Hulp bij harde knallen voor jouw dier en jou

Wat is geluidssensitiviteit?

Sommige dieren lijden aan geluidssensitiviteit of vuurwerkangst: overgevoeligheid voor harde geluiden zoals vuurwerk, onweer, motorknallen en andere harde geluiden. Het herstellen van de schrikreactie duurt langer dan gemiddeld en het dier blijft in een verhoogde staat van waakzaamheid. Enkele uitingen van deze sensitiviteit zijn janken, piepen, de staart tussen de poten houden, bevriezen en verstoppen.

Tips voor je bange dier

• Laat je dier niet alleen wanneer het onweert of op oudejaarsavond.
• Straf je hond of kat nooit als hij of zij angstig reageert.
• Blijf kalm en praat rustig en normaal. Op deze manier geef je je dier het goede voorbeeld.
• Sluit de gordijnen op oudjaarsavond of tijdens onweer en zet het licht en de radio of tv aan (witte ruis – een constant monotoon achtergrondgeluid dat afleidende geluiden maskeert – kan ook). Hierdoor vallen de prikkels van buiten minder op.

• Je kunt proberen je dier af te leiden met spelen (of wat voer) zowel voor, tijdens als na het geluid. Je dier koppelt het geluid dan aan iets positiefs.
• Als je dier rustig reageert op een hard geluid kan belonen waardevol zijn. Geef hem dan direct na het horen van het geluid een beloning waarmee je hem duidelijk maakt dat hij supergoed gedrag vertoonde op het moment van het geluid. Hopelijk leert hij daarmee dat de knal iets fijns voorspelt of in ieder geval dat hij gewoon ontspannen kan blijven.
• Geef je hond een goed kauwbot. Het kauwen op een bot kan ontspannend werken.
• Zoekt je dier gezelschap op (of troost), geef dat dan ook. Misschien heeft je kat de behoefte om bij je op schoot te kruipen en wil jouw hond tegen je aan liggen.
• Oefen met harde geluiden, bijvoorbeeld met online geluidsfragmenten. Begin met het geluid op een niveau waarop je dier geen angst toont en speel met je dier terwijl je het geluid afspeelt. Bouw vanaf dat niveau het volume langzaam op. Je kunt je dier op deze manier het geluid van vuurwerk aanbieden en langzaam het volume opbouwen, maar houd er rekening mee dat vuurwerk veel meer is dan geluid: denk aan trilling, geur, lichtflitsen et cetera. Resultaten door alleen met geluidsfragmenten te trainen zijn daarom vaak onvoldoende.

• Creëer een veilige plek waar je hond naartoe kan om rust te vinden. Het verschilt per dier wat als veilige plek wordt ervaren. De ene hond vindt het fijn om in een donker hol te kunnen kruipen/schuilen. Je zou dan bijvoorbeeld een deken over een bench heen kunnen doen. Een andere hond wil juist graag bij jou in de buurt zijn. Weer een andere hond wil juist in een zo geluidsarm mogelijke ruimte zijn, of in een ruimte waar hij het minst last heeft van de lichtflitsen. Train je hond op niet-angstige momenten om naar deze plek te gaan. Maak de veilige plaats extra aantrekkelijk door een vertrouwd item neer te leggen waar je je hond gewenst gedrag bij aan hebt geleerd. Je kunt je hond bijvoorbeeld leren om ontspannen op een handdoek te liggen. Dit kan volgens de methode ‘click to calm’. Telkens wanneer je hond ‘toevallig’ ontspannen op de handdoek ligt, geef je hem een beloning. Zo gaat hij de handdoek met ontspanning associëren. Daarna kun je die handdoek op zijn veilige plaats leggen in de hoop dat het je dier steun geeft in angstige tijden. Let op: deze training kost flink wat tijd en is geen belofte, maar alle beetjes om je hond te helpen zijn meegenomen.

• Creëer een veilige plek voor je kat. Denk aan een aparte kamer, in een kast of ergens in een hoek. Vaak kiest de kat zelf al een plekje om zich te verstoppen. Deze plek kan verder worden ingericht zodat de kat zich er veilig voelt en alles wat hij nodig heeft tot zijn beschikking heeft. Dus zorg voor een lekker ligplekje, een kattenbak, eten en drinken.
• Door je huis katvriendelijk in te richten en je kat zoveel mogelijk de kans te geven natuurlijk gedrag te vertonen, kan die beter omgaan met spannende prikkels, zoals vuurwerk. Verstopplekjes, hoge uitkijkpunten en plekken om te krabben zijn belangrijk voor kattenwelzijn, maar ook door samen te spelen en de voeding over de dag te verspreiden kun je je kat helpen om minder stress te ervaren. Let wel op dat je niet een dag voor oud & nieuw je hele huis en de routine van je kat omgooit, want dit geeft juist veel stress. Begin dus op tijd en introduceer veranderingen geleidelijk.
• Zet in december een bordje voor het raam en/of de deur. Schrijf daarop dat in dit huis een zeer angstig dier woont en vraag om afstand te houden. Als je weet dat je buren graag vuurwerk afsteken, kun je bij hen aangeven dat je dier erg bang is en vragen of ze daar rekening mee kunnen houden.
• Ga naar een vuurwerkvrij gebied tijdens oud & nieuw.
• We raden je aan je katten binnen te houden tijdens de jaarwisseling en wanneer het onweert. Sluit het kattenluik, maar ook ramen en deuren.
• Houd honden aan de lijn bij het uitlaten, laat ze niet los.

Laat je kat chippen

Mocht je kat plots uit schrik vluchten, dan is het handig als hij goed gechipt is en geregistreerd staat. Zo kunnen we je sneller weer herenigen met je kat.

Is jouw dier constant bang?

Geluidssensitiviteit kan gepaard gaan met andere angststoornissen, zoals verlatingsangst en een gegeneraliseerde angststoornis (zo noemen we het wanneer je dier voor alles bang is geworden en constant in angst leeft. Het gaat niet meer alleen om vuurwerk of hard geluid). Raadpleeg je dierenarts of een gedragstherapeut als je zorgen hebt over het welzijn van je dier. Doe dit ook als de angst lang aanhoudt.