Bij de start van de zomer zitten we nog midden in de periode die ook wel 'de kraamkamer van de natuur' wordt genoemd. Dieren hebben jongen gekregen en ruimte nodig om hun kroost veilig en gezond op te laten groeien. Ze zijn daarom extra kwetsbaar, want alle energie gaat hier naartoe. Het broed- en geboorteseizoen wordt steeds belangrijker, juist omdat het slecht gaat met de natuur. Daarom moeten we deze tijd van het jaar extra voorzichtig zijn als we te gast zijn in de natuur. Na het broedseizoen volgt vaak een warme periode. Ook tijdens de hete zomer kun je veel betekenen voor dieren om je heen.
Wat jij kunt doen tijdens de zomer voor:
- dieren in je tuin
- dieren in de natuur
- (jonge) dieren in nood
- asieldieren
- dieren tijdens de hitte
- huisdieren
- overige dieren
Een diervriendelijke tuin
Maak een beetje plek voor ze
Het aantal vlinders, vogels, insecten, padden, konijnen, hazen en andere wilde dieren in Nederland is de afgelopen jaren sterk afgenomen. Of je nu een achtertuin hebt ter grootte van een voetbalveld of een klein balkonnetje: met een paar simpele trucs kan iedere buitenruimte worden omgetoverd tot een diervriendelijk paradijsje.
Hoe meer tegels, hoe minder dieren. Voor wie lekker in zijn tuin wil zitten, is een terras onmisbaar, maar laat daarbij zeker ook ruimte over voor groen. Zo vinden dieren beschutting, voedsel en een plek om te scharrelen. Maai het gras minder vaak en laat blaadjes liggen, want dat is goed voor de insecten en de egels. Gebruik zeker geen insecticiden in je tuin.
Vogels zijn met warm weer blij met een vogelbadje, maar denk ook aan insecten. Een vogelbadje is vaak te diep voor ze. Met een badje gevuld met knikkers of stenen help je bijvoorbeeld bijen en hommels. Lees hier nog meer tuintips.
Onze meldkamers worden regelmatig gebeld over vogelnestjes die ‘in de weg zitten’. Het is strafbaar om een nest weg te halen, omdat inheemse vogels in Nederland beschermd zijn. Je zult deze maanden even geduld moeten hebben en er zit niets anders op dan te genieten van de bedrijvigheid en het vrolijke gefluit.
Gevaren voor dieren in het wild
Gebruik geen robotgrasmaaier. Dit apparaat maakt elk jaar weer bloedige slachtoffers onder egels, vogels en andere kleine dieren. Wil je toch een automatische grasmaaier gebruiken? Controleer dan eerst het terrein op (jonge) egels en andere kleine dieren die onder de grasmaaier terecht zouden kunnen komen. Of schaf een robotgrasmaaier aan met een extra sensor die dieren detecteert.
Let bij werkzaamheden in de tuin extra goed op dat je de kraamnesten van egels niet verstoort. Tijdens de babytijd zijn de nesten op de gekste plekken te vinden en moeilijk te spotten.
Ben je met de grote schoonmaak gestart? Let dan op wat je gebruikt in de tuin, want sommige middeltjes zijn erg slecht voor de natuur en dieren. Het is bijvoorbeeld verboden om groene aanslag te verwijderen met schoonmaakazijn.
Vlooien en teken kun je ook bestrijden met aandacht voor het milieu. Kies voor een product dat wel de vlo of teek doodt, maar dat niet de omgeving mee behandelt als dat niet strikt noodzakelijk is. Daarnaast kun je erop letten dat het product in het huisdier wordt afgebroken tot een niet meer toxisch restproduct. Let er na een behandeling op dat haren en uitwerpselen niet in de omgeving terechtkomen en laat je hond niet zwemmen. Lees meer over de bewustwordingscampagne ‘Antiparasitica en milieu’ op de website van de KNMvD, de beroepsorganisatie van dierenartsen in Nederland.
In de natuur
Let extra op als je op pad gaat
Als het zonnetje schijnt, gaan we er graag op uit. Maar zeker in deze periode zijn wij te gast in de natuur. In de lente en zomer hebben reeën, vossen, hazen, vogels en andere dieren de ruimte nodig om hun jongen veilig en gezond op te laten groeien. Blijf dus op de paden en houd je hond aan de lijn als er een aanlijnplicht is.
Vanwege wolven is het ook in sommige losloopgebieden inmiddels verplicht je hond aangelijnd te houden. Zo geldt in de zomermaanden op een groot deel van de Utrechtse Heuvelrug een aanlijnplicht. Dit is besloten om de kans op confrontaties tussen mens, wolf en hond te verkleinen. Andere gebieden, zoals de Amsterdamse Waterleidingduinen, sluiten soms delen af om bijvoorbeeld jonge vosjes te beschermen. Heb jij een vaste wandelplek? Kijk dan van tevoren even welke regels er nu gelden.
Ga je met je fotocamera op pad? Hou dan afstand tot de (jonge) dieren en houd je aan de regels van het natuurgebied. Het is voor het dierenwelzijn belangrijk dat ook fotografen zich in de natuur aan bepaalde spelregels houden.
Natuurbranden
De veranderende klimaatomstandigheden hebben geleid tot een verhoogde kans op natuurbranden. Je kunt simpele dingen doen om te helpen deze branden te voorkomen. Laat geen afval, waaronder sigaretten, glas en brandbare vloeistoffen, achter in de natuur. Zet een barbecue op een stabiele ondergrond en gooi de smeulende kolen niet in het bos of in een kliko.
Help hulpdiensten door auto’s en fietsen alleen te parkeren op de daarvoor aangewezen plekken, zodat ingangen in een gebied vrij blijven voor de hulpdiensten.
Op de weg
Rijd je in het buitengebied? Houd jezelf en dieren veilig door je aan de snelheidslimieten te houden en goed op te letten. Jonge dieren zijn onervaren en kunnen onverhoeds oversteken. Zie je in de verte al wild op de weg lopen? Rijd langzamer (als het kan) en zet je alarmlichten aan voor het verkeer achter je en als waarschuwing voor de dieren. Houd er rekening mee dat deze dieren vaak niet alleen zijn en het dus goed kan zijn dat er meerdere dieren volgen zodra het eerste dier is overgestoken.
In de weilanden
Kom je een schaap op zijn rug tegen? Door een zware vacht of omdat ze drachtig zijn, zijn schapen topzwaar en kunnen ze niet meer zelf overeind komen. Snel hulp bieden is noodzakelijk, anders kan het schaap doodgaan. Let dus goed op of je een schaap in nood ziet. Kijk hier hoe je een schaap op zijn rug kunt helpen.
Op vakantie
Op vakantie maak je natuurlijk ook diervriendelijk keuzes. De meeste mensen weten al dat een ritje op de rug van een olifant of op de foto gaan met een tijger of een leeuw niet deugt. Maar soms is het lastiger om uit te vinden of jouw vakantieactiviteit schadelijk is voor dieren. Op deze pagina geven we je graag tips die je hierbij op weg helpen. Vergeet voor je die droomreis boekt niet om eerst een verblijf voor je huisdier te regelen.
Help dieren in nood ...
... maar weet wanneer ze niet in nood zijn
Diervriendelijk betekent soms ook helemaal niets doen. Regelmatig krijgen onze wildopvangcentra dieren binnen die met de beste bedoelingen zijn 'gered', terwijl dat niet nodig was. Daarom is het belangrijk te weten wanneer je wel en niet moet ingrijpen. Het nummer 144 is er ook voor overleg als je twijfelt of je moet helpen, maar met onderstaande tips kun jij al een hoop diervriendelijke keuzes maken.
Jonge haasjes
Laat jonge haasjes met rust. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, graven hazen geen holen zoals konijnen doen. Als je gaat wandelen en je zo'n klein haasje open en bloot aantreft in het veld, kun je ervan uitgaan dat moeder haas doorgaans in de buurt is.
Jonge reeën
Zie je een jonge ree? Die is niet in de steek gelaten, maar wacht op zijn moeder die voedsel zoekt. Houd afstand, zorg ook dat je hond niet in de buurt komt en loop gewoon door.
Jonge egels
Van juni tot en met oktober kunnen egels jongen krijgen. Als de baby-egels zo’n drie weken oud zijn gaan zij met hun moeder op pad om hun omgeving te ontdekken en eten te zoeken. Soms blijft er een baby-egel achter. Dat is niet direct reden voor paniek, want meestal komt de moeder haar jong na een wandeling weer ophalen.
Jonge vogeltjes
In deze tijd kun je de eerste jonge vogeltjes op de grond tegenkomen. Ook dan hoeft er niks aan de hand te zijn. Als ze groot genoeg zijn, moeten ze leren leven in de natuur en dat lukt niet vanuit het nest. De oudervogels begeleiden hun kroost vanaf de grond waar ze leren lopen, springen, vliegen en eten zoeken. Er zijn natuurlijk ook gevallen waarbij vogeltjes te jong uit het nest vallen en niet meer worden verzorgd door hun ouders of waarbij vogeltjes gewond raken of wees worden. Dan is het een ander verhaal en hebben ze hulp nodig. Kijk hier wanneer een vogel je hulp wel of niet nodig heeft.
Help dieren in het asiel
Zomerdrukte
Tijdens de zomer raken onze asielen vol met huisdieren die zijn gedumpt of achtergelaten. Ook vangen we in het wild levende dieren op die zijn verzwakt of tijdelijk hulp nodig hebben. Dan zijn er nog dieren die extra medische zorg en aandacht vragen. En omdat veel mensen in de zomer op vakantie zijn, kunnen we in deze periode minder dieren een nieuw thuis geven. Het resultaat: onze asielen raken vol en de kosten stijgen enorm.
Ieder jaar stromen er verspreid over het hele land zo'n vierduizend jonge kittens binnen die onze hulp nodig hebben. We vinden ze op de gekste plekken: in struiken, op hooizolders, schoolpleinen en zelfs in containers. Deze jonge dieren zijn uiterst kwetsbaar. Ze hebben intensieve (medische) zorg nodig om te kunnen overleven. We zijn blij dat we ze kunnen onderbrengen bij onze gastgezinnen die ze de zorg bieden die ze zo hard nodig hebben.
Tijdens de zomer zijn we voor al die kittens vaak op zoek naar gastgezinnen. Bekijk de vacatures als je zelf een nestje en/of moederpoes wilt opvangen.
In de zomer vangen we maar liefst 2,5 keer zoveel dieren op als in andere periodes. Vaak hebben de dieren ook complexe medische problemen. Met jouw steun kunnen we hun de zorg en aandacht geven die ze zo hard nodig hebben.
Help dieren tijdens de hitte
Wees extra alert op oververhitte dieren
Laat je dieren nooit achter in de auto. Een stilstaande auto wordt in de zon zeer snel heet, vaak tot wel 50 graden, ook al staan de ramen een stukje open. Elk jaar weer komen we toch dieren tegen waarvan de eigenaar de kracht van de zon heeft onderschat. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is het meestal niet het zuurstofgebrek waar de hond aan bezwijkt, maar oververhitting, met name van de hersenen. Je kunt dit effect vergelijken met het effect van zeer hoge koorts.
Met hoge temperaturen kan je dier ook 'gewoon' thuis in hitteshock raken. Dit herken je aan een snelle hartslag en ademhaling, en niet of nauwelijks reageren op prikkels. In dat geval moet je direct de dierenarts bellen en beginnen met koelen! Bekijk hier per diersoort wat je kunt doen tegen hitte.
Ook weidedieren hebben voldoende schaduw in de wei nodig en voldoende vers water. Vers water is een vereiste en helpt de dieren om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Tref je een dier aan zonder vers drinkwater of kan een dier de hitte écht niet aan? Doe dan melding via het landelijke meldnummer 144! Dit geldt voor zowel hobbyweidedieren als bedrijfsmatig gehouden dieren. Kun je 144 niet bereiken en/of gaat het om een levensbedreigende situatie waarbij binnen een kwartier écht iets moet gebeuren? Bel dan 112. Lees op de website van de NVWA hoe je hittestress bij weidedieren kunt herkennen.
Help huisdieren
Weet welke gevaren er in de zomer zijn voor dieren
Grasaren
Elk seizoen heeft specifieke gevaren voor je huisdier. In de zomer moet je bij honden en katten uitkijken met grasaren. Mooi om te zien wuiven in de wind, maar potentieel gevaarlijk voor hond of kat. De aren hebben scherpe weerhaakjes en nestelen zich in vacht, oren of neus van het dier met mogelijk pijnlijke klitten en ontstekingen als gevolg. Het is dan ook ons dringende advies om je hond of kat dagelijks op grasaren te controleren. Als een dier steeds met de kop en/of oren schudt, moet kokhalzen, niezen of wondjes heeft, kunnen dit symptomen van grasaren zijn. Ook manklopen en opgezwollen poten kunnen een aanwijzing zijn.
Teken
Ook al let je nog zo goed op, teken zijn venijnige beestjes die ongemerkt toeslaan. Zie je een teek zitten? Haal hem zo snel mogelijk weg om de kans op infectie te beperken. Dit kun je het beste doen met een tekentang, tekenlasso of tekenkoevoet, verkrijgbaar bij de betere dierenwinkel. Teken kunnen ziekten overbrengen op mensen maar zeker ook op huisdieren! Lees hier wat je moet doen als je dier is gebeten door een teek.
Kiepramen
Jaarlijks zien we veel verwonde katten die bekneld zijn geraakt in kiepramen. Zorg voor een stevige hor voor dit soort ramen of een handdoek tussen het raam, zodat katten niet bekneld raken in het smalste stuk. Ook zijn er speciale hekjes te koop die je rondom deze opening kunt plaatsen. Heb je gewone ramen of een balkon? Kijk dan uit dat je kat niet valt. Gaas rondom een balkon kan voorkomen dat een kat een doodsmak maakt van vele verdiepingen hoog.
Overige dieren
Maak diervriendelijke keuzes
Je huisdier is beschermd? Je houdt rekening met dieren in het wild? Dat is al een prachtige start van je zomer! Maar ook voor jezelf kun je diervriendelijke keuzes maken. Is je zonnebrand bijvoorbeeld wel proefdiervrij? En gaat deze zomer de barbecue aan? Dan hebben we recepten voor een vegetarische barbecue.
