Kalf bij de koe vergissing van moeder natuur? - Deel 2

Melkveehouders en zuivelindustrie gooien werkelijk alles in de strijd om te voorkomen dat kalfjes langer bij hun moeder mogen blijven. Boerinnen togen al protesterend naar Den Haag omdat ze boos zijn dat de Tweede Kamer een plan van aanpak wil zien om dit te realiseren en nu laten wetenschappers zich ook voor het karretje van de melklobby spannen.
Bert van den Berg

Door: Bert van den Berg Programmamanager Veehouderij

Kalf bij de koe vergissing van moeder natuur? - Deel 2

‘De koe is van nature afstandelijk tegen het kalf’ luidt één van de conclusies uit een literatuurstudie in opdracht van de zuivel- en melkveesector. En dit gaat er bij de opdrachtgevers natuurlijk in als Gods woord in een ouderling. Om er zelf vervolgens dan maar meteen de conclusie aan te verbinden dat de melkveesector dus verantwoord bezig is als zij het kalf direct na de geboorte bij de koe weghaalt!

Het lijkt me sterk dat het grote publiek dit gelooft. Maar dat heeft de melkveesector niet laten onderzoeken, omdat dan zo maar eens zou kunnen blijken dat het overgrote deel van de consumenten vindt dat het kalf bij de koe moet blijven. Wel is er een enquête geweest onder de melkveehouders met de vraag of ze bereid zijn het kalf langer bij de koe te laten. Driekwart vindt dit geen goed idee. En daaruit concludeer ik dat de meeste melkveehouders te ver afstaan van hun klanten. De koe is dus niet afstandelijk tegen het kalf, maar de boer is het ten overstaan de burger.

Theoretische biologie

De onderzoekers zijn diep de theoretische biologie ingegaan op zoek naar een argument om het scheiden van het kalf van de koe direct na de geboorte te kunnen rechtvaardigen. En ze denken iets gevonden te hebben; er zijn dieren die bij hun geboorte volledig afhankelijk zijn van moederzorg én dieren waarvan het jong al zodanig is ontwikkeld dat het meteen een mate van zelfstandigheid heeft. De mens behoort tot de soort waarvan de baby sterk afhankelijk is van moederzorg. Het jong van de gnoe zou een voorbeeld zijn van de tweede categorie; het kan namelijk direct na de geboorte al hard wegrennen als er een roofdier aankomt. Dat het gnoejong dan met de moeder mee rent valt kennelijk niet onder moederzorg.

Hoewel de onderzoekers weliswaar aangeven dat je voorzichtig moet zijn met uitspraken over vergelijkingen tussen dieren als het gaat om moederzorg, komen ze toch tot de slotsom dat het rund qua moederzorg dicht bij de gnoe zou staan. Ja, de koe zou als gezegd dus zelfs van nature 'afstandelijk' staan tegenover het kalf, waardoor een vroege scheiding geen ernstige welzijnsgevolgen zou hebben.

Onvoorzichtige uitspraken

In mijn vorige weblog over dit onderwerp heb ik al aangegeven dat het op zich een knappe prestatie is van de melkveesector dat zij kalveren moederloos weet op te fokken, maar dat dit wel tegennatuurlijk is. Een koe is negen maanden drachtig. Er komen dan hormonen vrij om haar op het moederschap voor te bereiden. Bij de geboorte wil de koe direct het kalf schoonlikken om de bloedsomloop en de darmfunctie op gang te brengen. Het kalf staat vervolgens op om de moederuier te zoeken en melk te drinken. In de eerste melk direct na de geboorte (biest) zitten antistoffen die het kalf absoluut nodig heeft, omdat het anders snel dood zou gaan. De eerste dagen is het kalf volledig op de moeder gericht en de eerste weken zal de koe het kalf steeds tot drinken stimuleren. Maar ook in de maanden daarna blijven koe en kalf met elkaar optrekken. Volgens mij zijn de onderzoekers die beweren dat de koe 'afstandelijk' is van het kalf dus toch te onvoorzichtig met hun uitspraken over moederzorg.

Vragen naar de bekende weg

De zuivel- en melkveesector hebben de onderzoekers gevraagd te kijken naar stress en andere implicaties van het scheiden van kalf en koe op verschillende momenten. Een vraag naar de bekende weg, want het is allang bekend dat als je kalf en koe maar twee uur bij elkaar laat er al een band ontstaat en zij bij scheiding stressgedrag vertonen. Laat je ze twee dagen, een week, of nog langer bij elkaar, dan zal de stress bij scheiding nog groter en langduriger worden. Je moet kalf en koe dan ook minstens drie maanden bij elkaar laten en heel geleidelijk van elkaar scheiden.

Boos je eigen klanten afstoten

In plaats van boos te worden over een in de Tweede Kamer aangenomen motie waarin gevraagd wordt om een plan van aanpak kalf bij de koe, zouden melkveehouders en zuivelbedrijven zich beter eens kunnen afvragen of ze met het direct na de geboorte scheiden van kalf en koe technologisch niet te ver zijn doorgeschoten en of de integriteit van het dier hier niet teveel ondergeschikt wordt gemaakt aan economisch gewin. Burgers worden steeds kritischer op hun voedsel. De meesten weten (nog) niet dat het kalf direct bij de geboorte van de koe gescheiden wordt, maar als ze er achter komen zullen ze zich waarschijnlijk bekocht voelen.

De huidige melkveehouderij mag dan misschien minder geschikt zijn om het kalf bij de koe te houden en het kalf zal wat melk opdrinken die de boer anders aan de zuivelfabriek had verkocht, maar dat is nog geen reden om de natuurlijke behoefte van je dieren en de (latente) wensen van je klanten, de burgers, niet serieus te nemen, en niet constructief mee te werken aan zo’n plan van aanpak, om te beginnen in de biologische melkveehouderij. Staatssecretaris Van Dam heeft de Tweede kamer inmiddels laten weten dit te willen faciliteren.