA. De sector neemt op dit moment te weinig verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn en maakt dit ondergeschikt aan bedrijfseconomische en financiële overwegingen. Tegelijkertijd is de handelingsruimte van veehouders beperkt door financiële druk vanuit de keten. Dat is ook waarom binnen het convenant 'Stappen naar een dierwaardige veehouderij' veel aandacht is voor een verschuiving van de marktvraag richting dierwaardigere producten.

Trage aanpak en open normen

LVVN wordt verweten dat het risico's te traag aanpakt, besluitvorming uitstelt en wetenschappelijke inzichten onvoldoende vertaalt naar duidelijke, toereikende en handhaafbare normen. Dat laatste is ook een grote zorg van de Dierenbescherming bij de nu voorliggende AMvB. Deze bevat voor tweederde open normen, waarbij de NVWA zorgen heeft over de handhaafbaarheid (en de commissie bevestigt deze belemmering). De verantwoordelijkheid om Gidsen voor Goede Praktijken op te stellen ligt bij de sector, maar duidelijke deadlines ontbreken bijvoorbeeld. De aanbeveling van de commissie om open normen beter in te vullen, inclusief verplichte dierenwelzijnstoets, onderschrijven we als Dierenbescherming dan ook.

Dagelijkse boodschappen

Waar de commissie constateert dat de NVWA onvoldoende gebruikmaakt van haar mogelijkheden, schrijft zij tegelijkertijd dat het Beter Leven keurmerk wél ketenverantwoordelijkheid stimuleert voor dierenwelzijn. De omschakeling naar minimaal 1 ster vleeskuikens wordt als voorbeeld daarvan genoemd. Keuzes bij de dagelijkse boodschappen en aanbod in de supermarkt spelen hierbij een belangrijke rol.

Conflict tussen geld en dierenwelzijn

We kunnen ons vinden in de conclusies en aanbevelingen van de Commissie Stelseltoezicht Vleesketen, en zijn blij dat de staatssecretaris dit serieus neemt en in 2027 zal komen met uitwerking van een integrale brede ketenaanpak. Het verstevigen van de normering en het toezicht daarop zijn heel belangrijk, maar lossen het conflict tussen het eigen belang van de vleesketen (hoge productiviteit en lage kosten) en het publieke belang van de samenleving (dierenwelzijn) niet op. Om recht te doen aan het belang dat de samenleving hecht aan dierenwelzijn, moet dierenwelzijn als keiharde voorwaarde worden gesteld voor het mógen produceren van dierlijke producten. Hiervoor moet dierenwelzijn worden beschermd tegen het marktmodel van bulkproductie, bodemprijzen en felle internationale concurrentie. We vragen de staatssecretaris aspecten zoals marktontwikkeling, alternatieve marktmechanismes en financiering mee te nemen in de ketenaanpak.