Dumpt Europa de katten?

De nieuwe regels over honden en katten zouden het startschot moeten zijn voor regels over álle huisdieren in Europa. Denk ook aan het op Europees niveau regelen van een beperkte 'positieflijst' met soorten die voortaan nog als huisdier gehouden mogen worden.

Echter, vreemd genoeg zijn er nu plots geluiden die een heel andere kant op wijzen. Binnen een belangrijke commissie van het Europees Parlement die het voorstel momenteel behandelt, is blijkbaar het idee opgekomen om katten nagenoeg helemaal weer uit het voorstel te halen. Laat de EU de katten vallen? Nee toch zeker?

Kat in de zak

Momenteel ligt er een groot aantal uitzonderingen op tafel waar het de katten betreft. Katten zouden niet langer hoeven te worden gechipt en geregistreerd. Een aantal fokkerij- en houderijregels zou worden uitgezonderd (terwijl die al tamelijk basaal waren, maar daarmee des te meer nodig). Wat deze Europarlementariërs betreft zou het daarmee mogelijk moeten blijven om katten onder alle omstandigheden te blijven fokken, houden en verhandelen. Voor zowel honden als katten wordt er een bredere uitzondering voorgesteld voor 'niet-bedrijfsmatige' fokkerij. Elke moederteef of -poes zou gedurende haar leven wel honderd nakomelingen mogen krijgen, zonder dat de EU-regels van toepassing zijn.

Daarmee maak je de wetgeving op voorhand veel lastiger toepasbaar en handhaafbaar, en duidelijk meer fraudegevoelig. In algemenere zin worden er ook uitzonderingen voorgesteld bij het voorstel, die de honden raken en bijvoorbeeld ook de mogelijkheden wegnemen om de wetgeving later te verbreden naar andere diersoorten.

Maar vooral dus de katten zijn mogelijk het haasje. Waarom? Dat vertellen mijn bronnen me niet. Het laat zich tussen de regels door vermoeden dat de Europarlementariërs die deze kant op willen, eenvoudigweg geen noodzaak zien in het regelen van de 'katten'. De focus ligt dan mogelijk meer op de honden, waarvan algemener bekend is dat er bijvoorbeeld problemen zijn met internationale, 'malafide' puppyhandel.

Als dit allemaal doorgaat, dan is het EU-voorstel wat mij betreft niet waar we op gehoopt hadden, maar eerder een 'kat in de zak'. Of om in beeldspraak te blijven: dan bezorgt het voorstel, dat ooit zo feestelijk leek, ons vooral een behoorlijke kater.

Nee dank u, ik wil geen Tonkanees

Wanneer je de katten op deze manier weglaat uit het voorstel, blijven grote problemen bestaan. Het wordt onder andere veel lastiger om katten te traceren in geval van een zoönose of pandemie. Zo bleken katten vatbaar voor COVID-19, en momenteel ook voor vogelgriep. Denk daarnaast aan het beter monitoren van zwerfkatpopulaties of aan het eenvoudiger kunnen herenigen van zwervend aangetroffen katten met hun eigenaar. Er ligt hier ook een link met het helpen voorkomen dat katten verwilderen. Een belangrijk issue, ook gezien Europese biodiversiteitsdoelstellingen. Zowel de EU-lidstaten als lokale overheden in heel Europa worstelen met de problematiek van verwilderde katten. Heel merkwaardig als je het mij vraagt, dat uitgerekend sommige Europese volksvertegenwoordigers dit niet zien en niet willen helpen oplossen.

Onderschat daarnaast vooral niet het bestaan van malafide kattenhandel en -fok. Denk om te beginnen aan het opzettelijk kruisen van katten met wilde kattensoorten, wat 'eigenlijk' niet mag en wat letterlijk niet te houden dieren oplevert. Dat leidt tot dierenleed, waarbij veel van deze dieren uiteindelijk in een gespecialiseerde opvang hun dagen moeten slijten. Goede identificatie en registratie van katten kan deze ellende helpen tegengaan.

Maar er is ook nog zoiets als het daadwerkelijk 'malafide' fokken van katten voor de consumentenmarkt. Ik vrees ervoor, dat wanneer de EU-regels alléén de honden(handel) reguleert, de malafide fok van katten een vlucht neemt. Deze vrees is mede gegrond in een persoonlijke werkervaring.

Alweer een aantal jaren geleden wisten we vanuit de Dierenbescherming een beruchte malafide hondenhandelaar met succes aan te pakken. De rechter verbood hem op ons verzoek tijdelijk om nog langer puppy’s te verkopen. Prompt zagen we dat hij zijn hondenadvertenties op internet verving door advertenties voor katten (NB De advertenties waren onder valse naam, maar duidelijk herkenbaar aan de foeilelijke bloempotjes op de achtergrond en de advertentieteksten vol taalfouten, dit geheel terzijde). Hij adverteerde met: "De Tonkanees, de Siamees voor de gewone man!" Oftewel, een wat minder bekend ras, dat léék op een Siamees, maar dan opmerkelijk voordelig geprijsd. Het liet zich helaas vermoeden dat deze meneer 'gewoon' op oude voet verder wilde gaan, maar dan met een obscuur handeltje in goedkope katten met een onbestemde herkomst.

Ik vrees er echt voor dat we dit 'waterbed-effect' vaker gaan zien als we nu alleen de hondenhandel gaan reguleren. Ook precies de reden dat je uiteindelijk als Europa de (letterlijk en figuurlijk grensoverschrijdende) handel in huis- en hobbydieren in totaliteit goed moet willen regelen. Voor zover bekend, gaan er in de (malafide) hondenhandel alsmede in de handel in exotische dieren (zowel legaal als illegaal) letterlijk miljarden om in Europa. Big business dus. Het is allemaal allerminst onschuldig. Het veroorzaakt grootschalig dierenleed. Het dupeert goedbedoelende consumenten.

Dit zijn allemaal zaken waar Europa zich mee bezighoudt en waarvan ik ook gewoon verwacht dat onze volksvertegenwoordigers in het Europees Parlement dit weten én gedegen regelen. Dus juist niet dat ze nu goede, logische en zinvolle voornemens in Brusselse achterafkamertjes uit elkaar gaan slopen.

Beste Europese volksvertegenwoordigers: nee, ik wil geen Tonkanees, ik wil gewoon goede wetgeving! Dank u.

Het eerste gewin is kattengespin

Het EU-wetgevingsvoorstel 'honden en katten en hun traceerbaarheid' komt tot stand in samenspraak tussen de Europese Commissie, de Europese Raad (dat zijn de EU-lidstaten) en het Europees Parlement. Dat betekent dat er nog heel wat over het voorstel onderhandeld moet worden voordat het definitief is.

De kwalijke geluiden die we nu horen, komen uit één van de twee commissies van het Europees Parlement die het voorstel momenteel aan het bekijken is. Het betreft de AGRI-commissie (van 'agriculture', landbouw). Half mei stemmen zij binnen die commissie over hun voorstellen. Medio juni volgt dan de plenaire stemming in het Europees Parlement als geheel. Daarna is er dus nog de afstemming met de andere EU-instituties.

Een wat ouderwets spreekwoord luidt: het eerste gewin is kattengespin! Dat wil zeggen dat je je niet al te veel moet verheugen over iets wat in het begin, bijvoorbeeld van een spel, wordt gewonnen. Omdat het later heel goed weer verloren kan gaan. In dit geval is de inschatting echter dat wat nu in het Europees Parlement verloren zou gaan aan voorstellen, zich later in het proces niet zomaar meer laat herstellen. Oftewel: de kans op echt goede wetgeving wordt dan kleiner. Samen met andere dierenwelzijnsorganisaties en met onze Europese koepel Eurogroup for Animals doen we er uiteraard alles aan om de katten en andere sterke punten in het EU-voorstel te behouden.

Beste leden van de AGRI-commissie, ik zou jullie willen meegeven: grijp deze unieke kans. Ga voor winst voor dier en mens, en laat alle katten in Europa spinnen van geluk!