Hiermee committeren de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), sectorpartijen, markt- en ketenpartijen en maatschappelijke partijen zich aan een langjarige (tot 2040), breed gedragen doorontwikkeling van een dierwaardige veehouderij. De zes leidende principes voor een dierwaardige veehouderij van de Raad voor Dierenaangelegenheden zijn hierbij het uitgangspunt.
Afspraken met varkens-, pluimvee en melkveesector
Na intensieve en langdurige onderhandelingen is de Dierenbescherming met de varkens- en pluimveesector en de jonge boeren van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), tot belangrijke afspraken gekomen waarmee dieren een aantoonbaar beter leven gaan krijgen. Ook met de melkveesector en het NAJK is overeenstemming bereikt over een ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’.
Concrete stappen naar verbetering
De afspraken uit de plannen zijn essentieel om uiteindelijk het leven van miljoenen dieren ingrijpend te beteren. Een aantal voorbeelden per sector zijn:
- Varkenshouderij: een einde aan het couperen van varkensstaarten, invoeren van vrijloopkraamhokken, en een gezondere stallucht door het scheiden van mest en urine direct bij de bron.
- Pluimveehouderij: minder dieren per vierkante meter, inrichting van stallen die beter aansluit bij de behoeften van de dieren (functiegebieden) en een einde aan kooihuisvesting.
- Melkveehouderij: het stimuleren van vrijloopstallen, meer weidegang, experimenteren met het houden van het kalf bij de koe en stoppen met onthoornen.
Voor de volledige plannen, kijk hier:
- Plan van aanpak dierwaardige pluimveehouderij
- Plan van aanpak dierwaardige varkenshouderij
- Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij
De kalversector en de Dierenbescherming hebben juni 2026 overeenstemming bereikt over een gezamenlijk plan om het leven van kalveren in de vleeskalverhouderij stap voor stap dierwaardiger te maken. Het ondertekende plan bevat gezamenlijke ambities en concrete maatregelen, waaronder het beëindigen van de import van Ierse kalveren, het realiseren van een buitenruimte voor zeker de helft van de dieren en het afschaffen van een ijzerbeperkend dieet. Hoewel hiermee nog niet de volledig dierwaardige veehouderij wordt bereikt waar de Dierenbescherming naar streeft, markeert de overeenkomst een belangrijke en breed gedragen stap in die richting.
Koplopersplan
Naast deze plannen heeft de Dierenbescherming bijgedragen aan het Koploperplan van Caring Farmers, wat ook is opgenomen in het convenant. Boeren die al grote stappen richting een dierwaardige veehouderij hebben gezet, of dit willen doen, willen we hiermee ondersteunen.
Nog geen volledig dierwaardige veehouderij
Het convenant leidt nog niet tot een volledig dierwaardige veehouderij zoals beschreven in ons Deltaplan Veehouderij. Wel bevat het belangrijke, concrete stappen, waar het dierenwelzijn significant door zal verbeteren. De Dierenbescherming staat klaar om met veehouders, verwerkers, retailers, foodservice en overheid aan de slag te gaan om de plannen uit te voeren. Daarbij zullen in de komende jaren de nodige barrières en onvoorziene gebeurtenissen overwonnen moeten worden. Maar door daar flexibel op in te spelen en vast te houden aan de doelen gloort er een steeds dierwaardiger veehouderij.
Direct aan de slag
Om de ambities uit het convenant waar te maken, willen wij samen met de betrokken partijen snel aan de slag in zogeheten werkplaatsen per sector. Ook komt er een werkplaats voor de koplopers met Caring Farmers, en een werkplaats Markt en Keten. In deze samenwerkingsverbanden wordt onder andere onderzoek gedaan naar best practices die vervolgens snel uitgerold kunnen worden. Andere voorgestelde maatregelen vergen meer tijd om ze onder de knie te krijgen en soms ook om te kijken wat hun effect is op milieu en op diergezondheid.
Autoriteit Dierwaardige Veehouderij
Of de stappen voor dierenwelzijn in de praktijk gezet (kunnen) worden, hangt van veel factoren af. Het is belangrijk om inzicht te hebben in de voortgang van de convenantsafspraken. Daarvoor komt er een onafhankelijke Autoriteit Dierwaardige Veehouderij, die meet, monitort en rapporteert of de gezamenlijke doelen die convenantspartijen zich hebben gesteld ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Nieuwe wetgeving
Naast het convenant is de consultatie gestart van nieuw voorgestelde wetgeving voor een dierwaardige veehouderij. Dit is de invulling van een in 2024 aangenomen amendement op de Wet Dieren, wat ervoor had moeten zorgen dat de veehouderij in 2040 dierwaardig is. De Dierenbescherming bekijkt de voorgestelde wetgeving kritisch en gaat hierop reageren. Op sommige punten is er overlap tussen de wetgeving en het convenant, maar in het convenant wordt juist ook gefocust op wat er bovenwettelijk gedaan kan worden om dierenwelzijn te verbeteren, bijvoorbeeld via marktconcepten. Dit zorgt vaak sneller voor daadwerkelijke verandering, maar de Dierenbescherming is van mening dat wetgeving uiteindelijk ook nodig is om alle bedrijven mee te krijgen. We vinden dat de concept nieuwe wetgeving goede elementen bevat, maar missen ook nog cruciale zaken.
Investeren in beter dierenwelzijn: een maatschappelijke en politieke keuze
De plannen vragen om forse investeringen, zo blijkt uit onderzoek van Wageningen Economic Research en Connecting Agri & Food. Wie uiteindelijk hoeveel van de rekening gaat betalen is afhankelijk van welke afspraken hierover worden gemaakt binnen productieketens, en is deels ook een politieke keuze want het hangt mede af van ondersteunend overheidsbeleid. In de voorjaarsnota 2025 is alvast 51 miljoen gereserveerd voor maatregelen in het kader van dierwaardigheid. Het begin is er, maar het is cruciaal dat de komende jaren voldoende geld wordt uitgetrokken voor dierwaardigheid. Bijvoorbeeld voor onderzoek en (versnelde) investeringen in stallen. Hiervoor moet ook gekeken worden naar slimme koppelingen met budgetten voor andere veehouderijdoelen. Zo kunnen verschillende doelen, zoals stikstofreductie, verduurzaming en dierenwelzijn, in samenhang worden gerealiseerd.
