IKB Ei verbiedt snavelkappen, nu de minister nog

Goed nieuws uit eierland: vorige week maakte het kwaliteitszorgsysteem voor de productie van eieren, IKB Ei, bekend dat ze per 1 september 2018 een verbod invoeren op snavelkappen. Aangezien 80-90% van alle leghenbedrijven in Nederland is aangesloten bij het IKB Ei-keurmerk, betekent dit dat het verbod vrijwel sectorbreed wordt opgepakt. Veel bedrijven zijn al gestopt met het verwijderen van de snavelpunten omdat een belangrijke afnemer, de Duitse markt, dit sinds 1 januari vorig jaar vereist. Dat is natuurlijk van harte toe te juichen, maar mag niet leiden tot het afzien van een wettelijk verbod.

IKB Ei verbiedt snavelkappen, nu de minister nog

Alternatief voor het wettelijk verbod?

Ben Dellaert, secretaris van IKB Ei stelt in een artikel door Boerderij: ‘De aanpassing van IKB Ei is een extra argument om het verbod op ingrepen niet wettelijk te regelen. Want de markt regelt het zelf al.’ Deze redenatie gaat echter volgens de Dierenbescherming mank. Zolang er geen wettelijk verbod bestaat, zal zo’n tien tot twintig procent van de leghenhouders naar alle waarschijnlijkheid blijven snavelkappen.

Snavelkapverbod sinds 1996

Als het gaat om ingrepen in de veehouderij, hanteren wij als Dierenbescherming (net als de Nederlandse overheid) het ‘Nee, tenzij’-principe: ingrepen bij dieren mogen niet worden uitgevoerd, tenzij ze een zwaarwegend belang dienen. Dat dit door de overheid niet zo gezien werd als het gaat om snavelkappen, blijkt wel uit het verbod hierop dat sinds 1996 van kracht is. Snavelkappen is het wegbranden van het puntje van de snavel van leghennen, om kannibalisme en verenpikkerij (o.a. uit verveling door het binnenblijven en een omgeving zonder uitdaging) te voorkomen.

Ontheffing voor snavelkappen

Bij de invoering van het verbod werd een ontheffing gegeven zodat de pluimveesector de gelegenheid kreeg om technische en economisch haalbare alternatieven te ontwikkelen. Er zijn talloze manieren om verenpikkerij te voorkomen waarbij kippen niet verminkt hoeven te worden. Aanvankelijk gold deze ontheffing voor vier jaar, maar is sindsdien keer op keer verlengd.

Kippen in kooien

Het zijn vooral de bedrijven die hun kippen nog in kooien houden die geen verbod willen. Het achterliggende idee is dat de kippen in deze kooien slechts in kleine groepjes gehouden worden, waardoor snavelkap niet nodig zou zijn. Bekend is dat deze huisvesting verre van ideaal is vanuit het oogpunt van dierenwelzijn. “Bij de discussie over een totaalverbod voor kooien in Nederland in 2009, pleitte de sector voor het behoud van deze kooien omdat bij deze kippen snavelkap niet toegepast hoefde te worden. Nu voert men aan dat het juist in die kooien fout kan gaan als de snavels niet meer mogen worden gekapt. Argumenten zijn vloeibaar, het is maar net waar je ze voor gebruikt,” stelt Marijke de Jong, pluimveedeskundige bij de Dierenbescherming en programmamanager Beter Leven-keurmerk.
Overigens is het risico volgens Marijke groot dat in de kippenkooien inderdaad problemen met verenpikken en kannibalisme ontstaan. Conclusie: 'Je kunt kippen niet in kooien houden, dus zou er een totaalverbod op deze huisvesting moeten komen.'

Snavelkap eindelijk verleden tijd?

De huidige ontheffing op het verbod op snavelkappen verloopt in september 2018. Dit is het moment waarop minister Schouten van Landbouw een besluit moet nemen of er een nieuwe ontheffing komt.
Gezien het feit dat deze ingreep pijnlijk, stressvol en onnodig is geworden, zijn we tegen deze ontheffing. Als deze geen doorgang vindt, treedt het verbod op snavelkap daadwerkelijk in werking. We hopen vurig dat dit er nu dan toch eindelijk van komt, zodat deze onnodige ingreep in de toekomst op geen enkel Nederlands legkippenbedrijf meer uitgevoerd mag worden.